๑๑. อโยนิโสมนสิการสูตร เล่ม ๑๕

เอกํ สมยํ อญฺญตโร ภิกฺขุ โกสเลสุ วิหรติ อญฺญตรสฺมึ วนสณฺเฑ. เตน โข ปน สมเยน โส ภิกฺขุ ทิวาวิหารคโต, ปาปเก อกุสเล วิตกฺเก วิตกฺเกติ. เสยฺยถีทํ: กามวิตกฺกํ พฺยาปาท-วิตกฺกํ วิหึสาวิตกฺกํ. อถ โข ยา ตสฺมึ วนสณฺเฑ อธิวตฺถา เทวตา ตสฺส ภิกฺขุโน อนุกมฺปิกา อตฺถกามา ตํ ภิกฺขุํ สํเวเชตุกามา เยน โส ภิกฺขุ เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ตํ ภิกฺขุํ คาถาหิ อชฺฌภาสิ “อโยนิโส มนสิการา โส (๒) วิตกฺเกหิ ขชฺชสิ (๓)

อโยนิโส ปฏินิสฺสชฺช โยนิโส อนุวิจินฺตย.

สตฺถารํ ธมฺมํ อารพฺภ (๔) สํฆํ สีลานิ อตฺตโน

อธิคจฺฉสิ ปาโมชฺชํ (๕) ปีติสุขมสํสยํ

ตโต ปามุชฺชพหุโล ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสสี”ติ.

อถ โข โส ภิกฺขุ ตาย เทวตาย สํเวชิโต สํเวคมาปาทีติ.

สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งอยู่ ณ ราวป่าแห่งหนึ่ง แคว้นโกศล สมัยนั้น ท่านพักผ่อนอยู่ในที่พักกลางวัน ตรึกถึงอกุศลวิตกอันเลวทราม คือ กามวิตก (ความตรึกเกี่ยวกับกาม) พยาบาทวิตก(ความตรึกเกี่ยวกับพยาบาท) และวิหิงสาวิตก ( ความตรึกเกี่ยวกับวิหิงสาครั้งนั้น เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในราวป่านั้นมีความ อนุเคราะห์หวังดีต่อภิกษุนั้น ประสงค์จะให้ภิกษุนั้นสลดใจ จึงเข้าไปหาภิกษุนั้นถึง ที่อยู่แล้วได้กล่าวกับภิกษุนั้นด้วยคาถาว่าท่านถูกวิตกเกาะกิน เพราะมนสิการโดยไม่แยบคาย

ท่านจงละการมนสิการโดยไม่แยบคาย

และจงใคร่ครวญโดยแยบคายเถิด

ท่านปรารภพระศาสดา พระธรรม พระสงฆ์

และศีลของตนแล้ว จะบรรลุความปราโมทย์ ปีติ

และความสุขโดยไม่ต้องสงสัย

แต่นั้น ท่านมากไปด้วยความปราโมทย์

จักกระทำที่สุดแห่งทุกข์ได้

ลำดับนั้น ภิกษุนั้นถูกเทวดาทำให้สลดใจ เกิดความสลดใจแล้ว

อโยนิโสมนสิการสูตรที่ ๑๑ จบ