พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · มหายัญญวรรค
อัคคิสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๓/๑๐ ในมหายัญญวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ มหายัญญวรรค อัคคิสูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๓ หน้า ๖๘–๖๘
๓. ปฐมัคคิสูตร
ว่าด้วยไฟ ๗ กอง
{๔๓} [๔๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฟมี ๗ กองนี้ ไฟ ๗ กองคืออะไรบ้าง คือ
(๑) ไฟคือราคะ (๒) ไฟคือโทสะ
(๓) ไฟคือโมหะ (๔) ไฟคืออาหุไนยบุคคล
(๕) ไฟคือคฤหบดี <*> (๖) ไฟคือทักขิไณยบุคคล <**>
(๗) ไฟเกิดแต่ไม้
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฟมี ๗ กองนี้แล”
๔. ทุติยัคคิสตร
ว่าด้วยการบูชาไฟ
{๔๔} [๔๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแล พราหมณ์
- ๑ไฟคืออาหุไนยบุคคล คำว่า อาหุไนยบุคคล แปลว่า บุคคลผู้ควรซึ่งสักการบูชา ในที่นี้หมายถึงมารดาบิดาซึ่งเป็นผู้มีอุปการะมากแก่บุตรธิดา ได้ชื่อว่าเป็นไฟในกรณีที่บุตรธิดาปฏิบัติไม่ดีต่อ โดยเป็นเหตุให้บุตรธิดาได้รับทุกข์หมกไหม้อยู่ในนรกเป็นต้น (ที.ปา.อ. ๑๘๙, องฺ.สตฺตก.อ. ๑๘๒)
- ๒ไฟคือคฤหบดี คำว่า คฤหบดี หมายถึงชายผู้เป็นเจ้าของเคหสถานหรือสามีหัวหน้าครอบครัว ซึ่งเป็นผู้มีอุปการะมากต่อมาตุคามคือหญิงผู้เป็นภรรยาโดยจัดหาที่อยู่อาศัย เสื้อผ้า เครื่องแต่งตัว เป็นต้นให้ ได้ชื่อว่าเป็นไฟตามเผาไหม้ในกรณีที่มาตุคามประพฤตินอกใจ คือเป็นเหตุให้มาตุคาม ผู้ประพฤตินอกใจนั้นได้รับผลหมกไหม้อยู่ในนรกเป็นต้น (ที.ปา.อ. ๑๙๑, องฺ.สตฺตก.อ. ๑๘๓)
- ๓ไฟคือทักขิไณยบุคคล คำว่า ทักขิไณยบุคคล แปลว่า บุคคลผู้ควรซึ่งทักษิณาคือปัจจัย ๔ ในที่นี้ หมายถึงภิกษุสงฆ์ซึ่งเป็นผู้มีอุปการะมากแก่คฤหัสถ์ทั้งหลายในด้านการแนะนำให้ตั้งอยู่ในคุณความดี ได้ชื่อว่าเป็นไฟในกรณีที่คฤหัสถ์ปฏิบัติไม่ดีต่อ เช่น ด่าว่า เป็นต้น โดยเป็นเหตุให้คฤหัสถ์ ผู้ปฏิบัติไม่ดีต่อได้รับทุกข์หมกไหม้อยู่ในนรกเป็นต้น (ที.ปา.อ. ๑๙๑-๑๙๒, องฺ.สตฺตก.อ. ๑๘๓)
- <*> <๒> - ผู้รวบรวม
- <**> <๓> - ผู้รวบรวม
จบ อัคคิสูตร ที่ ๑