พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · เทวตาวรรค
สขสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๒ ในเทวตาวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ เทวตาวรรค สขสูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๕๕–๕๖
๕. ปฐมสขสูตร
ว่าด้วยคุณสมบัติของมิตรแท้ ๗ ประการ
{๓๓} [๓๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงคบหามิตรผู้ประกอบด้วยองค์ ๗ ประการ องค์ ๗ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ให้ของที่ให้ได้ยาก
(๒) ทำกิจที่ทำได้ยาก
(๓) อดทนถ้อยคำที่อดทนได้ยาก
(๔) บอกความลับของตนแก่เพื่อน
(๕) ปิดความลับของเพื่อน
(๖) ไม่ละทิ้งในยามวิบัติ
(๗) เมื่อเพื่อนสิ้นโภคสมบัติ ก็ไม่ดูหมิ่น
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงคบหามิตรผู้ประกอบด้วยองค์ ๗ ประการนี้แล”พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาตรัสไวยากรณภาษิตนี้แล้ว ได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่ามิตรที่ให้ของดีที่ให้ได้ยาก ๑ ทำกิจที่ทำได้ยาก ๑ อดทน
ถ้อยคำหยาบคายแม้ยากที่จะอดทนได้ ๑ บอกความลับของ
ตนแก่เพื่อน ๑ ปิดบังความลับของเพื่อน ๑ ไม่ละทิ้งในยาม
วิบัติ ๑ เมื่อเพื่อนสิ้นโภคสมบัติก็ใม่ดูหมิ่น ๑
ฐานะเหล่านี้มีอยู่ในบุคคลใดในโลกนี้ บุคคลนั้นจัด
เป็นมิตรแท้ ผู้ประสงค์จะคบมิตรควรคบมิตรเช่นนั้นแล
๖. ทุติยสขสูตร
ว่าด้วยคุณสมบัติของกัลยาณมิตร ๗ ประการ
{๓๔} [๓๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๗ ประการควรซ่องเสพ ควรคบหา แม้จะขับไล่ ก็ควรเข้าไปหา ธรรม ๗ ประการคืออะไรบ้างคือ
(๑) เป็นผู้น่ารัก น่าพอใจ (๒) เป็นผู้น่าเคารพ
(๓) เป็นผู้น่าสรรเสริญ (๔) เป็นผู้ฉลาดพูด
(๕) เป็นผู้อดทนต่อถ้อยคำ (๖) พูดถ้อยคำลึกซึ้ง
(๗) ไม่ชักนำไปในทางที่เสียหาย
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๗ ประการนี้แล ควรซ่องเสพ ควรคบหา แม้จะขับไล่ ก็ควรเข้าไปหา”พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาตรัสไวยากรณภาษิตนี้แล้ว ได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่าเป็นผู้น่ารัก ๑ น่าเคารพ ๑ น่าสรรเสริญ ๑ ฉลาดพูด ๑
อดทนต่อถ้อยคำ ๑ พูดถ้อยคำลึกซึ้ง ๑ ไม่ชักนำในทางที่
เสียหาย ๑
ฐานะเหล่านี้มีอยู่ในบุคคลใดในโลกนี้ บุคคลนั้นจัด
เป็นมิตรแท้ มุ่งอนุเคราะห์แต่สิ่งที่เป็นประโยชน์
ผู้ประสงค์จะคบหามิตร ถึงเขาจะขับไล่ ก็ควรคบหามิตร
เช่นนั้นแล
- ๑พูดถ้อยคำลึกซึ้ง ในที่นี้หมายถึงพูดถ้อยคำที่อาศัยคืออ้างอิงถึงฌาน วิปัสสนา มรรค ผล และ พระนิพพาน (องฺ.สตฺตก.อ. ๑๗๙)
จบ สขสูตร ที่ ๑