๕. อุบลวรรณาสูตร เล่ม ๑๕

๕. อุบลวรรณาสูตร

ว่าด้วยมารรบกวนอุบลวรรณาภิกษุณี

[๕๓๔] สาวัตถีนิทาน.

ครั้งนั้น เวลาเช้า อุบลวรรณาภิกษุณีนุ่งห่มแล้ว ถือบาตรและจีวรได้ยืนอยู่ที่โคนต้นสาลพฤกษ์ซึ่งมีดอกบานสะพรั่ง ต้นหนึ่ง.

[๕๓๕] ลำดับนั้น มารผู้มีบาปใคร่จะให้อุบลวรรณาภิกษุณีบังเกิดความกลัว ความหวาดเสียว ขนพองสยองเกล้า และใคร่จะให้เคลื่อนจากสมาธิจึงเข้าไปหาอุบลวรรณาภิกษุณีถึงที่ยืนอยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะอุบลวรรณาภิกษุณีด้วยคาถาว่า

ดูก่อนภิกษุณี ท่านคนเดียว เข้ามา

ยังต้นสาลพฤกษ์ ซึ่งมีดอกบานสะพรั่ง

ตลอดยอด แล้วยืนอยู่ที่โคนต้นสาลพฤกษ์

ฉวีวรรณของท่านไม่มีที่สอง คนทั้ง

หลายก็จะมาในที่นี้เช่นท่าน ท่านกลัวความ

เป็นพาลของพวกนักเลงหรือ.

[๕๓๖] ลำดับนั้น อุบลวรรณาภิกษุณีได้มีความดำริว่า นี่ใครหนอกล่าวคาถา จะเป็นมนุษย์หรืออมนุษย์.

ทันใดนั้น อุบลวรรณาภิกษุณีได้มีความดำริว่า นี่คือมารผู้มีบาป ใคร่จะให้เราบังเกิดความกลัว ความหวาดเสียว ขนพองสยองเกล้า และใคร่จะให้เคลื่อนจากสมาธิ จึงกล่าวคาถา.

ครั้นอุบลวรรณาภิกษุณีทราบว่า นี่คือมารผู้มีบาปแล้ว จึงได้กล่าวกะมารผู้มีบาปด้วยคาถาว่า

แม้นักเลงตั้งแสนมาในที่นี้ ก็ตาม

เถิด เราไม่สะเทือนขน ไม่สะดุ้ง ดูก่อน

มาร ถึงเราคนเดียว ก็ไม่กลัวท่าน. เรา

นี้จะหายตัวหรือเข้าท้องของท่าน แม้จะ

ยืนอยู่ ณ ระหว่างดวงตาบนดั้งจมูก ท่าน

จักไม่เห็นเรา.

เราเป็นผู้ชำนาญในจิต อิทธิบาทเรา

เจริญดีแล้ว เราพ้นแล้วจากเครื่องผูกทุก

ชนิด เราไม่กลัวท่านดอก ท่านผู้มีอายุ.

ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์ เสียใจว่า อุบลวรรณาภิกษุณีรู้จักเราดังได้อัน จึงได้อันตรธานไปในที่นั้นเอง.

อรรถกถาอุบลวรรณาสูตร

ในอุบลวรรณาสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :-

บทว่า สุสุปฺผิตคฺคํ ความว่า ต้นสาละดอกบานสะพรั่งตั้งแต่ยอด.

ด้วยคำว่า น จตฺถิ เต ทุติยา วณฺณธาตุ มารกล่าวว่าวรรณธาตุที่ ๒ อันเสมือนกับวรรณธาตุของท่าน ย่อมไม่มี คือไม่มีภิกษุณีอื่นเสมือนกับท่าน. บทว่าอิธาคตา ตามิสิกา ภเวยฺยุํ ความว่า ท่านมาในที่นี้ย่อมไม่ได้ความสนิทสนมหรือความรักอะไร ฉันใด แม้ชนเหล่านั้นก็เป็นเสมือนท่านฉันนั้นเหมือนกัน. บทว่า ปขุมนฺตริกายํ ความว่า แม้เราจะยืนอยู่บนดั้งจมูกระหว่างนัยน์ตาทั้งสอง ท่านก็ไม่เห็น. บทว่า วสีภูตมฺหิ แปลว่า ย่อมเป็นผู้ชำนาญ.

จบอรรถกถาอุบลวรรณสูตรที่ ๕

๖. จาลาสูตร

ว่าด้วยมารรบกวนจาลาภิกษุณี

[๕๓๗] สาวัตถีนิทาน.

ครั้งนั้น เวลาเช้า. จาลาภิกษุณีนุ่งห่มแล้ว ถือบาตรและจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังกรุงสาวัตถี เที่ยวบิณฑบาตไปในกรุงสาวัตถีแล้ว เวลาปัจฉาภัตกลับจากบิณฑบาตแล้วเข้าไปยังป่าอันธวันเพื่อพักกลางวัน ครั้นถึงป่าอันธวันแล้วจึงนั่งพักกลางวันที่โคนไม้ต้นหนึ่ง.

[๕๓๘] ลำดับนั้น มารผู้มีบาปใคร่จะให้จาลาภิกษุณีบังเกิดความกลัวความหวาดเสียว ขนพองสยองเกล้า และใคร่จะให้เคลื่อนจากสมาธิ จึงเข้าไปหาจาลาภิกษุณีถึงที่นั่งพัก ครั้นแล้วได้กล่าวกะจาลาภิกษุณีว่า ดูก่อนภิกษุณีท่านไม่ชอบใจอะไรหนอ.

จาลาภิกษุณีตอบว่า ดูก่อนท่านผู้มีอายุ เราไม่ชอบความเกิดเลย.

[๕๓๙] มารผู้มีบาปกล่าวว่า

เพราะเหตุไรหนอ ท่านจึงไม่ชอบ

ความเกิด ผู้เกิดมาแล้วย่อมบริโภคกาม

ใครหนอให้ท่านยึดถือเรื่องนี้ อย่าเลย

ภิกษุณี ท่านจงชอบความเกิด.

[๕๔๐] จาลาภิกษุณีกล่าวว่า

ผู้เกิดมาก็ต้องตาย ผู้ที่เกิดมาย่อมพบ

เห็นทุกข์ คือ การจองจำ การฆ่า ความ

เศร้าหมอง เพราะฉะนั้น เราจึงไม่ชอบ

ความเกิด.