สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๑

อาจยคามึ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อาจยคามิ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา อาจยคามึ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ สํสฏฺฐา ฯ

อาจยคามิธรรม คลุกเคล้ากับอาจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นอาจยคามิธรรม คลุกเคล้ากับขันธ์ ๒

อปจยคามึ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อปจยคามิ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา อปจยคามึ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ

อปจยคามิธรรม คลุกเคล้ากับอปจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นอปจยคามิธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ

เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ เนวาจยคามิ- *นาปจยคามิ ธมฺโม ... เนวาจยคามินาปจยคามึ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ

เนวาจยคามินาปจยคามิธรรม คลุกเคล้ากับเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ฯลฯ

คือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ

ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

อาจยคามึ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อาจยคามิ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ อารมฺมณปจฺจยา อธิปติปจฺจยา อนนฺตรปจฺจยา สมนนฺตรปจฺจยา สหชาตปจฺจยา อญฺญมญฺญปจฺจยา นิสฺสยปจฺจยา อุปนิสฺสยปจฺจยา ปุเรชาตปจฺจยา อาเสวนปจฺจยา กมฺมปจฺจยา วิปากปจฺจยา อาหารปจฺจยา อินฺทฺริยปจฺจยา ฌานปจฺจยา มคฺคปจฺจยา สมฺปยุตฺตปจฺจยา วิปฺปยุตฺตปจฺจยา อตฺถิปจฺจยา นตฺถิปจฺจยา วิคตปจฺจยา อวิคตปจฺจยา ฯ

อาจยคามิธรรม คลุกเคล้ากับอาจยคามิธรรม เกิดขึ้น เพราะ อารัมมณปัจจัย เพราะ อธิปติปัจจัย เพราะ อนันตรปัจจัย เพราะ สมนันตรปัจจัย เพราะสหชาตปัจจัย เพราะ อัญญมัญญปัจจัย เพราะ นิสสยปัจจัย เพราะ อุปนิสสยปัจจัยเพราะ ปุเรชาตปัจจัย เพราะ อาเสวนปัจจัย เพราะ กัมมปัจจัย เพราะ วิปากปัจจัยเพราะ อาหารปัจจัย เพราะ อินทริยปัจจัย เพราะ ฌานปัจจัย เพราะ มัคคปัจจัยเพราะ สัมปยุตตปัจจัย เพราะ วิปปยุตตปัจจัย เพราะ อัตถิปัจจัย เพราะ นัตถิปัจจัยเพราะ วิคตปัจจัย เพราะ อวิคตปัจจัย

เหตุยา ตีณิ อารมฺมเณ อธิปติยา อนนฺตเร สมนนฺตเร สหชาเต อญฺญมญฺเญ นิสฺสเย อุปนิสฺสเย ปุเรชาเต อาเสวเน กมฺเม สพฺพตฺถ ตีณิ ฯ วิปาเก เอกํ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย ฌาเน มคฺเค สมฺปยุตฺเต วิปฺปยุตฺเต อตฺถิยา นตฺถิยา วิคเต อวิคเต ตีณิ ฯ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

อนุโลมํ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย

ในอธิปติปัจจัย

ในอนันตรปัจจัย

ในสมนันตรปัจจัย

ในสหชาตปัจจัย

ในอัญญมัญญปัจจัย

ในนิสสยปัจจัย

ในอุปนิสสยปัจจัย

ในปุเรชาตปัจจัย

ในอาเสวนปัจจัย

ในกัมมปัจจัย มีวาระ ทั้งหมด

ในวิปากปัจจัย มี "

ในอาหารปัจจัย มี "

ในอินทริยปัจจัย

ในฌานปัจจัย

ในมัคคปัจจัย

ในสัมปยุตตปัจจัย

ในวิปปยุตตปัจจัย

ในอัตถิปัจจัย

ในนัตถิปัจจัย

ในวิคตปัจจัย

ในอวิคตปัจจัย มีวาระ ๓

พึงนับอย่างนี้

อนุโลม จบ

อาจยคามึ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อาจยคามิ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ สํสฏฺโฐ วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห ฯ

อาจยคามิธรรม คลุกเคล้ากับอาจยคามิธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

คือ โมหะ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ คลุกเคล้ากับขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ

เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ เนวาจยคามินาปจยคามิ ธมฺโม ... นเหตุปจฺจยา อเหตุกํ เนวาจยคามิ- *นาปจยคามึ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ ... ฯ

เนวาจยคามินาปจยคามิธรรม คลุกเคล้ากับเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ฯลฯ ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะขันธ์ ๒ ฯลฯ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

อาจยคามึ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ อาจยคามิ ธมฺโม ... นอธิปติปจฺจยา นปุเรชาตปจฺจยา นปจฺฉาชาตปจฺจยา นอาเสวนปจฺจยา อาจยคามึ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา เทฺว ขนฺเธ ... ฯ

อาจยคามิธรรม คลุกเคล้ากับอาจยคามิธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย ไม่ใช่เพราะปุเรชาตปัจจัย ไม่ใช่เพราะปัจฉาชาตปัจจัย ไม่ใช่เพราะอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นอาจยคามิธรรม ขันธ์ ๒ ฯลฯ

เนวาจยคามินาปจยคามึ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ เนวาจยคามิ- *นาปจยคามิ ธมฺโม ... นอาเสวนปจฺจยา เนวาจยคามินาปจยคามึ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ปฏิสนฺธิกฺขเณ ... นกมฺมปจฺจยา นวิปากปจฺจยา นฌานปจฺจยา นมคฺคปจฺจยา นวิปฺปยุตฺตปจฺจยา ฯ

เนวาจยคามินาปจยคามิธรรม คลุกเคล้ากับเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ฯลฯ ไม่ใช่เพราะอาเสวนปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ คลุกเคล้ากับขันธ์ ๑ ที่เป็นเนวาจยคามินาปจยคามิธรรม ในปฏิสนธิขณะฯลฯ

ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย ไม่ใช่เพราะวิปากปัจจัย ไม่ใช่เพราะฌานปัจจัยไม่ใช่เพราะมัคคปัจจัย ไม่ใช่เพราะวิปปยุตตปัจจัย

นเหตุยา เทฺว นอธิปติยา ตีณิ นปุเรชาเต ตีณิ นปจฺฉาชาเต ตีณิ นอาเสวเน เทฺว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ตีณิ นฌาเน เอกํ นมคฺเค เอกํ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

ปจฺจนียํ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี " ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓

พึงนับอย่างนี้

ปัจจนียะ จบ

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ตีณิ ... นปุเรชาเต ตีณิ นปจฺฉาชาเต ตีณิ นอาเสวเน เทฺว นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ตีณิ นวิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

อนุโลมปจฺจนียํ ฯ

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๒

ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๓

พึงนับอย่างนี้

อนุโลมปัจจนียะ จบ

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เทฺว ... อนนฺตเร สมนนฺตเร สหชาเต อญฺญมญฺเญ นิสฺสเย อุปนิสฺสเย ปุเรชาเต อาเสวเน กมฺเม สพฺพตฺถ เทฺว ฯ วิปาเก เอกํ อาหาเร เทฺว อินฺทฺริเย เทฺว ฌาเน เทฺว มคฺเค เอกํ สมฺปยุตฺเต เทฺว วิปฺปยุตฺเต อตฺถิยา นตฺถิยา วิคเต อวิคเต เทฺว ฯ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ

ปจฺจนียานุโลมํ ฯ

สํสฏฺฐวาโร ฯ

สมฺปยุตฺตวาโร สํสฏฺฐวารสทิโส ฯ

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒

ในอนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ

ในสมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ

ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ

ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ

ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ

ในอุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ

ในปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ

ในอาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ

ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๒ ทั้งหมด

ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑

ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๒

ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๒

ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๒

ในมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๑

ในสัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี " ๒

ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ

ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ

ในนัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ

ในวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๒ พึงนับอย่างนี้

ปัจจนียานุโลม จบ

สังสัฏฐวาร จบ

สัมปยุตตวาร เหมือนกับสังสัฏฐวาร