๔. ปฏิรูปสูตร เล่ม ๑๕

ครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปรู้ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้จักเรา พระสุคตทรงรู้จักเรา” จึงเป็นทุกข์ เสียใจ ได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง

๔. ปฏิรูปสูตร

ว่าด้วยพระตถาคตตั้งอยู่ในธรรมที่ทรงพรํ่าสอน

{๔๕๕} [๑๕๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ศาลาหลังหนึ่งในหมู่บ้านพราหมณ์ แคว้นโกศล ก็โดยสมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีคฤหัสถ์บริษัทหมู่ใหญ่แวดล้อมแสดงธรรมอยู่

ขณะนั้นแล มารผู้มีใจบาปได้มีความคิดอย่างนี้ว่า “พระสมณโคดมนี้มีคฤหัสถ์บริษัทหมู่ใหญ่แวดล้อมแสดงธรรมอยู่ อย่ากระนั้นเลย เราพึงเข้าไปหาพระสมณโคดมถึงที่ประทับเพื่อทำให้ปัญญาพุทธบริษัทมืดมนดีกว่า” จึง {๔๕๖} มารผู้มีบาปนั้นได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถาว่า

ท่านพรํ่าสอนผู้อื่นด้วยสิ่งใด สิ่งนั้นไม่สมควรแก่ท่านเลย เมื่อท่านกล่าวถึงธรรมนั้น ท่านอย่าได้ติดข้องอยู่ในความยินดียินร้าย

{๔๕๗} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

พระสัมพุทธเข้าทรงพรํ่าสอนผู้อื่นใด ย่อมอนุเคราะห์ผู้นั้นด้วยความเกื้อกูล ตถาคตมีจิตหลุดพ้นจากความยินดียินร้ายแล้ว

ครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปรู้ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้จักเรา พระสุคตทรงรู้จักเรา” จึงเป็นทุกข์ เสียใจ ได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง

๕. มานสสูตร

ว่าด้วยบ่วงมีใจ

{๔๕๘} [๑๕๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี {๔๕๙} ขณะนั้นแล มารผู้มีใจบาปได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถาว่า

บ่วงใดมีจิตใจเที่ยวผูกสัตว์แม้เหาะเหินบนฟ้าได้ข้าพเจ้าจักคล้องท่านไว้ด้วยบ่วงนั้น แน่ะสมณะ ท่านไม่พ้นมือเราไปได้

{๔๖๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

เราหมดความพอใจในรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะอันเป็นของรื่นรมย์ทางใจแล้ว ดูก่อนมาร ท่านถูกเรา กำจัดเสียแล้ว

ครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปรู้ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้จักเรา พระสุคตทรงรู้จักเรา” จึงเป็นทุกข์ เสียใจ ได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง

๖. ปัตตสูตร

ว่าด้วยมารจำแลงเพศเป็นวัว

{๔๖๑} [๑๕๒] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ก็สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงยังภิกษุทั้งหลายให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาเกี่ยวด้วยอุปาทานขันธ์ ๕ อยู่ ทั้งภิกษุเหล่านั้นต่างใส่ใจให้สำเร็จประโยชน์ น้อมนึกมาด้วยใจ เงี่ยโสตลงสดับธรรมอยู่