เรื่องภิกษุชาวเมืองอาฬวีให้นวกรรม เล่ม ๗

นวกัมมทานกถา

ว่าด้วยเรื่องการให้นวกรรม

{๒๙๔} [๓๒๓] ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่กิฏาคิรีชนบทตาม พระพุทธาภิรมย์แล้วเสด็จจาริกไปทางเมืองอาฬวี เสด็จจาริกไปโดยลำดับ ได้ถึงเมืองอาฬวีแล้ว นัยว่าพระองค์ประทับอยู่ที่อัคคาฬวเจดีย์ใกล้เมือง อาฬวีนั้น{๒๙๕} สมัยนั้น พวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีให้นวกรรมเห็นปานนี้ คือ

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงวางก้อนดินบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงฉาบทาฝาบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงตั้งประตูบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงติดสายยูบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงติดกรอบเช็ดหน้าบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงทาสีขาวบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงทาสีดำบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงระบายสีด้วยดินสอพองบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงมุงหลังคาบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงผูกมัดหลังคาบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงปิดที่อาศัยแห่งนกพิราบบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงปฏิสังขรณ์สิ่งชำรุดผุพังบ้าง

ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงขัดถูบ้าง

ให้นวกรรม ๒๐ ปีบ้าง

ให้นวกรรม ๓๐ ปีบ้าง

ให้นวกรรมตลอดชีวิตบ้าง

ให้นวกรรมวิหารที่สร้างเสร็จแล้ว ยังอยู่ในเวลาแห่งควันบ้าง

บรรดาภิกษุผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนพวกภิกษุชาวเมืองอาฬวีจึงได้ให้นวกรรมเห็นปานนี้ คือได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงวางก้อนดินบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงฉาบทาฝาบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงตั้งประตูบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงติดสายยูบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงติดกรอบเช็ดหน้าบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงทาสีขาวบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงทาสีดำบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงระบายสีด้วยดินสอพองบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงมุงหลังคาบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงผูกมัดหลังคาบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงปิดที่อาศัยแห่งนกพิราบบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงปฏิสังขรณ์สิ่งชำรุดผุพังบ้าง

ได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงขัดถูบ้าง

ได้ให้นวกรรม ๒๐ ปีบ้าง

ได้ให้นวกรรม ๓๐ ปีบ้าง

ได้ให้นวกรรมตลอดชีวิตบ้าง

ได้ให้นวกรรมวิหารที่สร้างเสร็จแล้ว ยังอยู่ในเวลาแห่งควันบ้างเล่า” จึงได้กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมา ว่าภิกษุชาวเมืองอาฬวีได้ให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงวางก้อนดิน ... จริงหรือ” ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระพุทธบัญญัติห้ามให้นวกรรมด้วยเหตุต่าง ๆ

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิ ... ครั้นแล้วทรงทำธรรมีกถารับสั่ง กะภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงวางก้อนดิน ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงฉาบทาฝา ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงตั้งประตู ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงติดสายยู ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงติดกรอบเช็ดหน้า ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงทาสีขาว ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงทาสีดำ …

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงระบายสีด้วยดินสอพอง …

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงมุงหลังคา ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงผูกมัดหลังคา ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงปิดที่อาศัยแห่งนกพิราบ ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงปฏิสังขรณ์สิ่งชำรุดผุพัง ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมด้วยเหตุเพียงขัดถู ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรม ๒๐ ปี ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรม ๓๐ ปี ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมตลอดชีวิต ...

ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมวิหารที่สร้างเสร็จแล้ว ยังอยู่ในเวลาแห่งควัน รูปใดให้ ต้องอาบัติทุกกฏ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ให้นวกรรมวิหารที่ยังไม่ได้ทำหรือ ที่ทำค้างไว้ เฉพาะวิหารขนาดเล็ก ให้ตรวจดูงานแล้วให้นวกรรม ๕-๖ ปี เรือนมุงแถบเดียว ให้ตรวจดูงานแล้วให้นวกรรม ๗-๘ ปี วิหารใหญ่หรือ ปราสาท ให้ตรวจดูงานแล้วให้นวกรรม ๑๐-๑๒ ปี”

พระพุทธบัญญัติห้ามให้นวกรรมวิหารทั้งหลังเป็นต้น

{๒๙๖} สมัยนั้น ภิกษุทั้งหลายให้นวกรรมวิหารทั้งหลัง แล้วกราบทูลเรื่อง นั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงให้นวกรรมวิหารทั้งหลัง รูปใดให้ ต้องอาบัติทุกกฏ”

{๒๙๗} สมัยนั้น ภิกษุทั้งหลายให้นวกรรม ๒ ครั้งแก่วิหาร ๑ หลัง แล้ว กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงให้นวกรรม ๒ ครั้งแก่วิหาร ๑ หลัง รูปใดให้ ต้องอาบัติทุกกฏ”

{๒๙๘} สมัยนั้น ภิกษุทั้งหลายถือเอานวกรรมแล้วให้ภิกษุอื่นอยู่ จึงกราบทูล เรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุถือเอานวกรรมแล้ว ไม่พึงให้ภิกษุรูปอื่น อยู่ รูปใดให้อยู่ ต้องอาบัติทุกกฏ”

{๒๙๙} สมัยนั้น ภิกษุทั้งหลายถือเอานวกรรมแล้ว กีดกันเสนาสนะของสงฆ์ จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุถือเอานวกรรมแล้ว ไม่พึงกีดกันเสนาสนะ ของสงฆ์ รูปใดกีดกัน ต้องอาบัติทุกกฏ