ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒

อาสวญฺเจวอาสวสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาสโวเจวอาสวสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กามาสวํ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐาสโว อวิชฺชาสโว จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ ภวาสวํ ปฏิจฺจ อวิชฺชาสโว จกฺกํ ทิฏฺฐาสวํ ปฏิจฺจ อวิชฺชาสโว ฯ อาสวญฺเจวอาสวสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาสวสมฺปยุตฺโตเจวโนจอาสโว ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อาสเว ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา ฯ อาสวญฺเจวอาสวสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาสโวเจวอาสวสมฺปยุตฺโตจ อาสวสมฺปยุตฺโตเจวโนจอาสโว จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อาสวสมฺปยุตฺตํ กามาสวํ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐาสโว อวิชฺชาสโว สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา สพฺพํ จกฺกํ ฯ

อาสวสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจอาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาสวสมฺปยุตฺโตเจวโนจอาสโว ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อาสวสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจอาสวํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ อาสวสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจอาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาสโวเจวอาสวสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อาสวสมฺปยุตฺเตเจวโนจอาสเว ขนฺเธ ปฏิจฺจ อาสวา ฯ อาสวสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจอาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาสโวเจวอาสวสมฺปยุตฺโตจ อาสวสมฺปยุตฺโตเจวโนจอาสโว จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อาสวสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจอาสวํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา อาสวา จ เทฺว ขนฺเธ ... ฯ

อาสวญฺเจวอาสวสมฺปยุตฺตญฺจ อาสวสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจอาสวญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาสโวเจวอาสวสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: กามาสวญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐาสโว อวิชฺชาสโว สพฺพํ จกฺกํ ฯ อาสวญฺเจวอาสวสมฺปยุตฺตญฺจ อาสวสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจอาสวญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาสวสมฺปยุตฺโตเจวโนจอาสโว ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อาสวสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจอาสวํ เอกํ ขนฺธญฺจ อาสเว จ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ อาสวญฺเจวอาสวสมฺปยุตฺตญฺจ อาสวสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจอาสวญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาสโวเจวอาสวสมฺปยุตฺโตจ อาสวสมฺปยุตฺโตเจวโนจอาสโว จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อาสวสมฺปยุตฺตญฺเจวโนจอาสวํ เอกํ ขนฺธญฺจ กามาสวญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา ทิฏฺฐาสโว อวิชฺชาสโว เทฺว ขนฺเธ ... จกฺกํ ฯ เอวํ สพฺเพ ปจฺจยา กาตพฺพา ฯ

ธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอาสว-ธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ อาศัยกามาสวะ

พึงผูกจักรนัย

อวิชชาสวะ อาศัยภวาสวะ

พึงผูกจักรนัย

อวิชชาสวะ อาศัยทิฏฐาสวะ

ธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยอาสวธรรมทั้งหลาย

ธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรม และอาสวสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตต-

ธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ

เหตุปัจจัย

คือ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อาศัยอาสวสัมปยุตตกามา-สวธรรมทั้งหลาย

พึงผูกจักรนัย

ธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตต-ธรรมแต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม ขันธ์ ๒ฯลฯ

ธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตต-

ธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ อาสวธรรมทั้งหลาย อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม

ธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม

แต่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และอาสวธรรมทั้งหลาย อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม

แต่ไม่ใช่อาสวธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ

ธรรมที่เป็นอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรมและ

อาสวสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะ-

เหตุปัจจัย

คือ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ อาศัยกามาสวะ และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย

พึงผูกจักรนัยทั้งหมด

ธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม และอาสวธรรมทั้งหลาย ขันธ์ ๒ ฯลฯ

ธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรม และอาสวสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็นอาสวสัมปยุตต-

ธรรม แต่ไม่ใช่อาสวธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม และธรรมที่เป็น

อาสวสัมปยุตตธรรมแต่ไม่ใช่อาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอาสวสัมปยุตตธรรม

แต่ไม่ใช่อาสวธรรม และกามาสวะ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

พึงผูกจักรนัย

ทุกปัจจัยพึงกระทำอย่างนี้

เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อธิปติยา นว สพฺพตฺถ นว ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ กมฺเม นว วิปากํ นตฺถิ อาหาเร นว อวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในอธิปติปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๙ ฯลฯ

ในกัมมปัจจัย มี " ๙

ในวิปากปัจจัย ไม่มี

ในอาหารปัจจัย มีวาระ ๙

ในอวิคตปัจจัย มี " ๙

อาสวญฺเจวอาสวสมฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อาสโวเจวอาสวสมฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: นเหตุมูลกํ นตฺถิ ฯ นปุเรชาตปจฺจยา: นปจฺฉาชาตปจฺจยา: ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ

ธรรมที่เป็นทั้งอาสวธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นทั้งอาสว-ธรรมและอาสวสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย นเหตุมูลกะ ไม่มี

ฯลฯ ไม่ใช่เพราะปุเรชาตปัจจัย

ฯลฯ ไม่ใช่เพราะปัจฉาชาตปัจจัย

ฯลฯ

นอธิปติยา นว นปุเรชาเต นว นปจฺฉาชาเต นว นอาเสวเน นว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก นว นวิปฺปยุตฺเต นว ฯ

เอวํ อิตเร เทฺว คณนาปิ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปริปุณฺณา ปฏิจฺจสทิสา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๙

แม้การนับทั้งสองอย่างนอกนี้ก็ดี สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐ-วารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงกระทำให้บริบูรณ์อย่างนี้ เหมือนกับปฏิจจวาร