๑. อินทกสูตร เล่ม ๑๕

๑๐. ยักขสังยุต

๑. อินทกสูตร

ว่าด้วยสัตว์ผู้อยู่ในครรภ์

{๘๐๑} [๒๓๕] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่บนภูเขาอินทกูฏซึ่งเป็นที่ครอบครองของอินทกยักษ์ ใกล้พระนครราชคฤห์

{๘๐๒} ครั้งนั้นแล อินทกยักษ์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้กราบทูลด้วยคาถาว่า

ท่านผู้รู้ทั้งหลายกล่าวว่า ‘รูปมิใช่ชีวะ’สัตว์นี้จะพบสรีระนี้ได้อย่างไรหนอ กระดูกและก้อนเนื้อมาจากไหน สัตว์นี้จะอยู่ในครรภ์ได้อย่างไร{๘๐๓} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

รูปนี้เป็นกลละ ก่อน จากกลละก็เป็นอัพพุทะ จากอัพพุทะเกิดเป็นเปสิ จากเปสิเกิดเป็นฆนะ จากฆนะเกิดเป็น ๕ ปุ่ม ต่อจากนั้นก็มีผม ขน และเล็บเกิดขึ้นมารดาของสัตว์ในครรภ์บริโภคสิ่งใดไป ไม่ว่าจะเป็นข้าว น้ำ และโภชนาหาร สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดาก็ยังอัตภาพให้เป็นไปในครรภ์นั้นด้วยสิ่งนั้น

๒. สักกสูตร

ว่าด้วยผู้จะสอนคนอื่น

{๘๐๔} [๒๓๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่บนภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้พระนครราชคฤห์

{๘๐๕} ครั้งนั้นแล ยักษ์ตนหนึ่งมีชื่อ ว่าสักกะ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้กราบทูลด้วยคาถาว่า

การสั่งสอนคนอื่นนั้นไม่เหมาะแก่สมณะเช่นท่านผู้ละกิเลสที่ร้อยรัดได้หมดแล้ว ผู้พ้นจากภพทั้งสามแล้ว{๘๐๖} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ดูก่อนสักกะ ธรรมเครื่องอยู่ร่วมกันย่อมเกิดด้วยเหตุอย่างใดอย่างหนึ่ง คนมีปัญญาไม่ควรมีใจหวั่นไหวไปตามเหตุนั้นถ้าคนมีใจผ่องใสแล้วสั่งสอนคนอื่น คนนั้นย่อมไม่เป็นผู้พัวพันด้วยเหตุนั้น นอกจากจะอนุเคราะห์เอ็นดู

๓. สูจิโลมสูตร

ว่าด้วยราคะโทสะมีอัตภาพเป็นเหตุ

{๘๐๗} [๒๓๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่บนแท่นที่มีแม่แคร่รองรับ อันเป็นที่ครอบครองของสูจิโลมยักษ์ ใกล้หมู่บ้านคยา ก็ขณะนั้นแล ขรยักษ์กับสูจิโลมยักษ์เดินผ่านไปไม่ไกลจากพระผู้มีพระภาคเจ้านัก ครั้งนั้นแล ขรยักษ์ได้พูดกับสูจิโลมยักษ์ว่า “นั่นสมณะ”