๕. สานุสูตร เล่ม ๑๕

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ความเจริญย่อมมีแก่ผู้มีสติทุกเมื่อ ผู้มีสติย่อมได้รับความสุข ความดีย่อมมีแก่ผู้มีสติเป็นนิจ แต่ผู้มีสติยังไม่หลุดพ้นจากเวร

{๘๑๓} แต่ผู้ใดมีใจยินดีในอหิงสาธรรม ตลอดทั้งวันทั้งคืน และเป็นผู้มีส่วนแห่งเมตตาธรรมในสรรพสัตว์ ผู้นั้นย่อมไม่มีเวรกับใคร ๆ

๕. สานุสูตร

ว่าด้วยโยมแม่สอนสานุสามเณร

{๘๑๔} [๒๓๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล บุตรชายของอุบาสิกาคนหนึ่งชื่อว่าสานุถูกยักษ์เข้าสิงแล้ว

{๘๑๕} ครั้งนั้นแล อุบาสิกานั้นได้คร่ำครวญกล่าวคาถาเหล่านี้ในเวลานั้นว่า

ฉันได้สดับคำของพระอรหันต์ทั้งหลายมาว่า ‘ชนเหล่าใดเข้าจำอุโบสถอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ และประพฤติพรหมจรรย์ตลอดดิถีที่ ๑๔ คํ่า ที่ ๑๕ คํ่า และที่ ๘ คํ่าแห่งปักษ์ ทั้งตลอดปาริหาริกปักษ์ ยักษ์ทั้งหลาย ย่อมเล่นงานชนเหล่านั้นไม่ได้’ แต่บัดนี้ ในวันนี้ฉันเห็นยักษ์กำลังเล่นงานลูกสามเณรสานุอยู่

{๘๑๖} ยักษ์กล่าวว่า

ท่านได้สดับคำของพระอรหันต์ทั้งหลายมาว่า ‘ชนเหล่าใดเข้าจำอุโบสถอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ และประพฤติพรหมจรรย์ตลอดดิถีที่ ๑๔ ค่ำ ที่ ๑๕ คํ่า และที่ ๘ คํ่าแห่งปักษ์ ทั้งตลอดปาริหาริกปักษ์ ยักษ์ทั้งหลาย ย่อมเล่นงานชนเหล่านั้นไม่ได้’ นั้นเป็นการถูกต้องแล้วท่านพึงบอกสามเณรสานุผู้ฟื้นขึ้นมาว่า ยักษ์สั่งคำนี้ไว้ว่า ‘ท่านอย่าได้ทำบาปกรรมทั้งในที่แจ้งและที่ลับ ถ้าท่านจักทำหรือกำลังทำบาปกรรม ถึงท่านจะเหาะหนีไปก็ไม่พ้นจากความเดือดร้อนได้’

{๘๑๗} สามเณรสานุฟื้นขึ้นมาแล้วกล่าวถามว่า

โยมแม่ ธรรมดาคนทั้งหลายย่อมร้องไห้ถึงคนที่ตายไปแล้วหรือคนที่ยังมีชีวิตอยู่แต่หายหน้าไป โยมแม่ยังเห็นฉันซึ่งมีชีวิตอยู่แท้ ๆ เหตุไฉนจึงร้องไห้ถึงฉันเล่า โยมจ๋า

{๘๑๘} อุบาสิกากล่าวว่า

ลูกเอ๋ย คนทั้งหลายย่อมร้องไห้ถึงคนที่ตายไปแล้ว หรือคนที่ยังมีชีวิตอยู่แต่หายหน้าไปจริง แต่คนใดละ กามทั้งหลายได้แล้วยังคิดจะกลับมาที่กามนี้อีก ลูกรัก คนทั้งหลายย่อมร้องไห้ถึงคนผู้นั้นด้วยเหมือนกัน เพราะถึงเขาจะยังเป็นอยู่ต่อไปอีกก็เหมือนตายแล้วลูกรัก โยมยกลูกขึ้นจากถ่านไฟได้แล้ว ลูกยังต้องการจะตกลงไปยังถ่านไฟอีก ลูกเอ๋ย โยมยกลูกขึ้นจากเหวได้แล้ว ลูกก็ยังต้องการจะตกลงไปสู่เหวอีก

เราจะร้องบอกแก่ใครเล่าว่า ‘ขอท่านจงช่วยกัน ขอความเจริญจงมีแก่ท่าน’ เพราะว่าสิ่งของที่ขนออกจากเรือนที่ถูกไฟไหม้ได้แล้ว ลูกกลับต้องการจะเผามันเสียอีก

๖. ปิยังกรสูตร

ว่าด้วยปฏิบัติที่จะให้พ้นจากกำเนิดปีศาจ

{๘๑๙} [๒๔๐] สมัยหนึ่ง ท่านพระอนุรุทธะอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล ท่านพระอนุรุทธะลุกขึ้นในเวลาใกล้รุ่งแห่งราตรีแล้วสวดบทธรรมอยู่{๘๒๐} ขณะนั้นแล นางยักษิณีผู้เป็นมารดาของปิยังกระได้ปลอบลูกน้อยอย่างนี้ว่า

ลูกปิยังกระ เจ้าอย่าส่งเสียงดังไป ภิกษุท่านกำลังสวดบทธรรมอยู่ เออก็เรารู้แจ้งบทธรรมแล้วปฏิบัติตาม ข้อนั้นจะเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่เรา{๘๒๑} พวกเราสำรวมในเหล่าสัตว์มีชีวิตทั้งหลาย ไม่กล่าวเท็จทั้งที่รู้อยู่ สำเหนียกถึงความที่ตนมีศีลดี นั้นแหละพวกเราจึงจะพ้นจากกำเนิดปีศาจ ได้

๗. ปุนัพพสุสูตร

ว่าด้วยนางยักษิณีสอนลูกให้ฟังธรรม

{๘๒๒} [๒๔๑] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล พระผู้มี