พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน · เมฆิยวรรค
๙. อุปเสนวังคันตปุตตสูตร เล่ม ๒๕
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๐๘ (Royal Thai)9/10 in เมฆิยวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน เมฆิยวรรค อุปเสนวังคันตปุตตสูตร (Royal Thai Volume 25 · Mahachula Volume 25 · Mahamakut Volume 44 · Chaloem Phrakiat Volume 25)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 25, pp. 230–231
๔. เมฆิยวรรค ๙. อุปเสนวังคันตปุตตสูตร
แล้วได้กราบทูลว่า “น่าอัศจรรย์นัก พระพุทธเจ้าข้า น่าแปลกใจนัก พระพุทธเจ้าข้า ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสพระดำรัสนี้ว่า ‘ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เสียงโจษนั้นจะมีอยู่ได้ไม่นาน จะมีอยู่ได้ก็เพียงแค่ ๗ วันเท่านั้น พ้น ๗ วันไปแล้วจะสงบไปเอง’ เสียงโจษนั้นก็เงียบไปตามกำหนดนั้นแล้ว พระพุทธเจ้าข้า ”
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า
เหล่าชนผู้ไม่มีความสำรวมระวัง ชอบใช้วาจาทิ่ม
แทงผู้อื่น เหมือนทหารข้าศึกใช้ลูกศรทิ่มแทงช้างที่ออก
ศึก ภิกษุได้ฟังคำหยาบคายที่คนทั้งหลายพูดแล้วอย่าคิด
ประทุษร้าย พึงอดกลั้นให้ได้
๙ อุปเสนวังคันตปุตตสูตร
ว่าด้วยชีวิตไม่เดือดร้อน
{๑๐๘} [๓๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล ท่านพระอุปเสนวังคันตบุตรหลีกเร้นอยู่ในที่ลับ มีความดำริอย่างนี้ว่า
“เป็นลาภของเราหนอ เราได้ดีแล้วหนอ ที่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมา สัมพุทธเจ้าทรงเป็นพระศาสดาของเรา เราออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิต ในธรรมวินัยที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว เพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ของเราก็มีศีล มีกัลยาณธรรม เราเป็นผู้รักษาศีลบริบูรณ์ มีจิตมั่นคง
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน
แน่วแน่ เป็นอรหันตขีณาสพ เป็นผู้มีฤทธานุภาพมาก ชีวิตของเราชื่อว่า มีความเจริญ ความตายของเราก็ชื่อว่าเป็นความดี”
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบความดำริของท่านพระ อุปเสนวังคันตบุตรด้วยพระหฤทัยแล้ว จึงทรงเปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่าผู้ที่มีชีวิตอยู่โดยไม่เดือดร้อนในเวลาใกล้ตายก็ไม่
เศร้าโศก เป็นผู้เห็นอมตบท เป็นนักปราชญ์ ย่อมไม่
เศร้าโศกในท่ามกลางเหล่าสัตว์ที่เศร้าโศก
ภิกษุผู้ตัดภวตัณหาได้เด็ดขาดแล้ว มีจิตสงบ มีชาติ
สงสารสิ้นไปแล้ว ย่อมไม่มีภพชาติต่อไป
๑๐. สารีปุตตอุปสมสูตร
ว่าด้วยผู้มีจิตสงบระงับ
{๑๐๙} [๔๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล ท่านพระ
- ๑ผู้ที่มีชีวิตอยู่โดยไม่เดือดร้อน หมายถึงพระอรหันตขีณาสพ (ขุ.อุ.อ. ๒๘๘)
- ๒เป็นผู้เห็นอมตบท หมายถึงเป็นผู้พบเห็นหรือเข้าถึงนิพพาน (ขุ.อุ.อ. ๒๘๘)
- ๓ชาติสงสาร ในที่นี้คือ สังสารวัฏ ลำดับสืบต่อที่เป็นไปไม่ขาดสายแห่งขันธ์ ธาตุ และอายตนะทั้งหลาย หมายถึงการเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพกำเนิดต่าง ๆ (ที.ม.อ. ๙๔, สํ.นิ.อ. ๑๑๐, ขุ.อุ.อ. ๒๘๙) มีชาติสงสารสิ้นไปแล้ว จึงหมายถึงหมดการเวียนว่ายตายเกิดแล้ว
End of ๙. อุปเสนวังคันตปุตตสูตร