พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ เอกนิบาต · วรรคที่ ๒
๗. เสขสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๕
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๙๕ (Royal Thai)7/10 in วรรคที่ ๒4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ เอกนิบาต วรรคที่ ๒ เสขสูตร ที่ ๒ (Royal Thai Volume 25 · Mahachula Volume 25 · Mahamakut Volume 45 · Chaloem Phrakiat Volume 25)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 25, pp. 345–346
พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตดกะ
ยังปรารถนาจะบรรลุอรหัตตผลอยู่ เหมือนโยนิโสมนสิการนี้เลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มนสิการโดยแยบคายย่อมละอกุศล เพิ่มพูนกุศลได้”
ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
ไม่มีธรรมอย่างอื่นที่จะช่วยให้ภิกษุผู้เป็นเสขะบรรลุ
ประโยชน์สูงสุดคืออรหัตผลได้เท่ากับธรรมคือโยนิโส
มนสิการ ภิกษุผู้เริ่มตั้งโยนิโสมนสิการพึงบรรลุถึง
นิพพานอันเป็นที่สิ้นทุกข์ได้
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้
๗. ทุติยเสขสูตร
ว่าด้วยธรรมมีอุปการะมากแก่พระเสขะ สูตรที่ ๒
{๑๙๕} [๑๗] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่พิจารณาเห็นเหตุอื่นแม้สักอย่างเดียวที่เป็นเหตุภายนอก ซึ่งมีอุปการะมากแก่ภิกษุผู้เป็นเสขะ ผู้ยังไม่บรรลุอรหัตตผล
- ๑โยนิโสมนสิการ การกระทำในใจโดยแยบคาย หมายถึงการใช้ความคิดถูกอุบาย(อุปายมนสิการ) การใช้ความคิดถูกวิธี (ปถมนสิการ) การพิจารณาในสิงที่ไม่เที่ยงเป็นต้นโดยนัยว่าไม่เที่ยงเป็นต้น หริอการใช้จิตใคร่ครวญ คำนึง นึกถึง ไตร่ตรอง พิจารณาโดยสัจจานุโลม (เหตุที่คล้อยตาม อริยสัจ) [ขุ.อิติ.อ.๗๑]
๒. ทุติยวรรค ๘. สังฆเภทสูตร
ยังปรารถนาจะบรรลุอรหัตผลอยู่ เหมือนความมีกัลยาณมิตรนี้เลย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตรย่อมละอกุศล เพิ่มพูนกุศลได้”
ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า
ภิกษุผู้มีกัลยาณมิตร มีความเคารพยำเกรง ปฎิบัติ
ตามคำของกัลยาณมิตร มีสติสัมปชัญญะ พึงบรรลุ
นิพพานอันเป็นที่สิ้นสังโยชน์ทั้งปวงได้โดยลำดับ
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้
๘. สังฆเภทสูตร
ว่าด้วยโทษของการทำสังฆเภท
{๑๙๖} [๑๘] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งเมื่อเกิดขึ้นในโลก ย่อมเกิดขึ้นเพื่อความไม่เกื้อกูล ไม่อำนวยความสุขแก่ชนหมู่มาก เพื่อความฉิบหายไร้ประโยชน์ เพื่อความทุกข์ แก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งนั้นคืออะไร คือ สังฆเภท ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อสงฆ์แตกกันแล้ว ย่อมมีความบาดหมางกัน มีการด่าว่ากัน มีการดูหมิ่นกัน มีการขับไล่กัน เพราะ
- ๑ความมีกัลยาณมิตร หมายถึงความมีบุคคลผู้เพียบพร้อมด้วยคุณธรรมมีศีลเป็นต้น ผู้กำจัดทุกข์ ผู้ปกป้องประโยขน์เกื้อกูลเป็นมิตรที่มีอุปการะช่วยเหลือทุกอย่าง (ข.อิดิ.อ. ๗๓)
End of ๗. เสขสูตร ที่ ๒