สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓

สงฺกิลิฏฺฐํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ สงฺกิลิฏฺโฐ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: สงฺกิลิฏฺฐํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ อสงฺกิลิฏฺฐํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อสงฺกิลิฏฺโฐ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: อสงฺกิลิฏฺฐํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิ ฯ

สังกิลิฏฐธรรม คลุกเคล้ากับสังกิลิฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นสังกิลิฏฐธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ

อสังกิลิฏฐธรรม คลุกเคล้ากับอสังกิลิฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นอสังกิลิฏฐธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ ปฏิสนธิ.

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ เทฺว อธิปติยา เทฺว สพฺพตฺถ เทฺว วิปาเก เอกํ อวิคเต เทฺว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒

ในอธิปติปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยทั้งปวง มี " ๒

ในวิปากปัจจัย มี " ๑

ในอวิคตปัจจัย มี " ๒.

สงฺกิลิฏฺฐํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ สงฺกิลิฏฺโฐ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ สํสฏฺโฐ วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ อสงฺกิลิฏฺฐํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อสงฺกิลิฏฺโฐ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา: อเหตุกํ อสงฺกิลิฏฺฐํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... อเหตุกปฏิสนฺธิ ฯ

สังกิลิฏฐธรรม คลุกเคล้ากับ สังกิลิฏฐธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัยคือ โมหะ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ คลุกเคล้ากับขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ.

อสังกิลิฏฐธรรม คลุกเคล้ากับอสังกิลิฏฐธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นอสังกิลิฏฐธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ ขันธ์ ๒ ฯลฯ

อเหตุกปฏิสนธิ.

นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา เทฺว นปุเรชาเต เทฺว นปจฺฉาชาเต เทฺว นอาเสวเน เทฺว นกมฺเม เทฺว นวิปาเก เทฺว นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นสมฺปยุตฺเต เทฺว นวิปฺปยุตฺเต เทฺว ฯ

เอวํ อิตเร เทฺว คณนาปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ กาตพฺพา ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๒.

การนับทั้งสอง นอกจากนี้ก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงกระทำอย่างนี้.