มัคคปัจจัย เล่ม ๔๐

อันสัมปยุตด้วยชิวหาวิญญาณธาตุนั้นโดยอินทริยปัจจัย กายินทรีย์เป็นปัจจัยแก่กายวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยกายวิญญาณธาตุนั้นโดยอินทริยปัจจัย รูปชีวิตินทรีย์เป็นปัจจัยแก่กฏัตตารูปโดยอินทริยปัจจัยอินทรีย์ที่เป็นนามเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันสัมปยุตและรูปอันมี

สภาวธรรมอันสัมปยุตนั้นเป็นสมุฏฐานโดยอินทริยปัจจัย

{๑๘} [๑๗] ฌานปัจจัย คือ องค์ฌานเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยฌานและรูปที่มีสภาวธรํรมอันสัมปยุตด้วยฌานนั้นเป็นสมุฏฐานโดยฌานปัจจัย

{๑๙} [๑๘] มัคคปัจจัย คือ องค์มรรคเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมอันสัมปยุต ด้วยมรรคและรูปที่มีสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยมรรคนั้นเป็นสมุฏฐานโดยมัคคปัจจัย

{๒๐} [๑๙] สัมปยุตตปัจจัย คือ นามขันธ์ ๔ เป็นปัจจัยแก่กันและกันโดยสัมปยุตตปัจจัย

{๒๑} [๒๐] วิปปยุตตปัจจัย คือ รูปธรรมเป็นปัจจัยแก่นามธรรมโดยวิปปยุตตปัจจัย นามธรรมเป็นปัจจัยแก่รูปธรรมโดยวิปปยุตตปัจจัย

{๒๒} [๒๑] อัตถิปัจจัย คือ นามขันธ์ ๔ เป็นปัจจัยแก่กันและกันโดยอัตถิปัจจัย มหาภูตรูป ๔ เป็นปัจจัยแก่กันและกันโดยอัตถิปัจจัย ในปฏิสนธิขณะนามรูปเป็นปัจจัยแก่กันและกันโดยอัตถิปัจจัยสภาวธรรมคือจิตและเจตสิกเป็นปัจจัยแก่จิตตสมุฏฐานรูปโดยอัตถิปัจจัย มหาภูตรูปเป็นปัจจัยแก่อุปาทายรูปโดยอัตถิปัจจัย

จักขายตนะเป็นปัจจัยแก่จักขุวิญญาณธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุต ด้วยจักขุวิญญาณธาตุนั้นโดยอัตถิปัจจัยโสตายตนะเป็นปัจจัยแก่โสตวิญญาณ ธาตุและสภาวธรรมอันสัมปยุตด้วยโสตวิญญาณธาตุนั้นโดยอัตถิปัจจัย