ทานสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๓

๒. ทุติยทานสูตร

[๑๒๒] ธรรม ๓ ประการนี้ คือ การให้ทานด้วย

ศรัทธา ๑ การให้ทานด้วยหิริ ๑ การให้ทานอันหา

โทษมิได้ ๑ เป็นไปตามสัปบุรุษ บัณฑิตกล่าว

ธรรม ๓ ประการนี้ว่า เป็นทางไปสู่ไตรทิพย์ ชนทั้งหลายย่อมไปสู่เทวโลกด้วยทางนี้แล.

จบ ทานสูตรที่ ๒

อรรถกถาทุติยทานสูตรที่ ๒

ทุติยทานสูตรที่ ๒ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บุคคลย่อมให้ทานด้วยศรัทธาใด ศรัทธานั้นท่านประสงค์เอาว่าศรัทธา. บุคคลย่อมให้ทานด้วยหิริใด หิรินั้นท่านประสงค์เอาว่า หิริ. บทว่า กุสลญฺจ ทานํ ได้แก่ ทานที่หาโทษมิได้. บทว่าทิวิยํ ได้แก่ เป็นทางไปสู่สวรรค์.

จบ อรรถกถาทุติยทานสูตรที่ ๒

๓. ทานวัตถุสูตร

[๑๒๓] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทานวัตถุ ๘ ประการนี้ ๘ประการเป็นไฉน คือ บางคนให้ทานเพราะชอบพอกัน ๑ บางคนให้ทานเพราะโกรธ ๑ บางคนให้ทานเพราะหลง ๑ บางคนให้ทานเพราะกลัว ๑ บางคนให้ทานเพราะนึกว่าบิดา มารดา ปู่ ย่าตา ยาย เคยให้มา เคยทำมา เราไม่ควรให้เสียวงค์ตระกูลดั้งเดิม ๑ บางคนให้ทานเพราะนึกว่า เราให้ทานแล้ว เมื่อตายไปจักเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ ๑ บางคนให้ทานเพราะนึกว่า เมื่อเราให้ทานนี้ จิตใจย่อมเลื่อมใส ความเบิกบานใจ ความดีใจ ย่อมเกิดตามลำดับ ๑ บางคนให้ทานเพื่อประดับปรุงแต่งจิต ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทานวัตถุ ๘ ประการนี้แล.

จบ ทานสูตรที่ ๓

อรรถกถาทานวัตถุสูตรที่ ๓

ทานวัตถุสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.

บทว่า ทานวตฺถูนิ ได้แก่ เหตุแห่งการให้ทาน. บทว่าฉนฺทา ทานํ เทติ ความว่า บุคคลไห้ทานเพราะความรัก. บทว่าโทสา ความว่า เป็นผู้โกรธแล้ว สิ่งใดมีอยู่รีบหยิบเอาสิ่งนั้นให้ไปเพราะโทสะ. บทว่า โมเหน ความว่า เป็นผู้หลงให้ไปเพราะโมหะ.

บทว่า ภยา ความว่า เพราะกลัวครหา หรือเพราะกลัวอบายภูมิก็หรือว่าเพราะกลัวครหาและอบายภูมินั้นนั่นแหละจึงให้ไป. บทว่ากุลวํสํ แก่เป็นประเพณีของตระกูล.

จบ อรรถกถาทานวัตถุสูตรที่ ๓