ปัจจยวาร เล่ม ๔๐

ปัจจนียานุโลมนัย

[๑๔๕๓] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

พึงนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม เหมือนในกุสลติกะ.

ปัจจนียานุโลม จบ

ปฏิจจวาระ จบ

สหชาติวาระ

[๑๔๕๔] อุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดร่วมกับอุปาทินนุปาทา-นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ปฏิจจวาระก็ดี สหชาตวาระก็ดี เหมือนกัน.

สหชาตวาระ จบ

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๔๕๕] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-นิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ

ในปฏิสนธิขณะ หทยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ฯลฯ กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทารูปอาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น. ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทินนิปาทานิยธรรมอาศัยหทยวัตถุเกิดขึ้น.

๒. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-

นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรมเกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยหทยวัตถุเกิดขึ้น.

๓. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุ-

ปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยหทยวัตถุเกิดขึ้น.

๔. อุปาทินนุปาทานิยธรรม และอนุปาทินนุปาทา.

นิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุ-ปาทานิยธรรม เกิดขึ้น.

๕. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอนุปาทินนุปา-

ทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

มี ๑ วาระ

๖. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอนุปาทินน-

อนุปานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

มี ๓ วาระ.

๙. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปา-

ทานิยธรรม และอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม และหทยวัตถุเกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุเกิดขึ้น.

๑๐. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอนุปาทินนุปา-

ทานิยธรรม และอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรมและมหาภูตรูป เกิดขึ้น.

๑๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-

นิยธรรม และอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม และมหาภูตรูป เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรมและหทยวัตถุเกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุเกิดขึ้น.

๒. อารัมมณปัจจัย

[๑๔๕๖] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้นฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น.

ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิย-ธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น.

ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

จักขุวิญญาณ อาศัยจักขายตนะ เกิดขึ้น ฯลฯ กายวิญญาณอาศัยกายายตนะเกิดขึ้น.

ขันธ์ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยหทยวัตถุเกิดขึ้น.

๒. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-

นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

คือ ขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๓. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุ-

ปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

คือ ขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๔. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอนุปาทินนุปา-

ทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้นฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น.

๕. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอนุปาทนน-

อนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น.

[๑๔๕๗] ๖. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุ-ปาทานิยธรรม และอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม และหทยวัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๗. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-

นิยธรรม และอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ-ปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม และหทย-วัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๓. อธิปติปัจจัย

[๑๔๕๘] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย

คือ ขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัย หทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๒. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุ-

ปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย

คือ ขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๓. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอนุปาทินนุปา-

ทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย

มี ๑ วาระ.

๔. ฯลฯ อาศัยอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น

มี ๓ วาระ.

๗. ฯลฯ อาศัยอุปาทินนุปาทานิยธรรม และอนุปา-

ทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย

๘. ฯลฯ อาศัยอนุปาทินนุปาทานิยธรรม และอนุ-

ปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย

๙. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-

นิยธรรมและอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม และหทย-วัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๔. อนันตรปัจจัย

[๑๔๕๙] อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทานิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะอนันตรปัจจัย

ปัจจัย ๒๔ พึงให้พิสดาร.

ฯลฯ เพราะอวิคตปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๔๖๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๗วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๗ วาระ ในนิสสย-

ปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระในอาเสวนปัจจัย มี ๖ วาระ ในกัมมปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในวิปากปัจจัย มี ๑๑วาระ ในอาหารปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในอินทริยปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในฌาน-ปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในมัคคปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในสัมปยุตตปัจจัย มี ๗ วาระในวิปปยุตตปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในอัตถิปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในนัตถิปัจจัย มี ๗วาระ ในวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๑ วาระ.

[๑๔๖๑] เพราะเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๑๑ วาระ. พึงนับจำนวนวาระเหมือนในกุสลติกะ.

อนุโลม จบ

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๑๔๖๒] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทานิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

คือ ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น.

ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

สำหรับพวกอสัญญสัตว์ ฯลฯ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ เกิดขึ้น.

จักขุวิญญาณ อาศัยจักขายตนะ เกิดขึ้น ฯลฯ กายวิญญาณ อาศัยกายายตนะเกิดขึ้น.

ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ อาศัยหทยวัตถุเกิดขึ้น.

๒. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา

นัยธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ เกิดขึ้น, ขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรมซึ่งเป็นอเหตุกะ อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น. โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๓. อุปาทินนุปาทานิยธรรม และอนุปาทินนุปาทา-

นิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทา-นิยธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ เกิดขึ้น.

๔. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอนุปาทินนุปา-

ทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนุ-ปาทานิยธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ เกิดขึ้น ฯลฯ

พาหิรรูป . . . อาหารสมุฏฐานรูป. . . อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ มหาภูตรูป๑ อาศัยมหาภูตรูป ๓ ฯลฯ อุปาทารูปอาศัยมหาภูตรูป.

โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ อาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ เกิดขึ้น.

๕. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรม และอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะ-นเหตุปัจจัย .

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ และมหาภูตรูป เกิดขึ้น, ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทิน-นุปาทานิยธรรม ซึ่งเป็นอเหตุกะ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ อาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๒. นอารัมมณปัจจัย ๓.นอธิปติปัจจัย

[๑๔๖๓] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย ฯลฯ

คือ ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ

๒. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-

นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น, ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๓. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นอนุปาทาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยหทยวัตถุเกิดขึ้น.

๔. อุปาทินนุปาทานิยธรรม และอนุปาทินนุปาทานิย-

ธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทา-นิยธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ

๕. ฯลฯ อาศัยอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น มี

๑ วาระ.

๖. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอนุปาทินน-

อนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น.

[๑๔๖๔] ๗. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทิน-นุปาทานิยธรรม และอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะ-นอธิปติปัจจัย

คือ อธิปติธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม และหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๘. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-

นิยธรรม และอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนอธิปติปัจจัย

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม และมหาภูตรูป เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรมและหทยวัตถุเกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

[๑๔๖๕] อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทานิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะนอนันตรปัจจัย. . . เพราะนสมนันตรปัจจัยเพราะนอัญญมัญญปัจจัย เพราะนอุปนิสสยปัจจัย เพราะนปุเรชาต-

ปัจจัย เพราะนปัจฉาชาตปัจจัย เพราะนอาเสวนปัจจัย๑.

๑๑. นกัมมปัจจัย

[๑๔๖๖] ๑. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุ-ปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๒. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ซึ่งเป็นกุศล อาศัยหทยวัตถุเกิดขึ้น.

๓. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอนุปาทิน-

นุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นอนุปาทิน-นุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น. พาหิรรูป. . .อาหารสมุฏฐานรูป. . .อุตุสมุฏฐานรูปฯลฯ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น.

๔. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอนุปาทินน-

อนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ซึ่งเป็นกุศล เกิดขึ้น.

๑. ดูจำนวนการนับวาระ ในข้อ ๑๔๖๙

๕. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรม และอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาซึ่งเป็นกุศลที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ซึ่งเป็นกุศลและหทยวัตถุเกิดขึ้น.

๖. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-

นิยธรรม และอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย

คือ เจตนาที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นอนุปาทิน-นุปาทานิยธรรม และหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๑๒. นวิปากปัจจัย

[๑๔๖๗] ๑. อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนวิปากปัจจัย

สำหรับพวกอสัญญสัตว์ ฯลฯ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น.

๒. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา

นิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนวิปากปัจจัย

คือ ขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๓. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทานิย-

ธรรม เกิดขึ้น เพราะนวิปากปัจจัย

คือ ขันธ์ที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ซึ่งเป็นกุศล อาศัยหทยวัตถุเกิดขึ้น.

๔. ฯลฯ อาศัยอนุปาทินนุปาทานิยธรรม ฯลฯ เกิดขึ้น

มี ๑ วาระ.

๕. ฯลฯ อาศัยอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม ฯลฯ

เกิดขึ้น

มี ๓ วาระ.

๘. อนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทิน-

นุปาทานิยธรรม และอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนวิปากปัจจัย ฯลฯ

๙. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอนุปาทินนุปาทา-

นิยธรรม และอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนวิปาก-ปัจจัย ฯลฯ

๑๐. อนุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทา-นิยธรรม และอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้น เพราะนวิปาก-ปัจจัย ฯลฯ

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม และหทย-วัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น.

๑๓. นอาหารปัจจัย ฯลฯ ๒๐. โนวิคตปัจจัย

[๑๔๖๘] อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทานิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะนอาหารปัจจัย. . .เพราะนอินทริยปัจจัย เพราะนฌานปัจจัย เพราะนมัคคปัจจัย เพราะนสัมปยุตตปัจจัย เพราะนวิปปยุตตปัจจัย เพราะโนนัตถิปัจจัย เพราะโนวิคตปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในปัจจนียะ

สุทธมูลกนัย

[๑๔๖๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๘ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๖ วาระ ในนสมนันตร-ปัจจัย มี ๖ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๖วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในน-อาเสวนปัจจัย มี ๑๑ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๖ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี๑๐ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๒ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๒ วาระ ใน-นฌานปัจจัย มี ๒ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๕ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๖วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๖ วาระ ในโน-วิคตปัจจัย มี ๖ วาระ. พึงนับโดยพิสดาร.

การนับจำนวนวาระในอนุโลมปัจจนียะ

เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ในโนวิคต-ปัจจัย มี ๖ วาระ. พึงนับโดยพิสดาร.

การนับจำนวนวาระในปัจจนียานุโลม

เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

ปัจจยวาระ จบ

นิสสยวาระ

[๑๔๗๐] อุปาทินนุปาทานิยธรรม อาศัยอุปาทินนุปาทานิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้นฯลฯ อาศัยขันธ์ ๓ ฯลฯ

ปัจจัยวาระก็ดี นิสสยวาระก็ดี เหมือนกัน.

นิสสยวาระ จบ