ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓

ในอวิคตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๗ วาร

จบ ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ

๘๔. ภาวนายปหาตัพพทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย

{๕๙๐} [๓๕] สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ อาศัยสภาว ธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (พึงขยาย ให้พิสดารเหมือนกับทัสสนทุกะ ไม่มีข้อแตกต่างกัน)

{๕๙๑} ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย มี ๕ "

จบ อนุโลมะ

{๕๙๒} สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมอัน มรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่ สหรคตด้วยอุทธัจจะ อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้นสภาวธรรมไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณอาศัยสภาว ธรรมไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ อาศัยขันธ์ ๑ ไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ซึ่งเป็นอเหตุกะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวกอสัญญสัตตบุคคล) โมหะที่สหรคตด้วย วิจิกิจฉา อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (ย่อ)

{๕๙๓} ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร ...

ในนวิคตปัจจัย " ๓ "

จบ ปัจจนียะ

(ในโมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ ในนเหตุปัจจัยที่เป็นปัจจยวารปัจจนีย มี ๓ วาร พึงยกโมหะขึ้นแสดง แม้วารทั้งหมดก็เหมือนกับทัสสนทุกะ ต่างกันแต่อุทธัจจปัจจนียะเท่านั้น)

๘๔. ภาวนายปหาตัพพทุกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๕๙๔} [๓๖] สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรม ที่เป็นเหตุอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมไม่ใช่อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณโดยเหตุปัจจัย (ย่อ) (๑)

อารัมมณปัจจัย

{๕๙๕} [๓๗] สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ เป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณโดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคล ยินดีเพลิดเพลินราคะอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณเพราะปรารภ ความยินดีเพลิดเพลินนั้น ราคะอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ ... อุทธัจจะ ... โทมนัสอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณจึงเกิดขึ้น เพราะปรารภอุทธัจจะ โทมนัสอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณจึงเกิดขึ้น เพราะปรารภโทมนัส อันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ โทมนัสอันมรรคเบื้องสูง ๓ พึงประหาณ อุทธัจจะจึงเกิดขึ้น (๑)