arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน อนุโลมติกปัฏฐาน กุสลัตติกะ · ปัญหาวารอนุโลมปัจจนียคณนา

อัตถิมูลกนัย เล่ม ๔๐

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๗๗–๑๐๐๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒๑/๒๒ ในปัญหาวารอนุโลมปัจจนียคณนามี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน กุสลัตติกะ ปัญหาวารอนุโลมปัจจนียคณนา อัตถิมูลกนัย (ฉบับหลวง เล่ม ๔๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๐)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๕ หน้า ๗๙๖–๘๑๒

หน้า ๗๙๖

[๙๗๖] ๑๓. เพราะปัจจัย ๗ คือ วิปปยุตตะ สหชาตะ อัญญมัญญะนิสสยะ วิปากะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ...ในน-อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอนันตร-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอุปุนิสสยปัจจัยมี ๑ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑ วาระในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาหาร-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนนัตถิ-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

วิปปยุตตมูลกนัย จบ

อัตถิมูลกนัย

อัตถิสภาคะ

[๙๗๗] เพราะอัตถิปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ... ในน-อารัมมณปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอนันตร-ปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนสหชาตปัจจัยมี ๗ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๗ วาระ ในนนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระในนอุปนิสสยปัจจัยมี ๑๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในน-ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนกัมม-ปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนอาหารปัจจัย

หน้า ๗๙๗

มี ๑๓ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑๓ วาระในนมัคคปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๗ วาระ ในน-วิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ โนโนนัตถิปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในโน-วิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.

อัตถิฆฏนา ๒๙

[๙๗๘] ๑. เพราะปัจจัย ๒ คือ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัยมี ๑๓ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๑๓วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๑๓ วาระในนสหชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๗ วาระในนนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๓ วาระในนอาเสวนปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในน-วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนอินทริยปัจจัยมี ๑๓ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑๓ วาระในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระในโนนัตถิปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ

[๙๗๙] ๒. เพราะปัจจัย ๓ คือ อัตถิ นิสสยะ อวิคตปัจจัยในนเหตุปัจจัย มี ๑๓ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑๓ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในน-สมนันตรปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-

หน้า ๗๙๘

อัญญมัญญปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๓ วาระในนอาเสวนปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนวิปาก-ปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนอินทริยปัจจัยมี ๑๓ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑๓ วาระในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระในโนนัตถิปัจจัย มี ๑๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ.

[๙๘๐] ๓. เพราะปัจจัย ๓ คือ อัตถิ อธิปติ อวิคตปัจจัย ในน-เหตุปัจจัย มี ๘ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัยมี ๗ วาระ ในนอนันตรปัจจัยมี ๘ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๘ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๑ วาระในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๔ วาระ ในนนิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ ในน-อุปนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปัจ-ฉาชาตปัจจัย มี ๘ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๘ วาระ ในนกัมมปัจจัยมี ๘ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๘ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๘ วาระในนอินทริยปัจจัย มี ๘ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๘ วาระ ในน-มัคคปัจจัย มี ๘ วาระ นนสัมปยุตตปัจจัย มี ๔ วาระ ในนวิปปยุตต-ปัจจัย มี ๘ วาระ ในโนนัตถปัจจัย มี ๘ วาระ ในโนวิคตปัจจัยมี ๘ วาระ.

[๙๘๑] ๔. เพราะปัจจัย ๔ คือ อัตถิ อธิปติ นิสสยะ อวิคตปัจจัยในนเหตุปัจจัย มี ๘ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ ในน-อนันตรปัจจัย มี ๘ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๘ วาระ ในนสหชาต-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๔ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย

หน้า ๗๙๙

มี ๗ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๘วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๘ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๘ วาระในนวิปากปัจจัย มี ๘ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๘ วาระ ในนอินทริย-ปัจจัย มี ๘ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๘ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๘วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๔ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระในโนนัตถิปัจจัย มี ๘ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๘ วาระ.

[๙๘๒] เพราะปัจจัย ๓ คือ อัตถิ อาหาระ อวิคตปัจจัยในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ ในน-อธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอนันตรมปัจจัย มี ๗ วาระ ในนสมนันตร-ปัจจัย มี ๗ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัยมี ๓ วาระ ในนนิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๗วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๗ วาระในนอาเสวนปัจจัย มี ๗ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๗ วาระ ในนวิปากปัจจัยมี ๗ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๗ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๗ วาระในนมัคคปัจจัย มี ๗ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-วิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๗ วาระ ในโน-วิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.

[๙๘๓] ๖. เพราะปัจจัย ๓ คือ อัตถิ อินทริยะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอธิปติปัจจัยมี ๗ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๗วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ

หน้า ๘๐๐

ในนนิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ.

ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๗ วาระในนอาเสวนปัจจัย มี ๗ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๗ วาระในนวิปากปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๗ วาระ ในนฌาน-ปัจจัย มี ๗ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๗ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัยมี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๗ วาระในโนวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.

[๙๘๔] ๗. เพราะปัจจัย ๔ คือ อัตถิ นิสสยะ อินทริยะ อวิคต-ปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในน-สมนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอัญญมัญญ-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัยมี ๗ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๗วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๗ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๗ วาระในนอาหารปัจจัย มี ๗ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๗ วาระ ในนมัคคปัจจัยมี ๗ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัยมี ๓ วาระในโนนัตถิปัจจัย มี ๗ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.

[๙๘๕] ๘. เพราะปัจจัย ๓ คือ อัตถิ วิปปยุตตะ อวิคตปัจจัยในนเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ.... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอธิปติ-ปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ในนสมนันตรปัจจัยมี ๕ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๕

หน้า ๘๐๑

วาระ ในนนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๕ วาระในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในน-อาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๕ วาระ ในนวิปากปัจจัยมี ๕ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๕ วาระในนฌานปัจจัย มี ๕ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๕ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัยมี ๕ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๕ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

[๙๘๖] ๙. เพราะปัจจัย ๔ คือ อัตถิ นิสสยะ วิปปยุตตะ อวิคตปัจจัยในนเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ.... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ ในน-อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ในนสมนันตร-ปัจจัย มี ๕ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัยมี ๕ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๕ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ ในน-กัมมปัจจัย มี ๕ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอาหารปัจจัย-มี ๕ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี๕ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๕ วาระในนมัคคปัจจัย มี ๕ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ในโนนัตถิ-ปัจจัย มี ๕ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

[๙๘๗] ๑๐. เพราะปัจจัย ๕ คือ อัตถิ อธิปติ นิสสยะ วิปปยุตตะอวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในนอนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ

หน้า ๘๐๒

ในนสหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๔ วาระในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๔ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๔ วาระ ในน-กัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๔ วาระ ในนอาหารปัจจัยมี ๔ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๔ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๔ วาระในนมัคคปัจจัย มี ๔ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๔ วาระ ในโน-นัตถิปัจจัย มี ๔ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ.

[๙๘๘] ๑๑. เพราะปัจจัย ๕ คือ อัตถิ นิสสยะ อินทริยะวิปปยุตตะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ในนอารัมมณ-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัยมี ๓ วาระ ในนอนันตรปัจจัยมี ๓ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๑ วาระในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-วิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในนฌานปัจจัยมี ๓ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

[๙๘๙] ๑๒. เพราะปัจจัย ๔ คือ อัตถิ ปัจฉาชาตะ วิปปยุตตะอวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย

หน้า ๘๐๓

มี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระในนสมนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุป-นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัยมี ๓ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๓ วาระในนฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสัมปยุตต-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัยมี ๓ วาระ.

[๙๙๐] ๑๓. เพราะปัจจัย ๓ คือ อัตถิ ปุเรชาตะ อวิคตปัจจัยในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสมนันตร-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัยมี ๓ วาระ ในนนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาหารปัจจัยมี ๓ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๓ วาระในนมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปยุตต-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัยมี ๓ วาระ.

หน้า ๘๐๔

[๙๙๑] ๑๔. เพราะปัจจัย ๕ คือ อัตถิ นิสสยะ ปุเรชาตะ วิปปยุตตะอวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-สมนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอัญญ-มัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปัจฉาชาต-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนกัมมปัจจัยมี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๓ วาระในนอินทริยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในนมัคค-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัยมี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

[๙๙๒] เพราะปัจจัย ๔ คือ อัตถิ อารัมมณะ ปุเรชาตะอวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.... ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระในนอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในนนิสสย-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัยมี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี๓ วาระ ในนอินทริย-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๓วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๘๐๕

[๙๙๓] ๑๖. เพราะปัจจัย ๖ คือ อัตถิ อารัมมณะ นิสสยะ ปุเรชาตะวิปยุตตะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ในนอธิปติปัจจัยมี ๓ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๓ วาระในนสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัยมี ๓ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๓ วาระในนฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสัมปยุตต-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัยมี ๓ วาระ.

[๙๙๔] ๑๗. เพราะปัจจัย ๖ คือ อัตถิ อารัมมณะ อธิปติอุปนิสสยะ ปุเรชาตะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ... ในน-อนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสหชาต-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ในนนิสสยปัจจัยมี ๑ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระในนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาหาร-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ในโน-วิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

หน้า ๘๐๖

[๙๙๕] ๑๘. เพราะปัจจัย ๘ คือ อัตถิ อารัมมณะ อธิปติ นิสสยะอุปนิสสยะ ปุเรชาตะ วิปปยุตตะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ...

ในนอนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสหชาต-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัยมี ๑ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระในนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริย-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ในโน-วิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

[๙๙๖] ๑๙. เพราะปัจจัย ๖ คือ อัตถิ นิสสยะ ปุเรชาตะ อินทริยะวิปปยุตตะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ... ในนอารัมมณปัจจัยมี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๑ วาระในนสมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสหชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในน-อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปัจฉา-ชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในนกัมมปัจจัยมี ๑ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตต-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนวิคตปัจจัยมี ๑ วาระ.

หน้า ๘๐๗

[๙๙๗] ๒๐. เพราะปัจจัย ๔ คือ อัตถิ สหชาตะ นิสสยะ อวิคตปัจจัยในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ในน-อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ ในนสมนันตร-ปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๕ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัยมี ๙ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๙ วาระในนวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๙ วาระ ในนอินทริยปัจจัยมี ๙ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๙ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๙ วาระในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในโน-นัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

[๙๙๘] ๒๑. เพราะปัจจัย ๕ คือ อัตถิ สหชาตะ อัญญมัญญะนิสสยะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ในอารัมมณปัจจัยมี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระในนสมนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวน-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระในนอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนฌาน-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัยมี ๑ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๘๐๘

[๙๙๙] ๒๒. เพราะปัจจัย ๖ คือ อัตถิ สหชาตะ อัญญมัญญะนิสสยะ สัมปยุตตะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ในน-อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอนันตร-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัยมี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปัฉาชาตปัจจัยมี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๓ วาระในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอินทริย-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในนมัคคปัจจัยมี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาระในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

[๑๐๐๐] ๒๓. เพราะปัจจัย ๕ คือ อัตถิ สหชาตะ นิสสยะ วิปปยุตตะอวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-สมนันตรปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ในน-อุปนิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปัจฉาชาต-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนกัมมปัจจัยมี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๓ วาระในนอินทริยปัจจัย มี ๓ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ในนมัคคปัจจัยมี ๓ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัยมี ๓ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๘๐๙

[๑๐๐๑] ๒๔. เพราะปัจจัย ๖ คือ อัตถิ สหชาตะ อัญญมัญญะนิสสยะ วิปปยุตตะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ... ในน-อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอนันตร-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัยมี ๑ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระในนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในน-อินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัยมี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๑ วาระในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

[๑๐๐๒] ๒๔. เพราะปัจจัย ๖ คือ อัตถิ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะอวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในน-สมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอุป-นิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัยมี ๑ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌาน-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย-มี ๑ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๑ วาระในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

หน้า ๘๑๐

[๑๐๐๓] ๒๖. เพราะปัจจัย ๖ คือ อัตถิ สหชาต อัญญมัญญะนิสสยะ วิปากะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ...

ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในในนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ โนนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริย-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระในโนนัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

[๑๐๐๔] เพราะปัจจัย ๗ คือ อัตถิ สหชาตะ อัญญมัญญะนิสสยะ วิปากะ สัมปยุตตะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ...

ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอุป-นิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปัจฉาชาต-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในนกัมมปัจจัยมี ๑ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนวิปปยุตต-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี๑ วาระ.

หน้า ๘๑๑

[๑๐๐๕] เพราะปัจจัย ๖ คือ อัตถิ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะวิปปยุตตะ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ... ในนอารัมมณปัจจัยมี ๑ วาระ ในนอธิปตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอนันตรปัจจัย มี ๑ วาระในนสมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในนกัมม-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัยมี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

[๑๐๐๖] ๗. เพราะปัจจัย ๗ คือ อัตถิ สหชาตะ อัญญมัญญ นิสสยะวิปาก วิปปยุตต อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ.... ในนอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอนันตร-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัยมี ๑ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๑ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑ วาระในนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอาหาร-ปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๑ วาระ ในนฌานปัจจัยมี ๑ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระในโนนัตถิปัจจัย มี ๑ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.

อัตถิมูลกนัย จบ

หน้า ๘๑๒

นัตถิ, วิคต, อวิคตมูลกนัย

[๑๐๐๗] เพราะนัตถิปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ

เพราะวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.

ทั้งนัตถิปัจจัย ทั้งวิคตปัจจัย แสดงเหมือนกับอนันตรปัจจัย.

เพราะอวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย แสดงเหมือนกับอนันตรปัจจัย.

อัตถิปัจจัย ท่านให้พิสดารแล้ว ฉันใด อวิคตปัจจัย พึงแสดงให้พิสดาร ฉันนั้น.

ปัญหาวาระในปัจจยานุโลมปัจจนียนัย จบ

อรรถกถาอนุโลมปัจจนียนัย

พึงทราบวินิจฉัยใน อนุโลมปัจจนียนัย ต่อไป ปัจจัยใด ๆ ในบรรดาปัจจัยที่มีการนับแล้ว ในอนุโลมอย่างนี้คือ เหตุยา สตฺต, อารมฺมเณนว ในเหตุปัจจัยมี ๗ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ และในปัจจนียะ อย่างนี้คือ นเหตุยา ปณฺณรส, นอารมฺมเณ ปณฺณรส ในในเหตุปัจจัยมี ๑๕ วาระ, ในนอารัมมณปัจจัยมี ๑๕ วาระ ทั้งอยู่แล้วโดยอนุโลม ผู้ศึกษาพึงทราบการนับด้วยอำนาจแห่งวาระที่เหมือนกัน ในบรรดาวาระที่ได้แล้วในปัจจนียนัย แห่งปัจจัยนั้น ๆ อันตั้งอยู่แล้วโดยความเป็นปัจจนียะ กับวาระอันได้แล้วในอนุโลมนัยแห่งปัจจัยนั้น ๆ

จริงอยู่ ใน อนุโลมนัย วาระ ๗ ได้แล้วในคำว่า เหตุยา สตฺตในเหตุปัจจัยมี ๗ วาระ ใน ปัจจนียะ วาระ ๑๕ ในอารัมมณปัจจัยได้

จบ อัตถิมูลกนัย