๘. มัลลิกาสูตร เล่ม ๑๕

สัตวโลกทั้งหลายผู้ยินดีนักในโภคทรัพย์ที่น่าใคร่ มักมาก หลงใหลในกามคุณทั้งหลาย ย่อมไม่รู้สึกตัวถึงการก้าวถลำไป เหมือนพวกมฤคไม่รู้สึกถึงโก่งที่เขาดักไว้ ฉะนั้น ผลที่เจ็บปวดย่อมมีแก่สัตว์เหล่านั้นในภายหลัง เพราะว่ากรรมเช่นนั้นมีวิบากที่ชั่วช้า

๘. มัลลิกาสูตร

ว่าด้วยไม่มีใครเป็นที่รักยิ่งไปกว่าตัว

{๓๔๖} [๑๑๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ก็สมัยนั้นแล พระเจ้าปเสนทิโกศลประทับอยู่ที่ปราสาทหลังงามชั้นบนกับพระนางมัลลิการาชเทวี ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลได้ตรัสถามพระนางมัลลิการาชเทวีว่า “แม่มัลลิกา ยังมีใครอื่นอีกบ้างไหมซึ่งจะเป็นที่รักของเธอยิ่งไปกว่าตัวเอง”พระนางมัลลิกาทูลสนองว่า “ข้าแต่มหาราชเจ้า ไม่มีใครอื่นหรอกซึ่งจะเป็นที่รักของหม่อมฉันยิ่งไปกว่าตัวเอง ก็พระองค์ทรงมีใครอื่นซึ่งเป็นที่รัก ยิ่งไปกว่าตัวเองหรือไฉน”

“แม่มัลลิกา แม้เราเองก็ไม่มีใครอื่นซึ่งเป็นที่รักยิ่งไปกว่าตัวเอง”

{๓๔๗} ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลเสด็จลงจากปราสาทแล้วเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ขอโอกาส ข้าพระองค์อยู่ที่ปราสาทหลังงามชั้นบนกับพระนางมัลลิการาชเทวี ได้พูดกับพระนางมัลลิการาชเทวีว่า ‘แม่มัลลิกา ยังมีใครอื่นอีกบ้างไหมซึ่งจะเป็นที่รักของเธอยิ่งไปกว่าตัวเอง’

เมื่อข้าพระองค์กล่าวจบ พระนางมัลลิกาทูลสนองว่า ‘ข้าแต่มหาราชเจ้า ไม่มีใครอื่นหรอกซึ่งเป็นที่รักของหม่อมฉันยิ่งไปกว่าตัวเอง ก็พระองค์ทรงมีใครอื่นซึ่งเป็นที่รักยิ่งไปกว่าตัวเองหรือไฉน’ เมื่อนางพูดจบ ข้าพระองค์ก็พูดว่า ‘แม่มัลลิกา แม้เราเองก็ไม่มีใครอื่นซึ่งเป็นที่รักยิ่งไปกว่าตัวเอง”{๓๔๘} ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงได้ตรัสพระคาถานี้ในเวลานั้นว่า

ตถาคตตรวจตราด้วยจิตทั่วทุกทิศแล้ว ยังไม่พบผู้ที่เป็นที่รักยิ่งไปกว่าตัวเองในที่ไหน ๆ เลย สัตว์เหล่าอื่นก็รักตัวมากเช่นกัน เพราะฉะนั้น ผู้รักตัวเองจึงไม่ควรเบียดเบียนผู้อื่น

๙. ยัญญสูตร

ว่าด้วยมหายัญ ๕ อย่าง

{๓๔๙} [๑๒๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ก็สมัยนั้นแล พระเจ้าปเสนทิโกศลได้ตระเตรียมการบูชามหายัญ คือโคผู้ ๕๐๐ ตัว ลูกโคผู้ ๕๐๐ ตัว ลูกโคตัวเมีย ๕๐๐ ตัว แพะ ๕๐๐ ตัว และแกะ ๕๐๐ ตัว ถูกนำไปผูกไว้ที่หลักเพื่อบูชายัญ แม้คนของพระเจ้าปเสนทิโกศลนั้นซึ่งเป็นทาสบ้าง เป็นคนรับใช้บ้าง เป็นกรรมกรบ้าง ก็ถูกอาชญาคุกคาม ถูกภัยคุกคาม มีน้ำตานองหน้าร้องไห้พลางทำหน้าที่ไปพลาง{๓๕๐} ครั้งนั้นแลเป็นเวลาเช้า พวกภิกษุหลายรูปครองอันตรวาสกแล้วถือบาตรจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังพระนครสาวัตถี กลับจากบิณฑบาตในเวลาหลังฉันภัตตาหารแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่งอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ วันนี้พระเจ้าปเสนทิโกศลได้