arnon.worldSign in

พระวินัยปิฎก ปริวาร · กฐินเภท

ว่าด้วยกฐินไม่เป็นอันกรานเป็นต้น เล่ม ๘

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๑๒๔–๑๑๔๒ (Royal Thai)1/2 in กฐินเภท4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระวินัยปิฎก ปริวาร กฐินเภท ว่าด้วยกฐินไม่เป็นอันกรานเป็นต้น (Royal Thai Volume 8 · Mahachula Volume 8 · Mahamakut Volume 10 · Chaloem Phrakiat Volume 8)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 8, pp. 540–551

Page 540

กฐินเภท

ว่าด้วยประเภทแห่งกฐิน

๑. กฐินอนัตถตาทิ

ว่าด้วยการไม่กรานกฐินเป็นต้น

มาติกา

{๑๑๒๔} [๔๐๓] กฐินเป็นอันใครไม่ได้กราน เป็นอันใครได้กราน กฐินไม่เป็น อันกรานด้วยอาการอย่างไร กฐินเป็นอันกรานด้วยอาการอย่างไร

กฐินเป็นอันไม่ได้กราน

{๑๑๒๕} คำว่า กฐินเป็นอันใครไม่ได้กราน ความว่า กฐินเป็นอันบุคคล ๒ ประเภทไม่ได้กราน คือ ภิกษุผู้ไม่ได้กราน ๑ ภิกษุผู้ไม่ได้อนุโมทนา ๑ กฐินเป็นอันบุคคล ๒ ประเภทนี้ไม่ได้กราน

กฐินเป็นอันได้กราน

{๑๑๒๖} คำว่า กฐินเป็นอันใครได้กราน ความว่า กฐินเป็นอันบุคคล ๒ ประเภทนี้ได้กราน คือ ภิกษุผู้กราน ๑ ภิกษุผู้อนุโมทนา ๑ กฐินเป็นอันบุคคล ๒ ประเภทนี้ได้กราน

เหตุที่กฐินไม่เป็นอันกราน

{๑๑๒๗} คำว่า กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการอย่างไร คือ กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการ ๒๔ คือ

๑. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงขีดรอย

๒. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงซักผ้า

๓. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงกะผ้า

๔. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงตัดผ้า

Page 541

๕. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงเนาผ้า

๖. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงเย็บด้น

๗. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงติดห่วงดุม

๘. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงติดผ้าดาม

๙. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงเพิ่มผ้าอนุวาตไว้ด้านนอก

๑๐. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงเพิ่มผ้าอนุวาตไว้ด้านใน

๑๑. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงเพิ่มผ้าดาม

๑๒. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการเพียงย้อมเป็นสีหม่นเท่านั้น

๑๓. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยผ้าที่ทำนิมิตได้มา

๑๔. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยผ้าที่พูดเลียบเคียงได้มา

๑๕. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยผ้าที่ยืมเขามา

๑๖. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยผ้าที่เก็บไว้ค้างคืน

๑๗. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยผ้าที่เป็นนิสสัคคีย์

๑๘. กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยผ้าที่มิได้ทำพินทุกัปปะ

๑๙. กฐินไม่เป็นอันกราน เว้นจากผ้าสังฆาฏิเสีย

๒๐. กฐินไม่เป็นอันกราน เว้นจากผ้าอุตตราสงค์เสีย

๒๑. กฐินไม่เป็นอันกราน เว้นจากผ้าอันตรวาสกเสีย

๒๒. กฐินไม่เป็นอันกราน เว้นจากจีวรมี ๕ ขัณฑ์ หรือเกิน ๕ ขัณฑ์ซึ่งตัดดีแล้ว ทำให้มีมณฑลเสร็จในวันนั้น

๒๓. กฐินไม่เป็นอันกราน เว้นจากการกรานแห่งบุคคล

๒๔. กฐินไม่เป็นอันกรานโดยชอบ ถ้าภิกษุผู้อยู่นอกสีมาอนุโมทนา

กฐินไม่เป็นอันกรานแม้ด้วยอาการอย่างนี้

Page 542

อธิบายเหตุที่ไม่ได้กรานบางข้อ

{๑๑๒๘} ที่ชื่อว่า ทำนิมิต คือ ภิกษุทำนิมิตว่า ‘เราจักกรานกฐินด้วยผ้าผืนนี้’ที่ชื่อว่า พูดเลียบเคียง คือ ภิกษุพูดเสียบเคียงด้วยคิดว่า ‘จักยังผ้ากฐินให้เกิดด้วยการพูดเลียบเคียงนี้’ที่ชื่อว่า ผ้ายืมเขามา ตรัสหมายถึงผ้าที่ทายกไม่ได้หยิบยกให้

ที่ชื่อว่า ผ้าเก็บไว้ค้างคืน มี ๒ อย่าง คือ ผ้าทำค้างคืน ๑ ผ้าเก็บไว้ค้างคืน ๑ที่ชื่อว่า ผ้าเป็นนิสสัคคิยะ คือ ภิกษุกำลังทำอยู่ อรุณขึ้นมา

กฐินไม่เป็นอันกรานด้วยอาการ ๒๔ อย่างนี้

เหตุที่กฐินเป็นอันกราน

{๑๑๒๙} คำว่า กฐินเป็นอันกรานด้วยอาการอย่างไร ความว่า กฐินย่อมเป็นอันกรานด้วยอาการ ๑๗ อย่าง ดังต่อไปนี้

๑. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าใหม่

๒. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าเทียมใหม่

๓. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าเก่า

๔. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าบังสุกุล

๕. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าที่ขายตามร้านค้า

๖. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าที่ไม่ได้ทำนิมิตได้มา

๗. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าที่ไม่ได้พูดเลียบเคียงได้มา

๘. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าที่ไม่ได้ยืมเขามา

๙. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าที่ไม่ได้เก็บไว้ค้างคืน

๑๐. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าที่ไม่เป็นนิสสัคคีย์

๑๑. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าที่ทำพินทุกัปปะแล้ว

๑๒. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าสังฆาฏิ

Page 543

๑๓. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าอุตตราสงค์

๑๔. กฐินเป็นอันกรานด้วยผ้าอันตรวาสก

๑๕. กฐินเป็นอันกรานด้วยจีวร ๕ ขัณฑ์ หรือเกิน ๕ ขัณฑ์ซึ่งตัดดีแล้ว ทำให้มีมณฑล เสร็จในวันนั้น

๑๖. กฐินเป็นอันกราน เพราะการกรานแห่งบุคคล

๑๗. กฐินเป็นอันกรานโดยชอบ ถ้าภิกษุอยู่ในสีมาอนุโมทนากฐินนั้น

กฐินเป็นอันกรานแม้ด้วยอาการอย่างนี้

กฐินเป็นอันกรานด้วยอาการ ๑๗ อย่างนี้

ธรรมที่เกิดพร้อมกัน

{๑๑๓๐} ถาม : ธรรมเท่าไรย่อมเกิดพร้อมกับการกรานกฐิน

ตอบ : ธรรม ๑๕ อย่างย่อมเกิดพร้อมกับการกรานกฐิน คือ มาติกา ๘ ปลิโพธ ๒ อานิสงส์ ๕ ธรรม ๑๕ อย่างนี้ย่อมเกิดพร้อมกับการกรานกฐิน

๒. กฐินอนันตรปัจจยาทิ

ว่าด้วยอนันตรปัจจัยเป็นต้นแห่งกฐิน

{๑๑๓๑} [๔๐๔] ถาม : ประโยค มีธรรมเท่าไรเป็นปัจจัยโดยอนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดย

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑พึงดูรายละเอียดในกฐินขันธกะ วิ.มหา. (แปล) ๕
  2. ๒คำว่า ประโยค ในที่นี้หมายถึงการขวนขวายหรือพยายามทำสิ่งต่างๆ เช่น การจัดเตรียมนํ้าไว้เป็นต้น อันเอื้อประโยชน์แก่บุพกรณ์คือธุระอันจะพึงทำในเบื้องต้นแห่งการกรานกฐิน ๗ อย่างมีการซักผ้าเป็นต้น (วิ.อ. ๓/๕๐๙)
  3. ๓เป็นปัจจัยโดยอนันตรปัจจัย...สมนันตรปัจจัย หมายถึงเป็นปัจจัยไม่มีระหว่างคั่น คือ เป็นขั้นตอนที่ต้องกระทำต่อเนื่องกันหรือลำดับถัดไป (นัย วิ.อ. ๓/๕๐๙)
Page 544

อุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย

บุพพกรณ์ ...

การถอนผ้า ...

การอธิษฐานผ้า ...

การกราน ...

มาติกาและปลิโพธ ...

วัตถุมีธรรมเท่าไรเป็นปัจจัยโดยอนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย

ปัจจัยแห่งประโยค

ตอบ : ประโยคมีบุพพกรณ์เป็นปัจจัยโดยอนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสย

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย...อุปนิสสยปัจจัย หมายถึงเป็นปัจจัยที่อาศัยหรือรองรับให้เกิดการกระทำอีกขั้นตอนหนึ่ง เช่นในเรื่องกรานกฐินนี้ เมื่อเตรียมนํ้าไว้พร้อม (จัดเป็นประโยค) ก็เป็นเหตุให้เกิดการซักผ้า (จัดเป็นหนึ่งในบุพพกรณ์ ๗) เป็นต้น (นัย วิ.อ. ๓/๕๐๙)
  2. ๒เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย...ปัจฉาชาตปัจจัย หมายถึงเป็นปัจจัยที่เกิดก่อนหรือเกิดหลังกัน คือ เป็นขั้นตอนที่กระทำก่อน-หลังกันนั่นเอง เช่นในเรื่องกรานกฐินนี้ ประโยคเป็นปุเรชาตปัจจัย คือขั้นตอนที่ต้องทำก่อนของบุพพกรณ์ ในขณะเดียวกัน บุพพกรณ์ก็ชื่อว่าเป็นปัจฉาชาตปัจจัยของประโยค เพราะเป็นขั้นตอนที่กระทำทีหลัง (นัย วิ.อ. ๓/๕๐๙)
  3. ๓เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย หมายถึงเป็นปัจจัยที่เกิดพร้อมกันหรือเกิดร่วมกัน คือ ไม่ก่อน ไม่หลังกัน เช่นในเรื่องกรานกฐินนี้ ได้แก่ ธรรม ๑๕ อย่าง คือ มาติกา ๘ ปลิโพธ ๒ และ อานิสงส์ ๕ ซึ่งเกิดพร้อมกัน (นัย วิ.อ. ๓/๕๐๙)
  4. ๔วัตถุ ในที่นี้หมายถึงวัตถุที่เป็นองค์ประกอบแห่งกฐิน มีผ้าสังฆาฏิเป็นต้น (วิ.อ. ๓/๕๐๙)
Page 545

ปัจจัย บุพพกรณ์มีประโยคเป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย ประโยคมีบุพพกรณ์เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย ธรรม ๑๕ อย่างเป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย

ปัจจัยแห่งบุพพกรณ์

{๑๑๓๒} บุพพกรณ์มีการถอนผ้าเป็นปัจจัยโดยอนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย การถอนผ้ามีบุพพกรณ์เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย บุพพกรณ์มีการถอนผ้า เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย ธรรม ๑๕ อย่างเป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย

ปัจจัยแห่งการถอนผ้า

{๑๑๓๓} การถอนผ้ามีการอธิษฐานผ้าเป็นปัจจัยโดยอนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย การอธิษฐานผ้ามีการถอนผ้าเป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย การถอนผ้ามีการอธิษฐานผ้าเป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย ธรรม ๑๕ อย่างเป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย

ปัจจัยแห่งการอธิษฐานผ้า

{๑๑๓๔} การอธิษฐานผ้ามีการกรานเป็นปัจจัยโดยอนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย การกรานมีการอธิษฐานผ้าเป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย การอธิษฐานผ้า มีการกรานเป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย ธรรม ๑๕ อย่างเป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย

ปัจจัยแห่งการกราน

{๑๑๓๕} การกรานมีมาติกาและปลิโพธเป็นปัจจัยโดยอนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสย

Page 546

{๑๑๓๖} ปัจจัย มาติกาและปลิโพธมีการกรานเป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย การกรานมีมาติกาและปลิโพธเป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย ธรรม ๑๕ อย่าง เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย

เป็นปัจจัยแห่งวัตถุ

{๑๑๓๗} วัตถุมีความหวังและหมดหวังเป็นปัจจัยโดยอนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสมนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย ความหวังและหมดหวังมีวัตถุเป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย วัตถุมีความหวังและหมดหวังเป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย ธรรม ๑๕ อย่างเป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย

๓. ปุพพกรณนิทานาทิวิภาค

ว่าด้วยการจำแนกนิทานแห่งบุพพกรณ์เป็นต้น

{๑๑๓๘} [๔๐๕] ถาม : บุพพกรณ์มีอะไรเป็นนิทาน มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็นชาติ มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นองค์ มีอะไรเป็นสมุฏฐานการถอนผ้ามีอะไรเป็นนิทาน มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็นชาติ มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นองค์ มีอะไรเป็นสมุฏฐาน

การอธิษฐานผ้ามีอะไรเป็นนิทาน มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็นชาติ มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นองค์ มีอะไรเป็นสมุฏฐาน

การกรานมีอะไรเป็นนิทาน มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็นชาติ มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นองค์ มีอะไรเป็นสมุฏฐาน

มาติกาและปลิโพธมีอะไรเป็นนิทาน มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็นชาติ มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นองค์ มีอะไรเป็นสมุฏฐาน

ความหวังและหมดหวังมีอะไรเป็นนิทาน มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็นชาติ มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นองค์ มีอะไรเป็นสมุฏฐาน

Page 547

ตอบ : บุพพกรณ์มีประโยคเป็นนิทาน มีประโยคเป็นสมุทัย มีประโยคเป็นชาติ มีประโยคเป็นแดนเกิด มีประโยคเป็นองค์ มีประโยคเป็นสมุฏฐานการถอนผ้ามีบุพพกรณ์เป็นนิทาน มีบุพพกรณ์เป็นสมุทัย มีบุพพกรณ์เป็นชาติ มีบุพพกรณ์เป็นแดนเกิด มีบุพพกรณ์เป็นองค์ มีบุพพกรณ์เป็นสมุฏฐานการอธิษฐานผ้ามีการถอนผ้าเป็นนิทาน มีการถอนผ้าเป็นสมุทัย มีการถอนผ้าเป็นชาติ มีการถอนผ้าเป็นแดนเกิด มีการถอนผ้าเป็นองค์ มีการถอนผ้าเป็นสมุฏฐานการกรานมีการอธิษฐานผ้าเป็นนิทาน มีการอธิษฐานผ้าเป็นสมุทัย มีการอธิษฐานผ้าเป็นชาติ มีการอธิษฐานผ้าเป็นแดนเกิด มีการอธิษฐานผ้าเป็นองค์ มีการอธิษฐานผ้าเป็นสมุฏฐานมาติกาและปลิโพธมีการกรานเป็นนิทาน มีการกรานเป็นสมุทัย มีการกรานเป็นชาติ มีการกรานเป็นแดนเกิด มีการกรานเป็นองค์ มีการกรานเป็นสมุฏฐานความหวังและหมดหวังมีวัตถุเป็นนิทาน มีวัตถุเป็นสมุทัย มีวัตถุเป็นชาติ มีวัตถุเป็นแดนเกิด มีวัตถุเป็นองค์ มีวัตถุเป็นสมุฏฐาน[๔๐๖] ถาม : ประโยคมีอะไรเป็นนิทาน มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็นชาติ มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นองค์ มีอะไรเป็นสมุฏฐานบุพพกรณ์ ...

การถอนผ้า ...

การอธิษฐานผ้า ...

การกราน ...

มาติกาและปลิโพธ ...

วัตถุ ...

Page 548

ความหวังและหมดหวังมีอะไรเป็นนิทาน มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็นชาติ มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นองค์ มีอะไรเป็นสมุฏฐานตอบ : ประโยคมีเหตุเป็นนิทาน มีเหตุเป็นสมุทัย มีเหตุเป็นชาติ มีเหตุเป็นแดนเกิด มีเหตุเป็นองค์ มีเหตุเป็นสมุฏฐานบุพพกรณ์ ...

การถอนผ้า ...

การอธิษฐานผ้า ...

การกราน ...

มาติกาและปลิโพธ ...

วัตถุ ...

ความหวังและหมดหวัง มีเหตุเป็นนิทาน มีเหตุเป็นสมุทัย มีเหตุเป็นชาติ มีเหตุเป็นแดนเกิด มีเหตุเป็นองค์ มีเหตุเป็นสมุฏฐาน[๔๐๗] ถาม : ประโยคมีอะไรเป็นนิทาน มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็นชาติ มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นองค์ มีอะไรเป็นสมุฏฐานบุพพกรณ์ ...

การถอนผ้า ...

การอธิษฐานผ้า ...

การกราน ...

มาติกาและปลิโพธ ...

วัตถุ ...

ความหวังและหมดหวังมีอะไรเป็นนิทาน มีอะไรเป็นสมุทัย มีอะไรเป็นชาติ มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นองค์ มีอะไรเป็นสมุฏฐานตอบ : ประโยคมีปัจจัยเป็นนิทาน มีปัจจัยเป็นสมุทัย มีปัจจัยเป็นชาติ มีปัจจัยเป็นแดนเกิด มีปัจจัยเป็นองค์ มีปัจจัยเป็นสมุฏฐาน

Page 549

บุพพกรณ์ ...

การถอนผ้า ...

การอธิษฐานผ้า ...

การกราน ...

มาติกาและปลิโพธ ...

วัตถุ ...

ความหวังและหมดหวังมีปัจจัยเป็นนิทาน มีปัจจัยเป็นสมุทัย มีปัจจัยเป็นชาติ มีปัจจัยเป็นแดนเกิด มีปัจจัยเป็นองค์ มีปัจจัยเป็นสมุฏฐาน

สงเคราะห์ด้วยธรรม

{๑๑๓๙} [๔๐๘] ถาม : บุพพกรณ์สงเคราะห์ด้วยธรรมเท่าไร

ตอบ : บุพพกรณ์สงเคราะห์ด้วยธรรม ๗ อย่าง คือ

๑. ซักผ้า ๒. กะผ้า ๓. ตัดผ้า ๔. เนาผ้า

๕. เย็บผ้า ๖. ย้อมผ้า ๗. ทำพินทุกัปปะ

บุพพกรณ์สงเคราะห์ด้วยธรรม ๗ อย่างนี้

ถาม : การถอนผ้าสงเคราะห์ด้วยธรรมเท่าไร

ตอบ : การถอนผ้าสงเคราะห์ด้วยธรรม ๓ อย่าง คือ

๑. ผ้าสังฆาฏิ ๒. ผ้าอุตตราสงค์ ๓. ผ้าอันตรวาสก

ถาม : การอธิษฐานผ้าสงเคราะห์ด้วยธรรมเท่าไร

ตอบ : การอธิษฐานผ้า สงเคราะห์ด้วยธรรม ๓ อย่าง คือ

๑. ผ้าสังฆาฏิ ๒. ผ้าอุตตราสงค์ ๓. ผ้าอันตรวาสก

ถาม : การกราน สงเคราะห์ด้วยธรรมเท่าไร

ตอบ : การกราน สงเคราะห์ด้วยธรรมอย่างเดียว คือ เปล่งวาจา

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑คำว่า ธรรม ในที่นี้หมายถึงสิ่งหรือเหตุแต่ละอย่าง สงเคราะห์ด้วยธรรม ก็คือการจัดรวมเข้าหรือย่อเข้าเป็นสิ่งที่เด่นชัดได้เท่าไรหรืออย่างไรบ้าง
Page 550

มูลเหตุแห่งกฐินเป็นต้น

{๑๑๔๐} ถาม : กฐินมีมูลเท่าไร มีวัตถุเท่าไร มีภูมิเท่าไร

ตอบ : กฐินมีมูลอย่างเดียว คือ สงฆ์

มีวัตถุ ๓ คือ

๑. ผ้าสังฆาฏิ ๒. ผ้าอุตตราสงค์ ๓. ผ้าอันตรวาสก

มีภูมิ ๖ คือ

๑. ผ้าทำด้วยเปลือกไม้ ๒. ผ้าทำด้วยฝ้าย

๓. ผ้าทำด้วยไหม ๔. ผ้าทำด้วยขนสัตว์

๕. ผ้าทำด้วยป่าน ๖. ผ้าทำด้วยสัมภาระเจือกัน

เบื้องต้นแห่งกฐินเป็นต้น

{๑๑๔๑} ถาม : กฐินมีอะไรเป็นเบื้องต้น มีอะไรเป็นท่ามกลาง มีอะไรเป็นที่สุดตอบ : กฐินมีบุพพกรณ์เป็นเบื้องต้น มีการทำเป็นท่ามกลาง มีการกรานเป็นที่สุด

องค์ของภิกษุผู้กรานกฐิน

{๑๑๔๒} [๔๐๙] ถาม : ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์เท่าไร ไม่ควรกรานกฐิน ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์เท่าไร ควรกรานกฐินตอบ : ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๘ ไม่ควรกรานกฐิน ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๘ ควรกรานกฐินถาม : ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๘ อะไรบ้างไม่ควรกรานกฐิน

ตอบ : ๑. ภิกษุไม่รู้บุพพกรณ์ ๒. ไม่รู้การถอนผ้า

๓. ไม่รู้การอธิษฐานผ้า ๔. ไม่รู้การกราน

Page 551

๕. ไม่รู้มาติกา ๖. ไม่รู้ปลิโพธ

๗. ไม่รู้การเดาะกฐิน ๘. ไม่รู้อานิสงส์

ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๘ นี้ไม่ควรกรานกฐิน

ถาม : ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๘ อะไรบ้างควรกรานกฐิน

ตอบ : ๑. ภิกษุรู้บุพพกรณ์ ๒. รู้การถอนผ้า

๓. รู้การอธิษฐานผ้า ๔. รู้การกราน

๕. รู้มาติกา ๖. รู้ปลิโพธ

๗. รู้การเดาะกฐิน ๘. รู้อานิสงส์

ภิกษุผู้ประกอบด้วยองค์ ๘ นี้ควรกรานกฐิน

การกรานกฐิน

{๑๑๔๓} [๔๑๐] ถาม : บุคคลประเภทไหนกรานกฐินไม่ขึ้น บุคคลประเภทไหนกรานกฐินขึ้นตอบ : บุคคล ๓ ประเภทกรานกฐินไม่ขึ้น บุคคล ๓ ประเภทกรานกฐินขึ้นถาม : บุคคล ๓ ประเภทไหนกรานกฐินไม่ขึ้น

ตอบ : ๑. บุคคลอยู่นอกสีมาอนุโมทนา

๒. เมื่ออนุโมทนาไม่เปล่งวาจา

๓. เมื่อเปล่งวาจาไม่ให้ผู้อื่นรู้

บุคคล ๓ ประเภทเหล่านี้กรานกฐินไม่ขึ้น

ถาม : บุคคล ๓. ประเภทไหนกรานกฐินขึ้น

ตอบ : ๑. บุคคลอยู่ในสีมาอนุโมทนา

๒. เมื่ออนุโมทนาเปล่งวาจา

๓. เมื่อเปล่งวาจาให้ผู้อื่นรู้

บุคคล ๓ ประเภทเหล่านี้กรานกฐินขึ้น

End of ว่าด้วยกฐินไม่เป็นอันกรานเป็นต้น