arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน อนุโลมติกปัฏฐาน · กุสลัตติกะ

สหชาตวาร เล่ม ๔๐

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๓๖–๒๔๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในกุสลัตติกะมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน กุสลัตติกะ สหชาตวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๐ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๐ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๐)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๔๐ หน้า ๑๔๓–๑๕๐

หน้า ๑๔๓

๑. กุสลติกะ ๒. สหชาตวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๒๓๖} [๒๓๔] สกาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดร่วมกับสกาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล ขันธ์ ๑ เกิดร่วมกับขันธ์ ๓ ขันธ์ ๒ เกิดร่วมกับขันธ์ ๒ สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป เกิดร่วมกับกุศลขันธ์ทั้งหลาย สภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤต เกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และ จิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล ขันธ์ ๑ และจิตตสมุฏฐานรูป เกิดร่วมกับขันธ์ ๓ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๒ (๓){๒๓๗} [๒๓๕]

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ เกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล ขันธ์ ๑ เกิดร่วมกับขันธ์ ๓ ขันธ์ ๒ เกิดร่วมกับขันธ์ ๒ สภาวธรรมที่เป็น อัพยากฤตเกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วมกับอกุศลทั้งหลาย สภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่เป็นอัพยากฤตเกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล ขันธ์ ๑ และจิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๓ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปเกิด ร่วมกับขันธ์ ๒ (๓){๒๓๘} [๒๓๖] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็น อัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป เกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยา ขันธ์ ๑ และ

หน้า ๑๔๔

จิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๓ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วมกับ ขันธ์ ๒ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็น อัพยากตวิบาก ขันธ์ ๑ และกฏัตตารูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๓ ขันธ์ ๒ และ กฏัตตารูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๒ หทัยวัตถุเกิดร่วมกับขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลายเกิดร่วมกับหทัยวัตถุ มหาภูตรูป ๓ เกิดร่วมกับมหาภูตรูป ๑ มหาภูตรูป ๑ เกิดร่วมกับมหาภูตรูป ๓ มหาภูตรูป ๒ เกิดร่วมกับมหาภูตรูป ๒ จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปเกิดร่วมกับมหาภูตรูปทั้งหลาย (๑)

{๒๓๙} [๒๓๗] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วม กับกุศลขันธ์ทั้งหลายและมหาภูตรูปทั้งหลาย (๑)สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศลและ ที่เป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วมกับ อกุศลขันธ์ทั้งหลายและมหาภูตรูปทั้งหลาย (๑)

(พึงให้พิสดารเหมือนในปฏิจจวาร)

๑.ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๒๔๐} [๒๓๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอธิปติปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอนันตรปัจจัย ,, ๓ ,,

ในสมนันตรปัจจัย ,, ๓ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ๙ ,,

หน้า ๑๔๕

ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาร

ในนิสสยปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ๓ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ๓ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ๙ ,,

ในวิปากปัจจัย ,, ๑ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ๙ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ๙ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ๙ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในวิปปยุตตปัจจัย ,, ๙ ,,

ในอัตถิปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ๓ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ๙ ,,

จบ อนุโลม

(พึงนับวารเหมือนการนับวารในปฏิจจวาร)

๒.ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๒๔๑} [๒๓๙] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะ เกิดร่วมกับขันธ์ทั้งหลายที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะ (๑)

หน้า ๑๔๖

{๒๔๒} สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดร่วมกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และ จิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบากและอัพยากตกิริยาซี่งเป็นอเหตุกะ ขันธ์ ๑ และ จิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๓ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปเกิดร่วม กับขันธ์ ๒ ในอเหตุกปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบาก ขันธ์ ๑ และกฏัตตารูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๓ ขันธ์ ๒ และกฏิตตารูปเกิดร่วมกับขันธ์ ๒ หทัยวัตุเกิดร่วมกับขันธ์ทั้งหลาย ขันธ์ทั้งหลายเกิดร่วมกับหทัยวัตถุ มหาภูตรูป ๓ เกิดร่วมกับมหาภูตรูป ๑ มหาภูตรูป ๑ เกิดร่วมมหาภูตรูป ๓ มหาภูตรูป ๒ เกิดร่วมกับมหาภูตรูป ๒ จิตตสมุฏฐานรูปและกฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปเกิดร่วมกับมหาภูตรูปทั้งหลาย ... ที่เป็นภายนอก ... ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ... ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ... สำหรับพวกอสัญญสัตตบุคคล มีมหาภูตรูป ๓ เกิดร่วมกับมหาภูตรูป ๑ ... กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปเกิดร่วมกับมหาภูตรูปทั้งหลาย (๑)

(พึงให้พิสดารเหมือนในปฏิจจวาร)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๒๔๓} [๒๔๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนอธิปติปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนอนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนสมนันตรปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ๕ ,,

ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ๕ ,,

หน้า ๑๔๗

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ๗ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนกัมมปัจจัย ,, ๓ ,,

ในนวิปากปัจจัย ,, ๙ ,,

ในนอาหารปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนอินทริยปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนฌานปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนมัคคปัจจัย ,, ๑ ,,

ในนสัมปยุตตจจัย ,, ๕ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ๓ ,,

ในโนนัตถิปัจจัย ,, ๕ ,,

ในโนวิคตปัจจัย ,, ๕ ,,

จบ ปัจจนียะ

๓.ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๒๔๔} [๒๔๑] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาร

ในนอธิปติปัจจัย กับ ... มี ๙ วาร

ในนอนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๗ ,,

ในนปัจฉาชาตปัจจัย ,, ,, ๙ ,,

ในนอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๙ ,,

หน้า ๑๔๘

ในนกัมมปัจจัย กับ ... มี ๓ วาร

ในนวิปากปัจจัย ,, ,, ๙ ,,

ในนสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในนวิปปยุตตปัจจัย ,, ,, ๓ ,,

ในโนนัตถิปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

ในโนวิคตปัจจัย ,, ,, ๕ ,,

จบ อนุโลมปัจจนียะ

๔.ปัจจยปัจจนียานุโลม

{๒๔๕} [๒๔๒] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในอนันตรปัจจัย กับ ... มี ๒ วาร

ในสมนันตรปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในสหชาตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในอัญญมัญญปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในนิสสยปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในอุปนิสสยปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในปุเรชาตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในอาเสวนปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในกัมมปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในวิปากปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในอาหารปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในอินทริยปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในฌานปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในมัคคปัจจัย ,, ,, ๑ ,,

ในสัมปยุตตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

หน้า ๑๔๙

ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ... มี ๒ วาร

ในอัตถิปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในนัตถิปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในวิคตปัจจัย ,, ,, ๒ ,,

ในอวิคตปัจจัย ,, ,, ๒ ,, .

จบ ปัจจนียานุโลม

จบ สหชาตวาร

(ข้อความในสหชาตวารเหมือนกับข้อความในปฏิจจวาร ข้อความใน ปฏิจจวารเหมือนกับข้อความในสหชาตวาร)

หน้า ๑๕๐

๑. กุสลติกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาระ

เหตุปัจจัย

{๒๔๖} [๒๔๓] สภาวธรรมที่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัย ขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้นสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น

สภาวธรรมที่เป็นกุศลและอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓){๒๔๗} [๒๔๔] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยอกุศลขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลและอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศลเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น (๓){๒๔๘} [๒๔๕] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่

จบ สหชาตวาร