๒. เรวดีวิมาน เล่ม ๒๖

๒. เรวติมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในเรวติวิมาน

(พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสกะท่านพระมหาโมคคัลลานเถระว่า)

{๕๒}[๘๖๑] ญาติ มิตร และสหายทั้งหลายย่อมชื่นชมยินดีกะบุรุษผู้พลัดพรากจากกันไปนาน กลับมาโดยสวัสดีแต่ที่ไกลว่า เป็นผู้มาแล้ว ฉันใด[๘๖๒] บุญทั้งหลายย่อมต้อนรับบุคคลผู้ทำบุญไว้แล้ว จากโลกนี้ไป สู่ปรโลก ดุจญาติต้อนรับญาติที่รักผู้กลับมาฉะนั้น

(ยักษ์ผู้เป็นทูตของพญายมปรารถนาจะจับนางเรวดีไปในอุสสทนรก จึงได้กล่าวกะนางเรวดีว่า)

[๘๖๓] ลุกขึ้น แม่เรวดีผู้แสนจะชั่วช้า ผู้ไม่ให้ทาน ผู้ที่ประตูนรกเปิดรออยู่แล้ว พวกเราจักพาเจ้าไปยังอุสสทนรก อันเป็นที่พวกสัตว์นรกผู้ถึงทุคติยัดเยียดทอดถอนใจกันอยู่ ด้วยความทุกข์[๘๖๔] ยักษ์ ๒ ตนผู้เป็นยมทูต มีนัยน์ตาลุกแดงใหญ่โต น่าสะพรึงกลัว ครั้นกล่าวอย่างนี้แล้วได้จับนางเรวดีที่แขน คนละข้างหลีกไปในสำนักแห่งหมู่เทวดาชั้นดาวดีงส์(นางเรวดีถูกยักษ์ ๒ ตนนั้นนำไปสู่ภพดาวดึงส์อย่างนี้แล้ว พักไว้ ณ ที่ใกล้วิมานของนันทิยเทพบุตร ได้เห็นวิมานอันมีรัศมีเปล่งปลั่งจึงถามยักษ์ ๒ ตนนั้นว่า)

[๘๖๕] นี่วิมานของใคร มีรัศมีดุจดวงอาทิตย์ งามระยับเลื่อม ประภัสสร ปกคลุมด้วยข่ายทองงามแพรวพราว มีเทพบุตร และเทพธิดาเนืองแน่น รุ่งเรืองดังรัศมีดวงอาทิตย์

[๘๖๖] มีหมู่นางเทพนารีผู้มีสกลกายลูบไล้ไปด้วยจุรณแก่นจันทน์แดงเข้าไปขับกล่อมด้วยดุริยางคดนตรีทั้งภายในและภายนอกวิมาน วิมานนั้นปรากฏมีรัศมีเสมอด้วยรัศมี ดวงอาทิตย์ ใครมาเกิดในสวรรค์บันเทิงอยู่ในวิมานนี้(ยักษ์ ๒ ตนจึงบอกแก่นางเรวดีว่า)

[๘๖๗] ในพระนครพาราณสี มีอุบาสกคนหนี่งชื่อว่านันทิยะ เป็นผู้ไม่ตระหนี่ เป็นทานาธิบดี รู้ความต้องการของผู้ขอ วิมานที่มีเทพบุตรและเทพธิดาเนืองแน่น รุ่งเรืองดังรัศมีดวงอาทิตย์นี้ เป็นวิมานของเขา[๘๖๘] มีหมู่นางเทพนารีผู้มีสกลกายลูบไล้ไปด้วยจรุณแก่นจันทน์แดง เข้าไปขับกล่อมด้วยดุริยางค์ดนตรี ทั้งภายในและ ภายนอกวิมาน วิมานนั้นปรากฏมีรัศมีเสมอด้วยรัศมี ดวงอาทิตย์ นันทิยอุบาสกนั้นมาเกิดในสวรรค์แล้ว จะบันเทิงอยู่ในวิมานนี้(ลำดับนั้น นางเรวดีกล่าวว่า)

[๘๖๙] ฉันเป็นภรรยาของนันทิยอุบาสก เป็นแม่เรือน เป็นใหญ่ในตระกูลทั้งปวง เพราะฉะนั้น บัดนี้ฉันจักรื่นรมย์อยู่ในวิมานของสามี ฉันไม่ปรารถนาจะเห็นนรก

(ยักษ์ ๒ ตนนั้นไม่ยอมอนุญาตให้ ได้พาตัวลงไปใกล้อุสสทนรก แล้วจึงกล่าวว่า)

[๘๗๐] แน่ะแม่เรวดีผู้แสนจะชั่วช้า นรกนั่นแลเป็นของเจ้า เพราะเมื่อเจ้าอยู่ในมนุษยโลกไม่ได้ทำบุญไว้ ด้วยว่าบุคคลผู้ มีความตระหนี่ มักโกรธ มีบาปธรรม ย่อมไม่ได้ความเป็นสหายแห่งหมู่เทวดาผู้เข้าถึงสวรรค์(ครั้นยักษ์ทั้งสองกล่าวอย่างนี้แล้วก็หายไป ณ ที่นั้นเอง ก็วันนั้น นางเรวดีเห็นนายนิรยบาล ๒ คนพากันมาฉุดคร่าตนเพื่อจะโยนลงในคูถนรก ชื่อว่าสังสวกะ จึงถามนายนิรยบาลนั้นว่า)[๘๗๑] เหตุไรคูถนรกและมูตรนรกจึงปรากฏมีกลิ่นเหม็น ไม่สะอาด ไฉนคูถนี้จึงมีกลิ่นเหม็นฟุ้งไปเล่า

(นายนิรยบาลตอบว่า)

[๘๗๒] แน่ะนางเรวดี นี่เป็นนรกชื่อสังสวกะ ลึก ๑๐๐ ชั่วคน ซึ่งเป็นที่เจ้าจักหมกไหม้อยู่เป็นเวลา ๑,๐๐๐ ปี

(นางเรวดีจึงถามว่า)

[๘๗๓] ฉันทำชั่วอะไรไว้ด้วยกาย วาจา ใจ เพราะกรรมอะไร ฉันจึงตกนรกสังสวกะลึก ๑๐๐ ชั่วคนเล่า

(นายนิรยบาลตอบว่า)

[๘๗๔] เพราะเจ้าด่าว่าสมณพราหมณ์และวณิพกเหล่าอื่นด้วย คำมุสาวาท บาปนั้นเจ้าทำไว้แล้ว

[๘๗๕] เพราะฉะนั้น เจ้าจึงต้องตกนรกสังสวกะลึกร้อยชั่วคน แน่ะนางเรวดี เจ้าจักหมกไหม้อยูในนรกนั้นเป็นเวลา ๑,๐๐๐ ปี

[๘๗๖] ใช่แต่เท่านั้น นายนิรยบาลทั้งหลายจะตัดมือ เท้า หู และ แม้จมูกของเจ้า อนึ่ง ฝูงกาปากเหล็กจะพากันมารุม จิกกินเนื้อของเจ้าที่ดิ้นรนอยู่

(นางเรวดีจึงวิงวอนว่า)

[๘๗๗] ขอไหว้ละ พ่อคุณ ขอจงได้นำฉันกลับไปเถอะ ฉันจักทำกุศลให้มากด้วยการให้ทาน ด้วยการประพฤติธรรม สม่ำเสมอ ด้วยความสำรวม ด้วยการฝึกฝนตน ซึ่งคนทั้งหลายทำแล้วย่อมได้รับความสุข และไม่เดือดร้อนในภายหลัง(นายนิรยบาลกล่าวว่า)

[๘๗๘] เมื่อก่อนเจ้าประมาทมัวเมา บัดนี้จะมาร่ำไรไปทำไมเล่า เจ้าจักต้องเสวยผลแห่งกรรมทั้งหลายที่เจ้าทำไว้เอง

(นางเรวดีสั่งว่า)

[๘๗๙] ถ้าใครจะจากเทวโลกไปสู่มนุษยโลก ถูกเขาถาม ช่วยบอกแก่ลูกชายฉันอย่างนี้ว่า ‘จงให้ผ้านุ่ง ผ้าห่ม ที่นอน ที่นั่ง ข้าวและนํ้าเป็นทานในสมณพราหมณ์ทั้งหลายผู้วางอาญาแล้ว เพราะว่าบุคคลผู้ตระหนี่ มักโกรธ มีบาปธรรม ย่อมไม่ได้เป็นสหายของหมู่เทวดาผู้เข้าถึงสวรรค์’

[๘๘๐] ถ้าฉันไปจากนรกนี้แล้วได้กำเนิดเป็นมนุษย์อีกจักเป็น ผู้รู้ความประสงค์ของผู้ขอ ถึงพร้อมด้วยศีล ทำกุศลให้มากด้วยการให้ทาน ด้วยประพฤติธรรมสม่ำเสมอ ด้วยสำรวมกาย วาจา และใจ และด้วยการฝึกฝนตน[๘๘๑] จักสร้างสวนและสะพานในที่ลุ่ม จักขุดบ่อ ขุดสระนํ้า ให้เป็นทานด้วยจิตอันเลื่อมใส

[๘๘๒] จักรักษาอุโบสถศีลอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการตลอด วัน ๑๔ ค่ำ วัน ๑๕ ค่ำ วัน ๘ ค่ำ และตลอดปาฏิหาริยปักษ์

[๘๘๓] จักเป็นผู้สำรวมในศีลทุกเมื่อ และจักไม่ประมาทในทาน เพราะผลแห่งกรรมนี้ฉันได้เห็นเองแล้ว

(พระสังคีติกาจารย์กล่าวไว้ว่า)

[๘๘๔] นายนิรยบาลทั้งหลายพากันจับนางเรวดีผู้ดิ้นรนรำพันอยู่อย่างนี้ โยนให้หัวทิ่มลงไปในนรกอันร้ายกาจ

(นางเรวดีคร่ำครวญว่า)

[๘๘๕] ชาติก่อน เราเป็นคนตระหนี่ ชอบด่าว่าสมณพราหมณ์ หลอกลวงสามีด้วยเรื่องเท็จ จึงได้มาหมกไหม้อยู่ในนรก อันร้ายกาจนี้

จบ เรวดีวิมานที่ ๒

๓. ฉัตตมาณวกวิมาน

ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในฉัตตมาณวกวิมาน

(พระผู้มีพระภาคเจ้าเมื่อจะทรงแสดงวิธีเรียนไตรสรณคมน์แก่ฉัตตมาณพ จึงได้ตรัสว่า)

{๕๓}[๘๘๖] พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐกว่าผู้สอนทั้งหลายในหมู่เทวดา และมนุษย์ เป็นมุนีจากศากยตระกูล เป็นผู้จำแนกธรรม ทำกิจเสร็จแล้ว ถึงฝั่งแล้ว เป็นผู้พรั่งพร้อมด้วยกำลัง และความเพียร ผู้เสด็จไปดีแล้ว ท่านจงเข้าถึงเพื่อเป็นที่พื่งของตนเถิด[๘๘๗] พระธรรมอันเป็นที่คลายความกำหนัด เป็นสิ่งไม่หวั่นไหว ไม่มีความเศร้าโศก อันปัจจัยอะไรปรุงแต่งไม่ได้ ไม่ปฏิกูล เป็นสิ่งที่ไพเราะคล่องแคล่ว ที่ถูกจำแนกดีแล้ว ท่านจงเข้าถึงเพื่อเป็นที่พื่งของตนเถิด[๘๘๘] พระสงฆ์คือคู่แห่งบุรุษผู้บริสุทธิ์ ๔ คู่ เป็นบุรุษบุคคลผู้เห็นอริยสัจจธรรม ๘ ท่าน ซึ่งเป็นบุญเขตที่บัณฑิต ทั้งหลายกล่าวว่า ทานที่บุคคลให้แล้วในเขตนั้นมีผลมาก ท่านจงเข้าถึงเพื่อเป็นที่พื่งของตนเถิด(พระผู้มีพระภาคเจ้าเพื่อจะทรงประกาศบุญกรรมที่ฉัตตเทพบุตรนั้นทำไว้ จึงได้ตรัสถามฉัตตเทพบุตรนั้นว่า)

[๘๘๙] ถึงดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดาวนักขัตตฤกษ์ก็รุ่งเรือง สว่างไสวสู้วิมานซึ่งมีรัศมีรุ่งเรืองมากมายหาที่เปรียบมิได้ ของท่านนี้ไม่ได้ ท่านเป็นใครหนอ จากเทวโลกมายังแผ่นดินนี้