ปัญหาวาร เล่ม ๔๑

๑๙. อตีตารัมมณติกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๑๙๗๐} [๑๙] สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑)

{๑๙๗๑} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่มีอนาคตเป็นอารมณ์

เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑)

{๑๙๗๒} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ สภาวธรรมที่เป็นเหตุที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑)

อารัมมณปัจจัย

{๑๙๗๓} [๒๐] สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลพิจารณาวิญญาณัญจายตนะที่

เป็นอดีต ... เนวสัญญานาสัญญายตนะ ... อิทธิวิธญาณที่เป็นอดีตซึ่งมีอดีตเป็นอารมณ์ ... เจโตปริยญาณ … ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ...

ยถากัมมูปคญาณ พระอริยะทั้งหลายพิจารณากิเลสที่ละได้แล้วซึ่งมีอดีต

เป็นอารมณ์ พิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยเกิดขึ้นแล้วในกาลก่อนเห็นแจ้งขันธ์ที่เป็นอดีตซึ่งมีอดีตเป็นอารมณ์โดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยงเป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ยินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภขันธ์นั้น ราคะที่มีอดีตเป็นอารมณ์ ... ทิฏฐิ ... วิจิกิจฉา ... อุทธัจจะ ... โทมนัสจึงเกิดขึ้นขันธ์ที่เป็นอดีตซึ่งมีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ ปุพเพ

นิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย (๑)

{๑๙๗๔} สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลพิจารณาวิญญาณัญจายตนะที่

เป็นอนาคต ... เนวสัญญานาสัญญายตนะ ... อิทธิวิธญาณที่เป็นอนาคตซึ่งมีอดีตเป็นอารมณ์ ... เจโตปริยญาณ ... ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ...

ยถากัมมูปคญาณ ... เห็นแจ้งขันธ์ที่เป็นอนาคตซึ่งมีอดีตเป็นอารมณ์โดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง ... ยินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภขันธ์นั้นราคะที่มีอนาคตเป็นอารมณ์ ... โทมนัสจึงเกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นอนาคตซึ่งมีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ อนาคตังสญาณ อาวัชชนะ

โดยอารัมมณปัจจัย (๒)

{๑๙๗๕} สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลรู้จิตของบุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยจิตที่เป็นปัจจุบันซึ่งมีอดีตเป็นอารมณ์ด้วยเจโตปริยญาณ ขันธ์ที่เป็นปัจจุบันซึ่งมีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย (๓)

{๑๙๗๖} [๒๑] สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลพิจารณาอิทธิวิธญาณที่

เป็นอนาคตซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์ ... เจโตปริยญาณ ... อนาคตังสญาณ... เห็นแจ้งขันธ์ที่เป็นอนาคตซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์โดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง ... ยินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภขันธ์นั้น ราคะซึ่งมีอนาคตเป็น

อารมณ์ ... โทมนัสจึงเกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นอนาคตซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ อนาคตังสญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณ

ปัจจัย (๑)

{๑๙๗๗} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลพิจารณาอิทธิวิธญาณที่เป็นอดีตซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์ ... เจโตปริยญาณ ... อนาคตังสญาณ ... พระอริยะทั้งหลายพิจารณากิเลสที่ละได้แล้วซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์ พิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยสั่งสมไว้แล้วในกาลก่อน เห็นแจ้งขันธ์ที่เป็นอดีตซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์โดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง ... ยินดีเพลิดเพลินเพราะปรารภขันธ์นั้น ราคะที่มีอดีตเป็นอารมณ์ … โทมนัสจึงเกิดขึ้น

ขันธ์ที่เป็นอดีตซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย (๒)

{๑๙๗๘} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลรู้จิตของบุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยจิตที่เป็นปัจจุบันซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์โดยเจโตปริยญาณ ขันธ์ที่เป็นปัจจุบันซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย (๓)

{๑๙๗๙} [๒๒] สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลรู้จิตของบุคคลผู้พรั่งพร้อมด้วยจิตที่เป็นปัจจุบันซึ่งมีปัจจุบันเป็นอารมณ์ด้วยเจโตปริยญาณ ขันธ์ที่

เป็นปัจจุบันซึ่งมีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย (๑)

{๑๙๘๐} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลพิจารณาทิพพจักขุที่เป็นอดีต ...

ทิพพโสตธาตุ ... อิทธิวิธญาณที่เป็นอดีตซึ่งมีอารมณเป็นปัจจุบัน …

เจโตปริยญาณ พระอริยะทั้งหลายพิจารณากิเลสที่ละได้แล้วที่มีปัจจุบัน

เป็นอารมณ์ พิจารณากิเลสที่ข่มได้แล้ว รู้กิเลสที่เคยสั่งสมไว้แล้วในกาลก่อน เห็นแจ้งขันธ์ที่เป็นอดีตซึ่งมีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง ... ยินดีเพลิดเพลิน เพราะปรารภขันธ์นั้น ราคะที่มีอดีตเป็นอารมณ์... โทมนัสจึงเกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นอดีตซึ่งมีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ อาวัชชนะ

โดยอารัมมณปัจจัย (๒)

{๑๙๘๑} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลพิจารณาทิพพจักขุที่เป็นอนาคต... ทิพพโสตธาตุ ... อิทธิวิธญาณที่เป็นอนาคตซึ่งมีปัจจุบันเป็นอารมณ์ ...

เจโตปริยญาณ ... เห็นแจ้งขันธ์ที่เป็นอนาคตซึ่งมีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง ... เพราะปรารภขันธ์นั้น ราคะที่มีอนาคตเป็นอารมณ์ ... โทมนัสจึงเกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นอนาคตซึ่งมีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ อนาคตังสญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณ

ปัจจัย (๓)

อธิปติปัจจัย

{๑๙๘๒} [๒๓] สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย

สหชาตาธิปติปัจจัย

ที่เป็นอารัมมณาธิปติปัจจัย ได้แก่ บุคคลพิจารณาวิญญาณัญจายตนะ

ที่เป็นอดีตทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น พิจารณาเนวสัญญานาสัญญา

ยตนะทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น พิจารณาอิทธิวิธญาณที่เป็นอดีตซึ่ง

มีอดีตเป็นอารมณ์ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ... เจโตปริยญาณ ...

ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ... ยถากัมมูปคญาณ ทำให้เป็นอารมณ์อย่าง

หนักแน่น ... ขันธ์ที่เป็นอดีตซึ่งมีอดีตเป็นอารมณ์ ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ... ยินดีเพลิดเพลินเพราะทำขันธ์นั้นให้เป็นอารมณ์อย่าง

หนักแน่น ราคะที่มีอดีตเป็นอารมณ์ ... ทิฏฐิจึงเกิดขึ้น

ที่เป็นสหชาตาธิปติปัจจัย ได้แก่ อธิปติธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็น

ปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยอธิปติปัจจัย (๑)

{๑๙๘๓} สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย ได้แก่บุคคลพิจารณาวิญญาณัญจายตนะที่เป็นอนาคต ทำให้เป็นอารมณ์อย่าง

หนักแน่น ... เนวสัญญานาสัญญายตนะ ... อิทธิวิธญาณที่เป็นอนาคตซึ่งมีอดีตเป็นอารมณ์ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ... เจโตปริยญาณ ...

ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ... ยถากัมมูปคญาณ ... ยินดีเพลิดเพลินขันธ์ที่เป็นอนาคตซึ่งมีอดีตเป็นอารมณ์ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น เพราะ

ทำขันธ์นั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ราคะที่มีอนาคตเป็นอารมณ์ ...

ทิฏฐิจึงเกิดขึ้น (๒)

{๑๙๘๔} [๒๔] สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติปัจจัยสหชาตาธิปติปัจจัย

ที่เป็นอารัมมณาธิปติปัจจัย ได้แก่ บุคคลพิจารณาอิทธิวิธญาณที่

เป็นอนาคตซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์ ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ...

เจโตปริยญาณ ... อนาคตังสญาณทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ... ยินดีเพลิดเพลินขันธ์ที่เป็นอนาคตซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์ ทำให้เป็นอารมณ์

อย่างหนักแน่น เพราะทำขันธ์นั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ราคะที่มี

อนาคตเป็นอารมณ์ ... ทิฏฐิจึงเกิดขึ้น

ที่เป็นสหชาตาธิปติปัจจัย ได้แก่ อธิปติธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์

เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยอธิปติปัจจัย (๑)

{๑๙๘๕} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย ได้แก่บุคคลพิจารณาอิทธิวิธญาณที่เป็นอดีตซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์ ทำให้เป็น

อารมณ์อย่างหนักแน่น ... เจโตปริยญาณ ... อนาคตังสญาณ ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ... ยินดีเพลิดเพลินขันธ์ที่เป็นอดีตซึ่งมีอนาคตเป็นอารมณ์ ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น เพราะทำขันธ์นั้นให้เป็นอารมณ์

อย่างหนักแน่น ราคะที่มีอดีตเป็นอารมณ์ ทิฏฐิจึงเกิดขึ้น (๒)

{๑๙๘๖} [๒๕] สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติปัจจัยได้แก่ อธิปติธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์

ทั้งหลายโดยอธิปติปัจจัย (๑)

{๑๙๘๗} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย ได้แก่บุคคลพิจารณาทิพพจักขุที่เป็นอดีต ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น

พิจารณาทิพพโสตธาตุ ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น พิจารณา

อิทธิวิธญาณที่เป็นอดีตซึ่งมีปัจจุบันเป็นอารมณ์ ทำให้เป็นอารมณ์อย่าง

หนักแน่น ... เจโตปริยญาณทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ... ยินดีเพลิดเพลินขันธ์ที่เป็นอดีตซึ่งมีปัจจุบันเป็นอารมณ์ ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น เพราะทำขันธ์นั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ราคะที่มีอดีต

เป็นอารมณ์ ทิฏฐิจึงเกิดขึ้น (๒)

{๑๙๘๘} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติปัจจัย ได้แก่บุคคลพิจารณาทิพพจักขุที่เป็นอนาคต ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น

พิจารณาทิพพโสตธาตุ ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ... พิจารณา

อิทธิวิธญาณที่เป็นอนาคตซึ่งมีปัจจุบันเป็นอารมณ์ ทำให้เป็นอารมณ์อย่าง

หนักแน่น ... เจโตปริยญาณ ทำให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ... ยินดีเพลิดเพลินขันธ์ที่เป็นอนาคตซึ่งมีปัจจุบันเป็นอารมณ์ ทำให้เป็นอารมณ์

อย่างหนักแน่น เพราะทำขันธ์นั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น ราคะที่มี

อนาคตเป็นอารมณ์ ทิฏฐิจึงเกิดขึ้น (๓)

อนันตรปัจจัย

{๑๙๘๙} [๒๖] สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีอดีตเป็นอารมณ์ซึ่งเกิดก่อน ๆเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีอดีตเป็นอารมณ์ซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย (๑)

{๑๙๙๐} สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย คือ ภวังคจิตที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่

อาวัชชนะที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย (๒)

{๑๙๙๑} สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย คือ จุติจิตที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่

ปฏิสนธิจิตที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย ภวังคจิตที่มีอดีตเป็น

อารมณ์เป็นปัจจัยแก่อาวัชชนะที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย (๓)

{๑๙๙๒} [๒๗] สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีอนาคตเป็นอารมณ์ซึ่ง

เกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีอนาคตเป็นอารมณ์ซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย (๑)

{๑๙๙๓} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย คือ อิทธิวิธญาณที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็น

ปัจจัยแก่วุฏฐานะที่มีอดีตเป็นอารมณ์ … เจโตปริยญาณเป็นปัจจัยแก่

วุฏฐานะที่มีอดีตเป็นอารมณ์ ... อนาคตังสญาณเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่มีอดีตเป็นอารมณ์ ... ขันธ์ที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย (๒)

{๑๙๙๔} [๒๘] สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์ซึ่ง

เกิดก่อน ๆ เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์ซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอนันตรปัจจัย ปฏิสนธิจิตที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่ภวังคจิตที่มี

ปัจจุบันเป็นอารมณ์ ... ภวังคจิตที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่

ภวังคจิตที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย (๑)

{๑๙๙๕} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอารมณ์เป็นอดีตโดยอนันตรปัจจัย คือ ปฏิสนธิจิตที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็น

ปัจจัยแก่ภวังค์ที่มีอดีตเป็นอารมณ์ ... ภวังคจิตที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่ภวังคจิตที่มีอดีตเป็นอารมณ์ ... ขันธ์ที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอนันตรปัจจัย (๒)

สมนันตรปัจจัย

{๑๙๙๖} [๒๙] สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยสมนันตรปัจจัย (สมนันตรปัจจัยเหมือนกับอนันตรปัจจัย)

สหชาตาทิปัจจัย

{๑๙๙๗} [๓๐] สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยสหชาตปัจจัยเป็นปัจจัยโดยอัญญมัญญปัจจัยเป็นปัจจัยโดยนิสสยปัจจัย (แม้ทั้ง ๓ ปัจจัยก็เหมือนกับปัจจัยในปฏิจจวาร)

อุปนิสสยปัจจัย

{๑๙๙๘} [๓๑] สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยปัจจัย

อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย ... ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีอดีตเป็น

อารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย (๑)

{๑๙๙๙} สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยปัจจัย

อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย ... ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย (๒)

{๒๐๐๐} สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยปัจจัย

ปกตูปนิสสยปัจจัย ... ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่ อนิจจานุปัสสนาทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่อนิจจา

นุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดย

อุปนิสสยปัจจัย (๓)

{๒๐๐๑} [๓๒] สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูป

นิสสยปัจจัย อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย ... ที่เป็นปกตูป

นิสสยปัจจัย ได้แก่ อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนา

ที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา

อนัตตานุปัสสนาที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย (๑)

{๒๐๐๒} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยปัจจัย

อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย ... ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีอนาคตเป็นอารมณ์

เป็นปัจจัยแก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีอดีต

เป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย (๒)

{๒๐๐๓} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอารมณ์เป็นปัจจุบันโดยอุปนิสสยปัจจัย มีอย่างเดียว คือ ปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีอนาคตเป็นอารมณ์

เป็นปัจจัยแก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย (๓)

{๒๐๐๔} [๓๓] สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยปัจจัยปกตูปนิสสยปัจจัย ... ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่ อนิจจานุปัสสนาทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่

อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์

โดยอุปนิสสยปัจจัย (๑)

{๒๐๐๕} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยปัจจัย

อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย ... ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์

เป็นปัจจัยแก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีอดีต

เป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย (๒)

{๒๐๐๖} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอารมณ์เป็นอนาคตโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยปัจจัย

อนันตรูปนิสสยปัจจัย ปกตูปนิสสยปัจจัย ... ที่เป็นปกตูปนิสสยปัจจัย ได้แก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์

เป็นปัจจัยแก่อนิจจานุปัสสนา ทุกขานุปัสสนา อนัตตานุปัสสนาที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอุปนิสสยปัจจัย (๓)

อาเสวนปัจจัย

{๒๐๐๗} [๓๔] สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีอดีตเป็นอารมณ์ซึ่งเกิดก่อน ๆเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีอดีตเป็นอารมณ์ซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอาเสวนปัจจัย (๑)

{๒๐๐๘} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอารมณ์เป็นอนาคตโดยอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีอนาคตเป็นอารมณ์ซึ่งเกิดก่อน ๆเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีอนาคตเป็นอารมณ์ซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอาเสวนปัจจัย (๑)

{๒๐๐๙} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอารมณ์เป็นปัจจุบันโดยอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์ซึ่งเกิดก่อน ๆเป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์ซึ่งเกิดหลัง ๆ โดยอาเสวนปัจจัย (๑)

กัมมปัจจัย

{๒๐๑๐} [๓๕] สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยกัมมปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาตกัมมปัจจัย นานา

ขณิกกัมมปัจจัย

ที่เป็นสชาตกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่

สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยกัมมปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ...

ที่เป็นนานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็น

ปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีอดีตเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นวิบากโดยกัมมปัจจัย (๑)

{๒๐๑๑} สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยกัมมปัจจัยมีอย่างเดียว คือ นานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่เจตนาที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีอนาคตเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นวิบากโดยกัมมปัจจัย (๒)

{๒๐๑๒} สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยกัมมปัจจัยมีอย่างเดียว คือ นานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่เจตนาที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นวิบากโดยกัมมปัจจัย (๓)

{๒๐๑๓} [๓๖] สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยกัมมปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาตกัมมปัจจัย

นานาขณิกกัมมปัจจัย

ที่เป็นสหชาตกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็น

ปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยกัมมปัจจัย

ที่เป็นนานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็น

ปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีอนาคตเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นวิบากโดยกัมมปัจจัย (๑)

{๒๐๑๔} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยกัมมปัจจัย มีอย่างเดียว คือ นานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่

เจตนาที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีอดีตเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นวิบากโดยกัมมปัจจัย (๒)

{๒๐๑๕} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยกัมมปัจจัยมีอย่างเดียว คือ นานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่เจตนาที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์ซึ่ง

เป็นวิบากโดยกัมมปัจจัย (๓)

{๒๐๑๖} ![๓๗] สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยกัมมปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ สหชาตกัมมปัจจัย

นานาขณิกกัมมปัจจัย

ที่เป็นสหชาตกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็น

ปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายโดยกัมมปัจจัยในปฏิสนธิขณะ ...

ที่เป็นนานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็น

ปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นวิบากโดยกัมมปัจจัย (๑)

{๒๐๑๗} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยกัมมปัจจัยมีอย่างเดียว คือ นานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่เจตนาที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีอดีตเป็นอารมณ์ซึ่งเป็นวิบากโดยกัมมปัจจัย (๒)

{๒๐๑๘} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอารมณ์เป็นอนาคตโดยกัมมปัจจัยมีอย่างเดียว คือ นานาขณิกกัมมปัจจัย ได้แก่เจตนาที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่มีอนาคตเป็นอารมณ์ซึ่ง

เป็นวิบากโดยกัมมปัจจัย (๓)

วิปากาทิปัจจัย

{๒๐๑๙} [๓๘] สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยวิปากปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยฌานปัจจัย เป็นปัจจัยโดยมัคคปัจจัย เป็น

ปัจจัยโดยสัมปยุตตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอัตถิปัจจัย เป็นปัจจัยโดย

นัตถิปัจจัย เป็นปัจจัยโดยวิคตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอวิคตปัจจัย

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๒๐๒๐} [๓๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอธิปติปัจจัย ,, ๗ ,,

ในอนันตรปัจจัย ,, ๗ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ๗ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ๓ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ๙ ,,

ในวิปากปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ๓ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ๓ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอัตถิปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ๗ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ๗ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ๓ ,,

(พึงนับอย่างนี้) จบ อนุโลม

๒. ปัจจนียุทธาร

{๒๐๒๑} [๔๐] สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัย

โดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยกัมมปัจจัย (๑)

{๒๐๒๒} สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัยเป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัย

โดยกัมมปัจจัย (๒)

{๒๐๒๓} สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยกัมมปัจจัย (๓)

{๒๐๒๔} [๔๑] สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยกัมมปัจจัย (๑)

{๒๐๒๕} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอารมณ์เป็นอดีตโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยกัมมปัจจัย (๒)

{๒๐๒๖} สภาวธรรมที่มีอนาคตเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอารมณ์เป็นปัจจุบันโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยกัมมปัจจัย (๓)

{๒๐๒๗} [๔๒] สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์โดยอารัมมณ์ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัยเป็น

ปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยกัมมปัจจัย (๑)

{๒๐๒๘} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอดีตเป็นอารมณ์โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยกัมมปัจจัย (๒)

{๒๐๒๙} สภาวธรรมที่มีปัจจุบันเป็นอารมณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีอารมณ์เป็นอนาคตโดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยกัมมปัจจัย (๓)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

{๒๐๓๐} [๔๓] ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนอธิปติปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนอนันตรปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๙ ,,

(ย่อ ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาร)

ในโนวิคตปัจจัย ,, ๙ ,,

ในโนอวิคตปัจจัย ,, ๙ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ ปัจจนียะ

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

เหตุทุกนัย

{๒๐๓๑} [๔๔] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนอธิปติปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนอนันตรปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนอุปนิสสยปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๓ วาร ย่อ)

ในนนัตถิปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนวิคตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ อนุโลมปัจจนียะ

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม

นเหตุทุกนัย

{๒๐๓๒} [๔๕] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอธิปติปัจจัย ,, ,, ๗ ,,

ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๗ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๗ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๙ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในกัมมปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในวิปากปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ,, ๗ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๗ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

(พึงนับอย่างนี้)

จบ ปัจจนียานุโลม

จบ ปัญหาวาร

จบ อตีตารัมมณติกะ (ที่ ๑๙)

๒๐. อัชฌัตตติกะ ๑. ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๒๐๓๓} [๑] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายใน ... เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓

อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๑)

{๒๐๓๔} สภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายนอกเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ...

หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...

มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)

อารัมมณปัจจัย

{๒๐๓๕} [๒] สภาวธรรมที่เป็นไปภายในอาศัยสภาวธรรมที่เป็นไปภายในเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น... ขันธ์ ๒ ... ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นไปภายในเกิดขึ้น... ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)