เสวิสูตร เล่ม ๒๐

๖. เสวิตัพพสูตร

ว่าด้วยผู้ควรคบและไม่ควรคบ

{๔๖๕} [๘๘๐] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๓ ประเภทนี้มีปรากฏอยู่ในโลก ๓ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ

(๑) บุคคลที่ไม่ควรซ่องเสพ ไม่ควรคบหา ไม่ควรเข้าไปนั่งใกล้

(๒) บุคคลที่ควรซ่องเสพ ควรคบหา ควรเข้าไปนั่งใกล้

(๓) บุคคลที่ควรจะสักการะ เคารพ แล้วจึงซ่องเสพ คบหาเข้าไปนั่งใกล้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลที่ไม่ควรซ่องเสพ ไม่ควรคบหา ไม่ควรเข้าไปนั่งใกล้เป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นคนเลวโดยศีล สมาธิ ปัญญา บุคคลเห็นปานนี้ไม่ควรซ่องเสพ ไม่ควรคบหา ไม่ควรเข้าไปนั่งใกล้ นอกจากจะเอ็นดูอนุเคราะห์กัน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลที่ควรซ่องเสพ ควรคบหา ควรเข้าไปนั่งใกล้เป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นคนเช่นเดียวกับตนโดยศีล สมาธิ ปัญญา บุคคลเห็นปานนี้ควรซ่องเสพ ควรคบหา ควรเข้าไปนั่งใกล้ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าการสนทนาปรารภศีลจักมีแก่พวกเราซึ่งเสมอกันโดยศีล และการสนทนาของพวกเรานั้นจักเป็นไปทั้งวัน ทั้งจักเป็นความ สำราญของพวกเราด้วย การสนทนาปรารภสมาธิจักมีแก่พวกเราซึ่งเสมอกันโดยสมาธิ และการสนทนาของพวกเรานั้นจักเป็นไปทั้งวัน ทั้งจักเป็นความ สำราญของพวกเราด้วย การสนทนาปรารภปัญญาจักมีแก่พวกเราซึ่งเสมอกันโดยปัญญา และการสนทนาของพวกเรานั้นจักเป็นไปทั้งวัน ทั้งจักเป็น ความสำราญของพวกเราด้วย ฉะนั้น บุคคลเห็นปานนี้จึงควรซ่องเสพ ควรคบหา ควรเข้าไปนั่งใกล้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลที่ควรจะสักการะ เคารพ แล้วจึงซ่องเสพคบหา เข้าไปนั่งใกล้เป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ยิ่งโดยศีล สมาธิ ปัญญา บุคคลเห็นปานนี้ควรจะสักการะ เคารพ แล้วจึงซ่องเสพ คบหา เข้าไปนั่งใกล้ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าจักทำศีลขันธ์ที่ยังไม่บริบูรณ์ให้บริบูรณ์ หรือจักอนุเคราะห์ศีลขันธ์ที่บริบูรณ์ด้วยปัญญาในที่นั้น ๆ จักทำสมาธิขันธ์ที่ยังไม่บริบูรณ์ให้บริบูรณ์ หรือจักอนุเคราะห์สมาธิขันธ์ที่บริบูรณ์ด้วยปัญญาในที่นั้น ๆ จักทำปัญญาขันธ์ที่ยังไม่บริบูรณ์ให้บริบูรณ์ หรือจักอนุเคราะห์ปัญญาขันธ์ที่บริบูรณ์ด้วยปัญญาในที่นั้น ๆ ฉะนั้น บุคคลเห็นปานนี้จึงควรจะสักการะ เคารพ แล้วจึงซ่องเสพ คบหา เข้าไปนั่งใกล้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๓ ประเภทนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก”

คบหากับคนเลวย่อมเสื่อมลง คบหากับคนที่เสมอกัน

ย่อมไม่เสื่อมในกาลไหน ๆ เมื่อคบหากับคนที่ดีกว่าย่อม

เด่นขึ้นทันใด เพราะฉะนั้น จงคบหาแด่ผู้ที่ดีกว่าตน

๗. ชิคุจฉิตัพพสูตร

ว่าด้วยบุคคลที่ควรคบและไม่ควรคบ

{๔๖๖} [๘๘๑] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๓ ประเภทนี้มีปรากฏอยู่ในโลก ๓ ประเภทคืออะไรบ้าง คือ(๑) บุคคลที่น่ารังเกียจ ไม่ควรซ่องเสพ ไม่ควรคบหา ไม่ควรเข้าไปนั่งใกล้

(๒) บุคคลที่ควรวางเฉย ไม่ควรซ่องเสพ ไม่ควรคบหา ไม่ควรเข้าไปนั่งใกล้

(๓) บุคคลที่ควรซ่องเสพ ควรคบหา ควรเข้าไปนั่งใกล้