เวสารัชชสูตร เล่ม ๒๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ ประเภทนี้แล ซึ่งเป็นผู้เฉียบแหลม ได้

รับแนะนำดีแล้ว เป็นผู้แกล้วกล้า เป็นพหูสูต เป็นผู้ทรงธรรม ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ย่อมยังหมู่ให้งาม”

บุคคลใดเป็นผู้ฉลาด แกล้วกล้า เป็นพหูสูต ทรงธรรม

และประพฤติธรรมสมควรแก่ธรรม บุคคลนั้นเราเรียกว่า

เป็นผู้งดงามในหมู่

ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และอุบาสิกาผู้มีศรัทธา ถึง

พร้อมด้วยศีล เป็นพหูสูต เหล่านี้แล ย่อมยังหมู่ให้งาม

เพราะบุคคลเหล่านี้เป็นผู้งดงามในหมู่

๘. เวสารัชชสูตร

ว่าด้วยเวสารัชชญาณของพระตถาคต ๔ ประการ

{๘}[๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เวสารัชชญาณ ๔ ประการของตถาคตซึ่งตถาคตมีพร้อมมูลแล้วจึงปฏิญญาฐานะอันองอาจ บันลือสีหนาท ในหมู่บริษัทหมุนพรหมจักรให้เป็นไปได้ เวสารัชชญาณ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่เห็นนิมิต นี้ว่า ‘สมณะ พราหมณ์

เทวดา มาร พรหม หรือใคร ๆ ในโลกจักทักท้วงเราด้วยคำที่มี

เหตุผลในธรรมเหล่านี้ได้ว่า‘ท่านปฏิญญาอยู่ว่าเป็นพระสัมมา

สัมพุทธะ ธรรมเหล่านี้ก็ยังไม่ได้ตรัสรู้เลย' เมื่อเราไม่เห็นนิมิตแม้

นี้ จึงถึงความเกษม ถึงความไม่กลัว ถึงความแกล้วกล้าอยู่

(๒) ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่เห็นนิมิตนี้ว่า ‘สมณะ พราหมณ์ เทวดา

มาร พรหม หรือใคร ๆ ในโลกจักทักท้วงเราด้วยคำมีเหตุผล

ในธรรมเหล่านี้ได้ว่า‘เมื่อท่านปฏิญญาอยู่ว่าเป็นพระขีณาสพ

อาสวะเหล่านี้ก็ยังไม่สิ้นไปเลย, เมื่อเราไม่เห็นนิมิตแม้นี้ จึงถึง

ความเกษม ถึงความไม่กลัว ถึงความแกล้วกล้าอยู่

(๓) ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่เห็นนิมิตนี้ว่า ‘สมณะ พราหมณ์ เทวดา

มาร พรหม หรือใคร ๆ ในโลกจักทักท้วงเราโดยคำมีเหตุผล

ในธรรมเหล่านี้ได้ว่า ‘ธรรมเหล่าใดท่านกล่าวว่าเป็นธรรมที่ทำ

อันตราย แต่ธรรมเหล่านั้นไม่อาจที่จะทำอันตรายแก่ผู้ซ่องเสพจริง,เมื่อเราไม่เห็นนิมิตแม้นี้ จึงถึงความเกษม ถึงความไม่กลัว ถึง

ความแกล้วกล้าอยู่

(๔) ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่เห็นนิมิตนี้ว่า ‘สมณะ พราหมณ์ เทวดามาร พรหม หรือใคร ๆ ในโลกจักทักท้วงเราด้วยคำมีเหตุผล

ในธรรมเหล่านี้ได้ว่า ‘ท่านแสดงธรรมเพื่อประโยชน์อย่างใด ประโยชน์อย่างนั้นหานำออกจากความสิ้นทุกข์โดยชอบแก่บุคคลผู้ทำตามได้

จริงไม่, เมื่อเราไม่เห็นนิมิตแม้นี้ จึงถึงความเกษม ถึงความไม่กลัว

ถึงความแกล้วกล้าอยู่

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เวสารัชชญาณของตถาคต ๔ ประการนี้แล ซึ่ง

ตถาคตมีพร้อมมูลแล้วจึงปฏิญญาฐานะอันองอาจ บันลือสีหนาทในหมู่บริษัทหมุนพรหมจักรให้เป็นไปได้,,

วาทะเหล่าใดถูกตระเตรียมไว้จำนวนมาก และสมณ

พราหมณ์ทั้งหลายอาศัยวาทะใด วาทะเหล่านั้นครั้นมาถึง

พระตถาคตผู้แกล้วกล้า ผู้ข้ามวาทะได้แล้วเข้ายอมหมดไป

ผู้ใดครอบงำธรรมจักรได้แล้ว ประกอบด้วยญาณ

อันเป็นโลกุตตระ มีปกติอนุเคราะห์สัตว์ทั่วหน้า ประกาศ

ธรรมจักรให้เป็นไป สัตว์ทั้งหลายย่อมนมัสการผู้นั้น

ผู้ประเสริฐกว่าเทวดาและมนุษย์ ผู้ถึงฝั่งแห่งภพ

๙. ตัณหุปปาทสูตร

ว่าด้วยที่เกิดแห่งตัณหา ๔ ประการ

{๙}[๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตัณหาเมื่อจะเภิดขึ้นแก่ภิกษุ ย่อมเกิดขึ้นในที่ใด ที่นั้นชื่อว่าที่เกิดขึ้นแห่งตัณหา มี ๔ ประการนี้ ๔ ประการคืออะไรบ้างคือ ตัณหาเมื่อจะเกิดขึ้นแก่ภิกษุ ย่อมเกิดขึ้นเพราะจีวรเป็นเหตุ ๑ เพราะบิณฑบาตเป็นเหตุ ๑ เพราะเสนาสนะเป็นเหตุ ๑ เพราะเภสัชอันประณีตและประณีตกว่าเป็นเหตุ ๑

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตัณหาเมื่อจะเกิดขึ้น ย่อมเกิดขึ้นในที่ใด ที่นั้น

ชื่อว่าที่เกิดขึ้นแห่งตัณหา มี ๔ ประการนี้แล”

คนที่มีตัณหาเป็นเพื่อนย่อมเวียนว่ายไปตลอดกาล

ยาวนาน ไม่ล่วงพ้นสังสารวัฏอันมีความเป็นอย่างนี้และ

ความเป็นอย่างอื่นไปได้