๘. อโนทิสสูตรที่ ๒ เล่ม ๒๒

๗. อนวัฏฐิตสูตร

ว่าด้วยผู้อาจทำให้เกิดอนิจจสัญญาได้

{๓๗๓} [๑๐๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการ เป็นผู้สามารถที่จะไม่จำกัดเขต แล้วยังอนิจจสัญญาในสังขารทั้งปวงให้ปรากฏได้ อานิสงส์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุพิจารณาเห็นอยู่ว่า(๑) สังขารทั้งปวงจักปรากฏโดยเป็นของไม่มั่นคง

(๒) ใจของเราจักไม่ยินดีในโลกทั้งปวง

(๓) ใจของเราจักออกจากโลกทั้งปวง

(๔) ใจของเราจักน้อมไปสู่นิพพาน

(๕) สังโยชน์ทั้งหลายของเราจักถึงการละได้

(๖) เราจักเป็นผู้ประกอบด้วยสามัญญธรรม ชั้นเยี่ยม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการนี้แล เป็นผู้สามารถที่จะไม่จำกัดเขตแล้วยังอนิจจสัญญาในสังขารทั้งปวงให้ปรากฏได้”

๘. อุกขิตตาสิกสูตร

ว่าด้วยผู้อาจทำให้เกิดทุกขสัญญาได้

{๓๗๔} [๑๐๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการ เป็นผู้สามารถที่จะไม่จำกัดเขตแล้วยังทุกขสัญญาในสังขารทั้งปวงให้ปรากฏได้ อานิสงส์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุพิจารณาเห็นอยู่ว่า

(๑) นิพพานสัญญาในสังขารทั้งปวงจักปรากฏแก่เราเหมือนเพชฌฆาตผู้เงื้อดาบขึ้นอยู่

(๒) ใจของเราจักออกจากโลกทั้งปวง

(๓) เราจักเป็นผู้เห็นสันติในนิพพาน

(๔) อนุสัยของเราจักถึงการเพิกถอน

(๕) เราจักเป็นผู้ทำตามหน้าที่

(๖) เราจักบำรุงพระศาสดาด้วยการบำรุงอันประกอบด้วยเมตตา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการนี้แล เป็นผู้สามารถที่จะไม่จำกัดเขตแล้วยังทุกขสัญญาในสังขารทั้งปวงให้ปรากฏได้”

๙. อตัมมยสูตร

ว่าด้วยผู้อาจทำให้เกิดอนัตตสัญญาได้

{๓๗๕} [๑๐๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นอานิสงส์ ๖ ประการ เป็นผู้สามารถที่จะไม่จำกัดเขตแล้วยังอนัตตสัญญาในสังขารทั้งปวงให้ปรากฏได้ อานิสงส์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุพิจารณาเห็นอยู่ว่า(๑) เราจะเป็นผู้ไม่มีตัณหาและทิฏฐิ ในโลกทั้งปวง

(๒) อหังการ ของเราจักดับไปได้

(๓) มมังการ จักดับไปได้

(๔) เราจักเป็นผู้ประกอบด้วยอสาธารณญาณ