พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต วรรคที่ไม่ได้สงเคราะห์เข้าในปัณณาสก์ · สันธานวรรค
อัฏฐปุคคลสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๑๐ ในสันธานวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย อัฏฐกนิบาต วรรคที่ไม่ได้สงเคราะห์เข้าในปัณณาสก์ สันธานวรรค อัฏฐปุคคลสูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๕๗๔–๕๗๖
๙. ปฐมอัฏฐปุคคลสูตร
[๑๔๙] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๘ จำพวกนี้ เป็นผู้ควรของคำนับ ฯลฯ เป็นนาบุญของโลกไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า๘ จำพวกเป็นไฉน คือ พระโสดาบัน ๑ ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล ๑ พระสกทาคามี ๑ ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งสกทาคามิผล ๑ พระอนาคามี ๑ ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งอนาคามิผล ๑ พระอรหันต์ ๑ ท่านผู้ปฏิบัติเพื่ออรหัตผล ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๘ จำพวกนี้แล เป็นผู้ควรของคำนับ ฯลฯ เป็นนาบุญของโลก ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า.
บุคคลผู้ปฏิบัติ ๔ จำพวก ผู้ตั้งอยู่ในผล ๔
จำพวกนี้เป็นสงฆ์ ผู้ปฏิบัติตรง มีปัญญา มีศีล
และจิตมั่นคง ย่อมกระทำบุญของมนุษย์ผู้เพ่งบุญ
บูชาอยู่ให้มีผลมาก ท่านที่ให้ในสงฆ์ ย่อมมีผลมาก.
จบ อัฏฐปุคคลสูตรที่ ๙
อรรถกถาปฐมอัฏฐปุคคลสูตรที่ ๙
ปฐมอัฏฐปุคคลสูตรที่ ๙ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.
บทว่า อุชุภูโต ความว่า ชื่อว่าตรง เพราะไม่มีการคดทางกายเป็นต้น. บทว่า ปญฺญาสีลสมาหิโต ได้แก่ ผู้ประกอบด้วย
ปัญญาและศีล. บทว่า ยชมานานํ ได้แก่ ผู้ให้ทาน. บทว่าปุเปกฺขานํ ได้แก่ ตรวจดู คือแสวงหาบุญ. บทว่า โอปธิกํได้แก่ มีอุปธิเป็นวิบากอันยิ่งหรือหาประมาณมิได้.
จบอรรถกถาปฐมอัฏฐปุคคลสูตรที่ ๙
๑๐. ทุติยอัฏฐปุคคลสูตร
[๑๕๐] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๘ จำพวกนี้ เป็นผู้ควรของคำนับ ฯลฯ เป็นนาบุญของโลก ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ๘ จำพวกเป็นไฉน คือ พระโสดาบัน ๑ ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล ๑ พระสกทาคามี ๑ ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้งซึ่งสกทาคามิผล ๑ พระอนาคามี ๑ ท่านผู้ปฏิบัติเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งอนาคามิผล ๑ พระอรหันต์ ๑ ท่านผู้ปฏิบัติเพื่ออรหัตผล ๑ บุคคล๘ จำพวกนี้แล เป็นผู้ควรของคำนับ ฯลฯ เป็นนาบุญของโลก ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า.
ผู้ปฏิบัติ ๔ จำพวก ผู้ตั้งอยู่ในผล ๔
จำพวก สงฆ์นี้คือ บุคคล ๘ จำพวก เป็นผู้สูงสุด
กว่าสัตว์ทั้งหลาย ย่อมกระทำบุญของมนุษย์ผู้
เพ่งบุญบูชาอยู่ให้มีผลมาก ทานที่ให้ในสงฆ์นี้
ย่อมมีผลมาก.
จบ อังฏฐปุคคลสูตรที่ ๑๐
อรรถกถาทุติยอัฏฐปุคคลสูตร
ทุติยอัฏฐปุคคลสูตรที่ ๑๐ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.
บทว่า สมุกฺกฏฺโฐ แปลว่า อุตกฤษฏ์ คือสูงสุด. บทว่าสตฺตานํ ได้แก่ แห่งสัตว์ทั้งปวง. คำที่เหลือในพระสูตรนี้ง่ายทั้งนั้นแล.
จบ อรรถกถาทุติยอัฏฐกปุคคลสูตรที่ ๑๐
จบ อัฏฐปุคคลสูตร ที่ ๑