พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน อนุโลมติกปัฏฐาน · วิปากติกะ
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๐
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๒๓๘–๑๓๐๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๗ ในวิปากติกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน วิปากติกะ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๐)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๐ หน้า ๗๖๒–๗๙๐
๓. วิปากติกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๑๒๓๘} [๑] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรม ที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิปากขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยวิปากขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และ ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิด วิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓){๑๒๓๙} [๒] สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิด วิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขันธ์ (๑)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น (๒)
{๑๒๔๐} สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก ที่ไม่ใช่วิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุ ให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓)
[๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปกฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ วิปากขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)
{๑๒๔๑} สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และ ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ วิปากขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)
[๔] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)
{๑๒๔๒} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิปากขันธ์และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยวิปากขันธ์มหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้ เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยวิปากขันธ์และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)[๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก ที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)
อารัมมณปัจจัย
{๑๒๔๓} [๖] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑){๑๒๔๔} [๗] สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)
{๑๒๔๕} [๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็น
วิบากและทีไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)
สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมทีไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะวิปากขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)
{๑๒๔๖} [๙] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)
อธิปติปัจจัย
{๑๒๔๗} [๑๐] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิปากขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และ ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓)อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... มี ๓ วาร
{๑๒๔๘} [๑๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและทีไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะ
อธิปติปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น{๑๒๔๙} [๑๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นวิบากและที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิปากขันธ์และ มหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑){๑๒๕๐} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากและที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้ เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะอธิปติปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็น สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)
อนันตราทิปัจจัย
{๑๒๕๑} [๑๓] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะอนันตรปัจจัย เพราะสมนันตรปัจจัย (สมนันตรปัจจัยเหมือนกับอารัมมณปัจจัย) เพราะสหชาตปัจจัย (สหชาตปัจจัยทั้งหมดเหมือนกับเหตุปัจจัย)
{๑๒๕๒} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะสหชาตปัจจัย ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ ... (นี้เป็นความแตกต่างกันในสหชาตปัจจัย)
อัญญมัญญปัจจัย
{๑๒๕๓} [๑๔] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะอัญญมัญญปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะอัญญมัญญปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ หทัยวัตถุอาศัยวิปากขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และ ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิด วิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะอัญญมัญญปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และหทัยวัตถุอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓)
{๑๒๕๔} สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก เกิดขึ้นเพราะอัญญมัญญปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)
{๑๒๕๕} [๑๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะอัญญมัญญปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก ... มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ... เกิดขึ้น (๑){๑๒๕๖} สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่ เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะอัญญมัญญปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ วิปากขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากและที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะอัญญมัญญปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุเกิดขึ้น
นิสสยาทิปัจจัย
{๑๒๕๗} [๑๖] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้น เพราะนิสสยปัจจัย (ย่อ) เพราะอุปนิสสยปัจจัย เพราะปุเรชาตปัจจัย
อาเสวนปัจจัย
{๑๒๕๘} [๑๗] สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้ เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น{๑๒๕๙} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะอาเสวนปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
กัมมปัจจัยและวิปากปัจจัย
{๑๒๖๐} [๑๘] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะกัมมปัจจัย (ย่อ) เพราะวิปากปัจจัย มี ๓ วาร
{๑๒๖๑} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะ
วิปากปัจจัย คือ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็น เหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะวิปากปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ วิปากขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิด วิบากอาศัยสกาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น เพราะวิปากปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ วิปากขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓){๑๒๖๒} สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะวิปากปัจจัย ...
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น เพราะวิปากปัจจัย ...
สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะวิปากปัจจัย ...
อาหาราทิปัจจัย
{๑๒๖๓} [๑๙] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะอาหารปัจจัย (ย่อ) เพราะอินทริยปัจจัย เพราะฌานปัจจัย เพราะมัคคปัจจัย เพราะสัมปยุตตปัจจัย เพราะวิปปยุตตปัจจัย เพราะอัตถิปัจจัย เพราะนัตถิปัจจัย เพราะวิคตปัจจัย เพราะอวิคตปัจจัย
๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๑๒๖๔} [๒๐] ในเหตุปัจจัย มี ๑๓ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ,, ๕ ,,
ในอธิปติปัจจัย ,, ๙ ,,
ในอนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,
ในสมนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,
ในสหชาตปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ๗ ,,
ในนิสสยปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๕ ,,
ในปุเรชาตปัจจัย ,, ๓ ,,
ในอาเสวนปัจจัย ,, ๒ ,,
ในกัมมปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในวิปากปัจจัย ,, ๙ ,,
ในอาหารปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในอินทริยปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในฌานปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในมัคคปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ๕ ,,
ในวิปปปยุตตปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในอัตถิปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในนัตถิปัจจัย ,, ๕ ,,
ในวิคตปัจจัย ,, ๕ ,,
ในอวิคตปัจจัย ,, ๑๓ ,,
นเหตุทุกนัย
{๑๒๖๕} [๒๑] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๕ วาร ...
ในอวิคตปัจจัย กับ ... มี ๑๓ วาร …
(พึงนับวิปากติกะเหมือนการนับกุสลติกะ)
อาเสวนทุกนัย
{๑๒๖๖} [๒๒] ในเหตุปัจจัย กับอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาร
ในอารัมมปัจจัย กับ ... ,, ๒ ,,
ในอธิปติปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในสหชาตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในนิสสยปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในกัมมปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในอาหารปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในอินทริยปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในฌานปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในมัคคปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในวิปปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในนัตถิปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในวิคตปัจจัย กับอาเสวนปัจจัย ... มี ๒ วาร
ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
วิปากทุกนัย
{๑๒๖๗} [๒๓] ในเหตุปัจจัย กับวิปากปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมปัจจัย กับ ... ,, ๓ ,,
ในอธิปติปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในอนันตรปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในสหชาตปัจจัย ,, ,, ๙ ,,
ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๖ ,,
ในนิสสยปัจจัย ,, ,, ๙ ,,
ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๑ ,,
ในกัมมปัจจัย ,, ,, ๙ ,,
ในอาหารปัจจัย ,, ,, ๙ ,,
ในอินทริยปัจจัย ,, ,, ๙ ,,
ในฌานปัจจัย ,, ,, ๙ ,,
ในมัคคปัจจัย ,, ,, ๙ ,,
ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในวิปปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๙ ,,
ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๙ ,,
ในนัตถิปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๙ ,, (ย่อ)
จบ จำนวนอนุโลม
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร
นเหตุปัจจัย
{๑๒๖๘} [๒๔] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ...ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรม ที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิปากขันธ์ ทั้งหลายซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัย วิปากขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และ ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิด วิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓){๑๒๖๙} [๒๕] สภาวธรรมที่เป็นหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิด วิบากเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะ อาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอุทธัจจะ เกิดขึ้น (๑)
{๑๒๗๐} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒
และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปกฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูป ที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่ เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ วิปากขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิด วิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ วิปากขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)
{๑๒๗๑} [๒๖] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากและที่ไม่เป็น วิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นวิบากและที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิปากขันธ์ซึ่งเป็นอเหตุกะและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยวิปากขันธ์และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๒)สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และ ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย คือ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑
ที่เป็นวิบากและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยวิปากขันธ์และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓)
นอารัมมณปัจจัย
{๑๒๗๒} [๒๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิปากขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยวิปากขันธ์ ทั้งหลายเกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)
{๑๒๗๓} [๒๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตต สมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น (๑)
{๑๒๗๔} [๒๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูป ทั้งหลายเกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑){๑๒๗๕} [๓๐] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิปากขันธ์และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยวิปากขันธ์ และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)
{๑๒๗๖} [๓๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้ เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น
นอธิปติปัจจัย
{๑๒๗๗} [๓๒] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย (ย่อ)
(อธิปติปัจจัยเหมือนกับสหชาตปัจจัย ที่เป็นอนุโลม)
นอนันตราทิปจจัย
{๑๒๗๘} [๓๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะนอนันตรปัจจัย เพราะนสมนันตรปัจจัย เพราะนอัญญมัญญปัจจัย ... คือ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มี อาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีกฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (นี้เป็นความต่างกัน) เพราะนอัญญมัญญปัจจัย เพราะนอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
นปุเรชาตปัจจัย
{๑๒๗๙} [๓๔] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้น เพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัย ขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น (ย่อ) (๑)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิปากขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ (ย่อ) (๒)
สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิด วิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓)
{๑๒๘๐} สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิด วิบากเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คื อ จิตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น (๒)
{๑๒๘๑} [๓๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัย ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่ เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ วิปากขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นวิบากและที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิด วิบากอาศัยลภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น เพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ วิปากขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓){๑๒๘๒} [๓๖] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดํวิบากเกิดขึ้นเพราะนปุเรซาตปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก เกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัยคือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิปากขันธ์และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยวิปากขันธ์และ มหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๒)สภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุเกิดขึ้น กฏัตตารูปอาศัยวิปากขันธ์และมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๓){๑๒๘๓} [๓๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และทีไม่ใช่เป็นเหตุให้ เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากและมหาภูตรูปทั้งหลาย
นปัจฉาชาตาทิปัจจัย
[๓๘] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะนปัจฉาซาตปัจจัย ... เพราะนอาเสวนปัจจัย (ย่อ)
นกัมมปัจจัย
[๓๙] สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย คือ เจตนาที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น
{๑๒๘๔} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาว ธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุเกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัยคือ เจตนาที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก อาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... อุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูป ทั้งหลายเกิดขึ้น
นวิปากฟ้จจัย
{๑๒๘๕} [๔๐] สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิด วิบากเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๑)
{๑๒๘๖} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรม ที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น (๒)
สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓)
[๔๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัย มหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑){๑๒๘๗} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนวิปากปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น (๑)
นอาหารปัจจัย
{๑๒๘๘} [๔๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนอาหารปัจจัย คือ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ... กฏัตตารูปที่ เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น
นอินทริยปัจจัย
{๑๒๘๙} [๔๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะ
นอินทริยปัจจัย คือ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีรูปชีวิตินทรีย์อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น
นฌานปัจจัย
{๑๒๙๐} [๔๔] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้น เพราะนฌานปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยปัญจวิญญาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
{๑๒๙๑} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนฌานปัจจัย คือ ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัย มหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ...
นมัคคปัจจัย
{๑๒๙๒} [๔๕] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้น เพราะนมัคคปัจจัย คือ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้นมี ๓ วาร
{๑๒๙๓} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนมัคคปัจจัย คือ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น มี ๓ วาร{๑๒๙๔} สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบาก ที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนมัคคปัจจัย คือ ในอเหตุปฏิสนธิขณะ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและหทัยวัตถุเกิดขึ้น มี ๓ วาร
นสัมปยุตตปัจจัย
{๑๒๙๕} [๔๖] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะนสัมปยุตตป้จจัย มี ๒ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนสัมปยุตตปัจจัย มี ๒ วาร อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบาก ... มี ๑ วาร
นวิปปยุตตปัจจัย
{๑๒๙๖} [๔๗] สภาวธรรมที่เป็นวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตดปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
{๑๒๙๗} สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิด วิบากเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตดปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
{๑๒๙๘} สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้นเพราะนวิปปยุตตปัจจัย คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบาก และที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัย ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตว์ มีมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ... กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น
โนนัตถิปัจจัย และโนวิคตปัจจัย
{๑๒๙๙} [๔๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิบากและที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้เกิดวิบากอาศัย สภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้นเพราะโนนัตถิปัจจัย ... เพราะโนวิคตปัจจัย (ย่อ)
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๑๓๐๐} [๔๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๑๐ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนอธิปติปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในนอนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๑๒ ,,
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๑๓ ,,
ในนกัมมปัจจัย ,, ๒ ,,
ในนวิปากปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนอาหารปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนอินทริยปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนฌานปัจจัย ,, ๒ ,,
ในนมัคคปัจจัย ,, ๙ ,,
ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ๕ ,,
ในนวิปปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาร
ในโนนัตถิปัจจัย ,, ๕ ,,
ในโนวิคตปัจจัย ,, ๕ ,,
นเหตุทุกนัย
{๑๓๐๑} [๕๐] ในนอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในนอธิปติปัจจัย กับ ... มี ๑๐ วาร
ในนอนันตรปัจจัย ,, ๓ ,,
ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๓ ,,
ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ๓ ,,
ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ๓ ,,
ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๑๐ ,,
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๑๐ ,,
ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๑๐ ,,
ในนกัมมปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนวิปากปัจจัย ,, ๒ ,,
ในนอาหารปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนอินทริยปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนฌานปัจจัย ,, ๒ ,,
ในนมัคคปัจจัย ,, ๙ ,,
ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,
ในนวิปปปยุตตปัจจัย ,, ๒ ,,
ในโนนัตถิปัจจัย ,, ๓ ,,
ในโนวิคตปัจจัย ,, ๓ ,,
ติกนัย
{๑๓๐๒} ในนอธิปติปัจจัย กับนเหตุปัจจัย นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร
ในนอนันตรปัจจัย กับ ... มี ๓ วาร
ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๓ ,, ...
ในนกัมมปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนวิปากปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนอาหารปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนอินทริยปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนฌานปัจจัย ,, ๑ ,,
ในนมัคคปัจจัย ,, ๓ ,,
ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,
ในนวิปปปยุตตปัจจัย ,, ๑ ,,
ในโนนัตถิปัจจัย ,, ๓ ,,
ในโนวิคตปัจจัย ,, ๓ ,, (ย่อ)
จบ นเหตุมูลกนัย
(แม้ในวิปากติกะนี้ พึงนับเหมือนที่นับไว้แล้วโดยวิธีสาธยายในกุสลติกะ)
จบ ปัจจนียะ
๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ
เหตุทุกนัย
{๑๓๐๓} [๕๑] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาร
ในนอธิปติปัจจัย กับ ... มี ๑๓ วาร
ในนอนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนอัญญมัญญปัจจัย กับ ... มี ๕ วาร
ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๑๒ ,,
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ,, ๑๓ ,,
ในนอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๑๓ ,,
ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในโนนัตถิปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในโนวิคตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ติกนัย
{๑๓๐๔} ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย นอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาร
ในนปุเรชาตปัจจัย กับ ... มี ๕ วาร
ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
จตุกกนัย
{๑๓๐๕} ในนปุเรชาตปัจจัย กับเหตุปัจจัย อารัมมณปัจจัย อธิปติปัจจัย มี๓ วาร
ในนปัจฉาชาตปัจจัย กับ ... มี ๓ วาร
ในนอาเสวนปัจจัย กับ ... มี ๓ วาร
ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,, ...
เอกาทสนัย
{๑๓๐๖} ในนปัจฉาชาตปัจจัย กับเหตุปัจจัย อารัมมณปัจจัย อธิปติปัจจัย อนันตรปัจจัย (มูลกนัย ย่อ) นปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วารในนอาเสวนปัจจัย กับ ... มี ๓ วาร
ในนกัมมปัจจัย ,, ,, ๒ ,,
ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๒ ,, (ย่อ)
(ในวิปากติกะ พึงนับเหมือนการนับแห่งอนุโลมปัจจนียะ ในกุสลติกะ)
จบ อนุโลมปัจจนียะ
๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม
นเหตุทุกนัย
{๑๓๐๗} [๕๒] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๕ วาร
ในอนันตรปัจจัย กับ ... ,, ๕ ,,
ในสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในสหชาตปัจจัย ,, ,, ๑๐ ,,
ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๗ ,,
ในนิสสยปัจจัย ,, ,, ๑๐ ,,
ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในอาเสวนปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร
ในกัมมปัจจัย ,, ,, ๑๐ ,,
ในวิปากปัจจัย ,, ,, ๙ ,,
ในอาหารปัจจัย ,, ,, ๑๐ ,,
ในอินทริยปัจจัย ,, ,, ๑๐ ,,
ในฌานปัจจัย ,, ,, ๑๐ ,,
ในมัคคปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๑๐ ,,
ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๑๐ ,,
ในนัตถิปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,
ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๑๐ ,,
ติกนัย
{๑๓๐๘} ในสหชาตปัจจัย กับเหตุปัจจัย นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาร
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ... มี ๒ วาร
ในนิสสยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในกัมมปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในวิปากปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในนอาหารปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในนอินทริยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในฌานปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๓ ,, ...
สัตตกนัย
{๑๓๐๙} ในสหชาตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย นอารัมมณปัจจัย นอธิปติปัจจัย นอนันตรปัจจัย นสมนันตรปัจจัย นอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วารในนิสสยปัจจัย กับ ... มี ๓ วาร
ในกัมมปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในวิปากปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในนอาหารปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในนอินทริยปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในนฌานปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๓ ,,
ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๓ ,, (ย่อ)
(พึงนับนเหตุมูลกนัยในวิปากติกะ เหมือนนับนเหตุมูลกนัยในกุสลติกะ พึงจำแนกปัจจนียานุโลมในวิปากติกะนื้ให้พิสดาร เหมือนจำแนกปัจจนียา นุโลมในกุสลติกะ)
จบ ปัจจนียานุโลม
จบ ปฏิจจวาร
๓. วิปากติกะ ๒. สหชาตวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๑๓๑๐} [๕๓] สภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เกิดร่วมกับขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เกิดร่วมกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (ย่อ)
๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
[๕๔] ในเหตุปัจจัย มี ๑๓ วาร ...
ในอวิคตปัจจัย ,, ๑๓ ,,
๒. ปัจจยปัจจนียะ
{๑๓๑๑} [๕๕] สภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นวิบากเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบาก ซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เกิดร่วมกับขันธ์ ต เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เกิดร่วมกับ ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (ย่อ)
๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ
[๕๖]ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาร ...
ในนวิปปยุตตปัจจัย กับ ... ,, ๓ ,, ...
๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม
[๕๗] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๕ วาร ...
ในอวิคตปัจจัย กับ ... ,, ๑๐ ,, ...
จบ สหชาตวาร
จบ ปฏิจจวาร