พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกปัฏฐาน
นสัปปปัจจยทุกะ เล่ม ๔๕
Text layerBuddha’s wordsItems ๖๑–๗๙ (Royal Thai)3/10 in ปัจจนียทุกปัฏฐาน4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
๗. สปฺปจฺจยทุก ๑-๗. ปฏิจฺจาทิวาร
๗. สัปปัจจยทุกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกปัฏฐาน นสัปปปัจจยทุกะ (Royal Thai Volume 45 · Mahachula Volume 45 · Mahamakut Volume 91 · Chaloem Phrakiat Volume 45)
บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 45, pp. 19–22 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 45, pp. 27–32
นอปฺปจฺจยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอปฺปจฺจโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา.
เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ. (สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.)
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัย ปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
นอปฺปจฺจโย ธมฺโม นอปฺปจฺจยสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย.
นสปฺปจฺจโย ธมฺโม นอปฺปจฺจยสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ เทฺว, อธิปติยา เทฺว ฯเปฯ อุปนิสฺสเย เทฺว ฯเปฯ อวิคเต เอกํ.(สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.) ๘. สงฺขตทุก ๑. ปฏิจฺจวาร
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัยปรุงแต่งเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มี ปัจจัยปรุงแต่งโดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่มีปัจจัยปรุงแต่งเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีปัจจัย ปรุงแต่งโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายใหัพิสดาร)
นอสงฺขตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอสงฺขโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา.
เหตุยา เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เอกํ. (สปฺปจฺจยทุกสทิสํ.) ๙. สนิทสฺสนทุก ๑. ปฏิจฺจวาร
๘. สังขตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่มิใช่ปัจจัยไม่ปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ปัจจัยไม่ปรุงแต่ง เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
(เหมือนกับสัปปัจจยทุกะ)
นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอนิทสฺสโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสนิทสฺสโน จ นอนิทสฺสโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓) (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.
๙. สนิทัสสนทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่เห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้และที่มิใช่เห็นไม่ใด้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เห็นได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
๑๐. สปฺปฏิฆทุก ๑-๗. ปฏิจฺจาทิวาร นสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสปฺปฏิโฆ จ นอปฺปฏิโฆ จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓) นอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นสปฺปฏิฆญฺจ นอปฺปฏิฆญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นสปฺปฏิโฆ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว, อารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ อวิคเต นว.
(สหชาตวารมฺปิ ฯเปฯ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ.)
๑๐. สัปปฏิฆทุกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้และที่มิใช่กระทบไม่ใด้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบ ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้และที่มิใช่กระทบ ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)
นสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นสปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. นสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นอปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. นสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นสปฺปฏิฆสฺส จ นอปฺปฏิฆสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)
นสปฺปฏิโฆ ธมฺโม นสปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. นอปฺปฏิโฆ ธมฺโม นสปฺปฏิฆสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒) (สงฺขิตฺตํ.)
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้โดย เหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้โดย เหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้และที่มิใช่ กระทบไม่ได้โดยเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้โดย อารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่กระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่กระทบได้โดย อารัมมณปัจจัย (๒) (ย่อ)
เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ เทฺว, อธิปติยา จตฺตาริ, อนนฺตเร เอกํ ฯเปฯ สหชาเต นว, อญฺญมญฺเญ ฉ, นิสฺสเย นว, อุปนิสฺสเย เทฺว, ปุเรชาเต ปจฺฉาชาเต ตีณิ, อาเสวเน เอกํ, กมฺเม ฯเปฯ อาหาเร ตีณิ, อินฺทฺริเย ปญฺจ, ฌาเน มคฺเค ตีณิ, สมฺปยุตฺเต เอกํ, วิปฺปยุตฺเต จตฺตาริ ฯเปฯ อวิคเต นว. ๑๑. รูปีทุก ๑. ปฏิจฺจวาร
เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๔ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๕ วาระ
ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๓ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ
วิปปยุตตปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
นรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี จ นอรูปี จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)
นอรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นอรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นอรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี จ นอรูปี จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)
นรูปิญฺจ นอรูปิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นรูปิญฺจ นอรูปิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอรูปี ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นรูปิญฺจ นอรูปิญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นรูปี จ นอรูปี จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓) (สงฺขิตฺตํ.)
๑๑. รูปีทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปและที่มิใช่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปและที่มิใช่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นรูป เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปและที่มิใช่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปและที่มิใช่ไม่เป็นรูป เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปและที่มิใช่ไม่เป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นรูปและที่ มิใช่ไม่เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุยา นว, อารมฺมเณ ตีณิ, อธิปติยา ปญฺจ ฯเปฯ อญฺญมญฺเญ ฉ ฯเปฯ ปุเรชาเต อาเสวเน เอกํ ฯเปฯ อวิคเต นว.
(สหชาตวาเรปิ ฯเปฯ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.) ๑๒. โลกิยทุก ๑. ปฏิจฺจวาร
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
(สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโลกิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโลกุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโลกิโย จ นโลกุตฺตโร จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)
นโลกุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโลกุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา.
นโลกิยญฺจ นโลกุตฺตรญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นโลกุตฺตโร ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๒) (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ. (สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.) ๑๓. เกนจิวิญฺเญยฺยทุก ๑. ปฏิจฺจวาร
๑๒. โลกิยทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกุตตระอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะและที่ไม่เป็นโลกุตตระอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกุตตระอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกุตตระเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกุตตระอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นโลกิยะและที่ไม่เป็น โลกุตตระเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
นเกนจิ วิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเกนจิ วิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นเกนจิ วิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเกนจิ วิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นเกนจิ วิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเกนจิ วิญฺเญยฺโย จ นนเกนจิ วิญฺเญยฺโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)
นนเกนจิ วิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเกนจิ วิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.
นเกนจิ วิญฺเญยฺยญฺจ นนเกนจิ วิญฺเญยฺยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเกนจิ วิญฺเญยฺโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)
เหตุยา นว ฯเปฯ อวิคเต นว. (สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.) จูฬนฺตรทุกํ นิฏฺฐิตํ. ๑๔. อาสวทุก ๑. ปฏิจฺจวาร
๑๓. เกนจิวิญเญยยทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้และที่มิใช่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้อาศัยสภาวธรรม ที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้และ ที่มิใช่ไม่ใช่จิตบางดวงรู้ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
จูฬันตรทุกะ จบ
End of นสัปปปัจจยทุกะ