๑. ปฏิจจวาร

อุปาทานวิปฺปยุตฺตํอุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาน- วิปฺปยุตฺโตอุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทาน- วิปฺปยุตฺตํอุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ เอกํ มหาภูตํ ... มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ ฯ อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ- อนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโตอนุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทานวิปฺปยุตฺตํอนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ {๔๗๗.๑} อุปาทานวิปฺปยุตฺตํอนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทาน- วิปฺปยุตฺโตอุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทาน- วิปฺปยุตฺเตอนุปาทานิเย ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ ฯ อุปาทาน- วิปฺปยุตฺตํอนุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโตอุปาทานิโย จ อุปาทานวิปฺปยุตฺโตอนุปาทานิโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: อุปาทานวิปฺปยุตฺตํอนุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯ อุปาทานวิปฺปยุตฺตํอุปาทานิยญฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺตํอนุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต- อุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อุปาทานวิปฺปยุตฺเต- อนุปาทานิเย ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ

ธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตต-*อุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ มหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย. ธรรมที่เป็นอุปาทานวิปยุตตอนุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอนุปาทา-*นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอนุปาทานิยธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ. ธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทานิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอนุปาทานิยธรรม. ธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยธรรม และธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอนุปาทา-*นิยธรรม และธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอนุปาทานิยธรรม. ธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอนุปาทา-*นิยธรรม และธรรมที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทานวิปปยุตตอนุปาทานนิยธรรมและมหาภูตรูปทั้งหลาย.

เหตุยา ปญฺจ อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ ฯ อิมํ ทุกํ จูฬนฺตรทุเก โลกิยทุกสทิสํ นินฺนานากรณํ ฯ อุปาทานวิปฺปยุตฺตอุปาทานิยทุกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ---------------

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี " ๕. ทุกะนี้เหมือนกับโลกิยทุกะในจุฬันตรทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน. อุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยทุกะ จบ