ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒

ในนมัคคปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนสัมปยุตตปัจจัย ” ” ๓ ”

ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ” ๖ ”

ในโนนัตถิปัจจัย ” ” ๙ ”

ในโนวิคตปัจจัย ” ” ๙ ”

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

นเหตุทุกนัย

{๕๖๓} [๑๐๒] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอธิปติปัจจัย กับ ... ” ๙ ”

(พึงขยายอนุโลมาติกาให้พิสดาร) ...

ในอวิคตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

จบ คันถสัมปยุตตทุกะ

๒๙. คันถคันถนิยทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

เหตุปัจจัย

{๕๖๔} [๑๐๓] สภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่เป็นอารมณ์ของคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่เป็นอารมณ์ของคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ อภิชฌากายคันถะอาศัยสีลัพพตปรามาสกายคันถะเกิดขึ้น สีลัพพตปรามาสกายคันถะอาศัยอภิชฌากายคันถะเกิดขึ้น ... อภิชฌากายคันถะอาศัยอิทังสัจจาภินิเวสกายคันถะเกิดขึ้น อิทังสัจจาภินิเวสกายคันถะอาศัยอภิชฌากายคันถะเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของคันถะแต่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่เป็นอารมณ์ของคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่เป็นอารมณ์ของคันถะทั้งที่เป็นอารมณ์ของคันถะแต่ไม่เป็นคันถะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่เป็นอารมณ์ของคันถะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)

(ปฏิจจวารก็ดี สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับคันถทุกะ ไม่มีความต่างกัน)

๒๙. คันถคันถนิยทุกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๕๖๕} [๑๐๔] สภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่เป็นอารมณ์ของคันถะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่เป็นอารมณ์ของคันถะโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นคันถะเป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตคันถะโดยเหตุปัจจัย (วารทั้ง ๙ พึงขยายให้พิสดารอย่างนี้)

อารัมมณปัจจัย

{๕๖๖} [๑๐๕] สภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่เป็นอารมณ์ของคันถะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นคันถะและที่เป็นอารมณ์ของคันถะโดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภสภาวธรรมที่เป็นคันถะ สภาวธรรมที่เป็นคันถะจึงเกิดขึ้น (พึงถามถึงมูลบท) เพราะปรารภสภาวธรรมที่เป็นคันถะ ขันธ์ที่เป็นอารมณ์