๑. ทุกขสูตร เล่ม ๒๒

ฉหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทุกฺขํ วิหรติ สวิฆาตํ สอุปายาสํ สปริฬาหํ. กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา ทุคฺคติ ปาฏิกงฺขา. กตเมหิ ฉหิ? กามวิตกฺเกน พฺยาปาทวิตกฺเกน วิหึสาวิตกฺเกน กามสญฺญาย พฺยาปาทสญฺญาย วิหึสาสญฺญาย. อิเมหิ โข ภิกฺขเว ฉหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทุกฺขํ วิหรติ สวิฆาตํ สอุปายาสํ สปริฬาหํ. กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา ทุคฺคติ ปาฏิกงฺขา.

ฉหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สุขํ วิหรติ อวิฆาตํ อนุปายาสํ อปริฬาหํ. กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคติ ปาฏิกงฺขา. กตเมหิ ฉหิ? เนกฺขมฺมวิตกฺเกน อพฺยาปาทวิตกฺเกน อวิหึสาวิตกฺเกน เนกฺขมฺมสญฺญาย อพฺยาปาทสญฺญาย อวิหึสาสญฺญาย. อิเมหิ โข ภิกฺขเว ฉหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สุขํ วิหรติ อวิฆาตํ อนุปายาสํ อปริฬาหํ. กายสฺส เภทา ปรมฺมรณา สุคติ ปาฏิกงฺขาติ. ปฐมํ.

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมอยู่เป็นทุกข์ เดือดร้อน คับแค้นใจ เร่าร้อน ในภพนี้แล หลังจาก ตายแล้ว พึงหวังได้ทุคติ ธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. กามวิตก ๒. พยาบาทวิตก

๓. วิหิงสาวิตก ๔. กามสัญญา

๕. พยาบาทสัญญา ๖. วิหิงสาสัญญา

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อมอยู่เป็นทุกข์ เดือดร้อน คับแค้นใจ เร่าร้อนในภพนี้แล หลังจากตายแล้ว พึงหวังได้ทุคติภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมอยู่เป็นสุข ไม่เดือดร้อน ไม่คับแค้นใจ ไม่เร่าร้อนในภพนี้แล หลังจากตายแล้ว พึงหวังได้สุคติธรรม ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. เนกขัมมวิตก (ความตรึกปลอดจากกาม)

๒. อพยาบาทวิตก (ความตรึกปลอดจากพยาบาท)

๓. อวิหิงสาวิตก (ความตรึกปลอดจากการเบียดเบียน)

๔. เนกขัมมสัญญา (ความกำหนดหมายปลอดจากกาม)

๕. อพยาบาทสัญญา (ความกำหนดหมายปลอดจากพยาบาท)

๖. อวิหิงสาสัญญา (ความกำหนดหมายปลอดจากการเบียดเบียน)

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อมอยู่เป็นสุข ไม่เดือดร้อน ไม่คับแค้นใจ ไม่เร่าร้อนในภพนี้แล หลังจากตายแล้ว พึงหวังได้สุคติ

ทุกขสูตรที่ ๑ จบ