พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน อนุโลมติกปัฏฐาน · วิปากติกะ
สหชาตวาร เล่ม ๔๐
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๑๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๗ ในวิปากติกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน วิปากติกะ สหชาตวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๐)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๖ หน้า ๑๐๔–๑๐๕
สหชาตวาระ
อนุโลมนัย
[๑๓๑๐] วิปากธรรม เกิดร่วมกับวิปากธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
คือ ขันธ์ ๓ เกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น, ขันธ์ ๑ เกิดร่วมกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น, ขันธ์ ๒ เกิดร่วมกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ฯลฯ
ในเหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ . . . ในอวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
ในนเหตุปัจจัย มี ๑๐ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
อนุโลมปัจจนียนัย
เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ. . . ฯลฯ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ
ปัจจนียานุโลม
เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ . . . ฯลฯ ในอวิคต-ปัจจัย มี ๑๓ วาระ
สหชาตวาระ จบ
ปัจจยวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๑๑] ๑. วิปากธรรม อาศัยวิปากธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น, ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์๓ เกิดขึ้น, ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น.
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
๒. เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิบากขันธ์เกิดขึ้น.
ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยวิบากขันธ์เกิดขึ้น.
๓. วิปากธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบาก เกิดขึ้นฯลฯ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น.
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
[๑๓๑๒] ๔. วิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรมเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
จบ สหชาตวาร