๖. เสขสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๕

๒. ทุติยวรรค ๖. ปฐมเสขสูตร

คนที่มีตัณหาป็นเพื่อน ย่อมเวียนว่ายตายเกิด

ไปตลอดกาลยาวนาน ไม่ล่วงพ้นสังสารวัฏอันมีความ

เป็นอย่างนี้ (เป็นมนษย์) และความเป็นอย่างอื่น (เป็นเทวดาเป็นต้น) ไปได้

ภิกษุรู้โทษนี้และรู้ตัณหาว่าเป็นที่เกิดแห่งทุกข์แล้ว

พึงเป็นผู้ปราศจากตัณหา ไม่ยึดมั่นถือมั่น มีสติเที่ยวไป

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนื้

๖. ปฐมเสขสูตร

ว่าด้วยธรรมมีอุปการะมากแก่พระเสขะ

{๑๙๔} [๑๖] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย. เราไม่พิจารณาเห็นเหตุอื่นแม้สักอย่างเดียวที่ เป็นเหตุภายใน ซึ่งมีอุปการะมากแก่ภิกษุผู้เป็นเสขะ ผู้ยังไม่บรรลุอรหัตตผล

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตดกะ

ยังปรารถนาจะบรรลุอรหัตตผลอยู่ เหมือนโยนิโสมนสิการนี้เลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มนสิการโดยแยบคายย่อมละอกุศล เพิ่มพูนกุศลได้”

ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

ไม่มีธรรมอย่างอื่นที่จะช่วยให้ภิกษุผู้เป็นเสขะบรรลุ

ประโยชน์สูงสุดคืออรหัตผลได้เท่ากับธรรมคือโยนิโส

มนสิการ ภิกษุผู้เริ่มตั้งโยนิโสมนสิการพึงบรรลุถึง

นิพพานอันเป็นที่สิ้นทุกข์ได้

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๗. ทุติยเสขสูตร

ว่าด้วยธรรมมีอุปการะมากแก่พระเสขะ สูตรที่ ๒

{๑๙๕} [๑๗] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นเหตุอื่นแม้สักอย่างเดียวที่เป็นเหตุภายนอก ซึ่งมีอุปการะมากแก่ภิกษุผู้เป็นเสขะ ผู้ยังไม่บรรลุอรหัตตผล