นเหตุทุกนกุสลัตติกะ เล่ม ๔๕

พระบาลีอภิธรรมปิฎก

ธัมมปัจจนียะ

ทุกติกปัฏฐาน

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

๑. เหตุทุกะ ๑. กุสลติกะ

๑-๗. ปฏิจจาทิวาร ปัจจยจตุกกะ - เหตุปัจจัย

{๑๙๒} [๑] สภาวธรรมไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นเหตุ ที่เป็นอกุศล ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ...

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ เหตุทั้งหลายอาศัยขันธ์ที่ไม่เป็นเหตุ ที่เป็นอกุศล ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น ...

สภาวธรรมไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)

{๑๙๓} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมทั้งหลายที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)

{๑๙๔} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศลและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ){๑๙๕} [๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

ในนเหตุปัจจัย ” ๒ ”

(ในสหชาตวารก็ดี ... ในสัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารในทุก ๆ วาร)

เหตุอารัมมณปัจจัย

{๑๙๖} [๓] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย (๓){๑๙๗} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

{๑๙๘} [๔] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” …

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

(พึงให้พิสดารเหมือนปัญหาวาร)

{๑๙๙} [๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งเป็นกุศล ที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น … ขันธ์ ๒ ...

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ เหตุทั้งหลายอาศัยขันธ์ซึ่งไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นกุศลที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น ...

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศล และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย(๓){๒๐๐} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็น เหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศล และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓){๒๐๑} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นอกุศลและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศล และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศล และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ){๒๐๒} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร …

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)

{๒๐๓} [๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ซึ่งเป็นกุศลและเป็นอกุศลที่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ...

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓){๒๐๔} สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

{๒๐๕} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่ง

ไม่เป็นอัพยากฤต อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ){๒๐๖} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)

๑. เหตุทุกะ ๒. เวทนาติกะ

{๒๐๗} [๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๒๐๘} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)

{๒๐๙} [๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๒๑๐} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

(ในทุกๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)

{๒๑๑} [๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๒๑๒} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)