ลัจฉาสูตรที่ ๘ เล่ม ๒๓

{๑๘๑} ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการเป็นผู้ สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ตนเอง แต่ไม่เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ผู้อื่น ธรรม ๒ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้

(๑) ไม่เป็นผู้มีความเข้าใจได้เร็วในกุศลธรรมทั้งหลาย ไม่เป็นผู้ทรงจำธรรมที่ได้ฟังแล้ว แต่พิจารณาเนื้อความแห่งธรรมที่ ได้ทรงจำแล้ว

(๒) เป็นผู้รู้ทั่วถึงอรรถรู้ทั่วถึงธรรมแล้วปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม แต่ไม่เป็นผู้มีวาจางาม กล่าวถ้อยคำไพเราะ ประกอบด้วย วาจาของชาวเมืองอันสละสลวย ไม่มีโทษ ให้รู้เรื่องได้ และเป็นผู้ชี้แจงเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงไม่ได้ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการนี้แล เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ตนเอง แต่ไม่เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ผู้อื่น (๗)

{๑๘๒} ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการเป็นผู้ สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ผู้อื่น แต่ไม่เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ตนเอง ธรรม ๒ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้

(๑)ไม่เป็นผู้มีความเข้าใจได้เร็วในกุศลธรรมทั้งหลาย ไม่เป็นผู้ทรงจำธรรมที่ได้ฟังแล้ว ไม่เป็นผู้พิจารณาเนื้อความแห่งธรรมที่ได้ทรงจำแล้ว ไม่เป็นผู้รู้ทั่วถึงอรรถรู้ทั่วถึงธรรมแล้ว ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม แต่เป็นผู้มีวาจางาม กล่าวถ้อยคำไพเราะ ประกอบด้วยวาจาของชาวเมืองอันสละสลวย ไม่มีโทษ ให้รู้เรื่องได้(๒) เป็นผู้ชี้แจงเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ให้เห็นแจ้ง ให้สมาทานให้อาจหาญ ให้ร่าเริงได้

ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๒ ประการนี้แล เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ผู้อื่น แต่ไม่เป็นผู้สามารถในการปฏิบัติเพื่อเกื้อกูลแก่ตนเอง (๘)

๙. ปริหานสูตร

ว่าด้วยธรรมเป็นเหตุให้พระเสขะเสื่อม

{๑๘๓} [๗๙] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความเสื่อมแก่ภิกษุผู้เสขะ ธรรม ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ความเป็นผู้ยินดีในการงาน

(๒) ความเป็นผู้ยินดีในการคุย

(๓) ความเป็นผู้ยินดีในการหลับ

(๔) ความเป็นผู้ยินดีในการคลุกคลีด้วยหมู่คณะ

(๕) ความเป็นผู้ไม่คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย

(๖) ความเป็นผู้ไม่รู้จักประมาณในโภชนะ

(๗) ความเป็นผู้ยินดีในธรรมที่ทำให้เกี่ยวข้อง

(๘) ความเป็นผู้ยินดีในธรรมที่ทำให้เนิ่นช้า

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้แล ย่อมเป็นไปเพื่อความเสื่อมแก่ภิกษุผู้เสขะ

{๑๘๔} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๘ ประการนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่ภิกษุผู้เสขะ ธรรม ๘ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการงาน

(๒) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการคุย

(๓) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการหลับ