พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน อนุโลมติกปัฏฐาน กุสลัตติกะ · ปัญหาวารอนุโลมปัจจนียคณนา
ฌานมูลกนัย เล่ม ๔๐
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๙๕๖–๙๕๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๗/๒๒ ในปัญหาวารอนุโลมปัจจนียคณนามี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน กุสลัตติกะ ปัญหาวารอนุโลมปัจจนียคณนา ฌานมูลกนัย (ฉบับหลวง เล่ม ๔๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๐)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๘๕ หน้า ๗๗๒–๗๗๘
ฌานมูลกนัย
ฌานสภาคะ
[๙๕๖] เพราะฌานปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ... ในน-อารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในน-อนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอัญญมัญญ-ปัจจัย มี ๓ วาระ ในนนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัยมี ๗ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปัจฉาชาคปัจจัยมี ๗ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๗ วาระ ในนกัมมปัจจัย มี ๗ วาระในนวิปากปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอินทริย-ปัจจัย มี๗ วาระ ในนมัคคปัจจัย มี ๗ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัยมี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในโนนัตถิปัจจัยมี ๗ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
ฌานฆฏนา ๓๖
[๙๕๗] ๑. เพราะปัจจัย ๕ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ อัตถิอวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
๒. เพราะปัจจัย ๖ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญ นิสสยะอัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯล ฯ ในโนวิคตปัจจัยมี ๓ วาระ.
๓. เพราะปัจจัย ๗ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญ นิสสยะสัมปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. เพราะปัจจัย ๖ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ วิปปยุตตะอัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัยมี ๓ วาระ.
๕. เพราะปัจจัย ๖ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะ อัตถิอวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัยมี ๑ วาระ.
๖. เพราะปัจจัย ๗ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะวิปากะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในโน-วิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๗. เพราะปัจจัย ๘ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะวิปากะ สัมปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๘. เพราะปัจจัย ๗ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะวิปากา สัมปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
วิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๙. เพราะปัจจัย ๘ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะวิปากะ วิปปยุตต อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๑๐. เพราะปัจจัย ๖ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ อินทริยะ
อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัยมี ๗ วาระ
๑๑. เพราะปัจจัย ๗ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะอินทริยะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
๑๒. เพราะปัจจัย ๘ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะอินทริยะ สัมปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
๑๓. เพราะปัจจัย ๗ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ อินทริยะวิปปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในโน-วิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
๑๔. เพราะปัจจัย ๗ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ อินทริยะอินทริยะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในโน-วิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๑๕. เพราะปัจจัย ๘ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะวิปากะ อินทริยะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๑๖. เพราะปัจจัย ๙ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ
นิสสยะ วิปกาะ อินทริยะ สัมปยุตต อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุ-ปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๑๗. เพราะปัจจัย ๘ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะอินทริยะ สัมปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๑๘. เพราะปัจจัย ๙ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะวิปากะ อินทริย วิปปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๑๙. เพราะปัจจัย ๖ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ มัคคะอัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัยมี ๗ วาระ.
๒๐. เพราะปัจจัย ๗ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญ นิสสยะมัคคะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัยมี ๓ วาระ.
๒๑. เพราะปัจจัย ๗ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะมัคคะ สัมปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
๒๒. เพราะปัจจัย ๗ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ มัคคะวิปปยุตต อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในโน-วิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
๒๓. เพราะปัจจัย ๗ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะมัคคะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในโน-วิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๒๔. เพราะปัจจัย ๘ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะวิปากะ มัคคะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
๒๕. เพราะปัจจัย ๙ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะวิปากะ มัคคะ สัมปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๒๖. เพราะปัจจัย ๘ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะมัคคะ วิปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๒๗. เพราะปัจจัย ๙ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะวิปากะ มัคคะ วิปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๒๘. เพราะปัจจัย ๗ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ อินทริยะมัคคะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในโนวิคต-ปัจจัย มี ๗ วาระ.
๒๙. เพราะปัจจัย ๘ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะอินทริยะ มัคคะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
๓๐. เพราะปัจจัย ๙ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะอินทริยะ มัคคะ สัมปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
๓๑. เพราะปัจจัย ๘ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ อินทริยะมัคคะ วิปปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ในโนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
๓๒. เพราะปัจจัย ๘ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะอินทริยะ มัคคะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
โนโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๓๓. เพราะปัจจัย ๙ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะวิปากะ อินทริยะ มัคคะ อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๓๔. เพราะปัจจัย ๑๐ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ นิสสยะวิปากะ อินทริยะ มัคคะ สัมปยุตตะ อัตถิ อวิคตปัจจัยในนเหตุปัจจัยมี ๑ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๓๕. เพราะปัจจัย ๙ คือ ฌานะ สหชาตะ นิสสยะ วิปากะอินทริย มัคคะ วิปปยุตต อัตถิ อวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๑วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
๓๖. เพราะปัจจัย ๑๐ คือ ฌานะ สหชาตะ อัญญมัญญะ
นิสสยะ วิปากะ อินทริยะ มัคคะ วิปปยุตต อัตถิ อวิคตปัจจัย ในน-เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ.
ฌานมูลกนัย จบ
มัคคมูลกนัย
มัคคสภาคะ
[๙๕๘] เพราะมัคคปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ... ในน-อารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอนันตร-ปัจจัย มี ๗ วาระ ในนสมนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอัญญมัญญปัจจัยมี ๓ วาระ ในนอุปนิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ ในนปุเรชาติปัจจัย มี ๗วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๗ วาระในนกัมมปัจจัย มี ๗ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอาหารปัจจัย มี ๗ วาระ ในนอินทริยปัจจัย มี ๗ วาระ ในนฌานปัจจัยมี ๗ วาระ ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓วาระ ในโนนัตถิปัจจัย มี ๗ วาระ ในโนวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ.
มัคคฆฏนา ๕๗
[๙๕๙] ๑. เพราะปัจจัย ๕ คือ มัคคะ สหชาตะ นิสสยะ อัตถิอวิคตปัจจัย ในนเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ ในโนวิคตปัจจัยมี ๗ วาระ.
จบ ฌานมูลกนัย