พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ · เถรวรรค
๑. รัชนียสูตร เล่ม ๒๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๑๐ ในเถรวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต ทุติยปัณณาสก์ เถรวรรค รัชนียสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๑๕๑–๑๕๓
ปัจจุบัน แต่จักเกิดขึ้นในกาลต่อไป ภัยนั้นอันเธอทั้งหลายพึงรู้ไว้เฉพาะ ครั้น รู้แล้วพึงพยายามเพื่อละภัยนั้น
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภัยในอนาคต ๕ ประการนี้แลยังไม่เกิดขึ้น ในปัจจุบัน แต่จักเกิดขึ้นในกาลต่อไป ภัยเหล่านั้นอันเธอทั้งหลายพึงรู้ไว้เฉพาะครั้นรู้แล้วพึงพยายามเพื่อละภัยเหล่านั้น”
จบ โยธาชีววรรคที่ ๓
รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
๑. ปฐมเจโตวิมุตติสูตร ๒. ทุติยเจโตวิมุตติสูตร
๓. ปฐมธัมมวิหารีสูตร ๔. ทุติยธัมมวิหารีสูตร
๕. ปฐมโยธาชีวสูตร ๖. ทุติยโยธาชีวสูตร
๗. ปฐมอนาคตภยสูตร ๘. ทุติยอนาคตภยสูตร
๙. ตติยอนาคตภยสูตร ๑๐. จตุตถอนาคตภยสูตร
(๙) ๔.เถรวรรค
๑.รชนียสูตร
ว่าด้วยธรรมของพระเถระที่น่าเคารพและไม่น่าเคารพ
{๘๑} [๘๑] “ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการย่อมไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พอใจ ไม่เป็นที่เคารพ และไม่เป็นที่ยกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ
(๑) กำหนัดในสิ่งอันเป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด
(๒) ขัดเคืองในสิ่งอันที่เป็นที่ตั้งแห่งความขัดเคือง
(๓) หลงในสิ่งอันเป็นที่ตั้งแห่งความหลง
(๔) โกรธในสิ่งอันเป็นที่ตั้งแห่งความโกรธ
(๕) มัวเมาในสิ่งอันเป็นที่ตั้งแห่งความมัวเมา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แลย่อมไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พอใจ ไม่เป็นที่เคารพ และไม่เป็นที่ยกย่องของ เพื่อนร่วมพรหมจรรย์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ย่อมเป็นที่รัก เป็นที่พอใจ เป็นที่เคารพ และเป็นที่ยกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุผู้เถระ(๑) ไม่กำหนัดในสิ่งอันเป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด
(๒) ไม่ขัดเคืองในสิ่งอันที่เป็นที่ตั้งแห่งความขัดเคือง
(๓) ไม่หลงในสิ่งอันเป็นที่ตั้งแห่งความหลง
(๔) ไม่โกรธในสิ่งอันเป็นที่ตั้งแห่งความโกรธ
(๕) ไม่มัวเมาในสิ่งอันเป็นที่ตั้งแห่งความมัวเมา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ย่อมเป็นที่รัก เป็นที่พอใจ เป็นที่เคารพ และเป็นที่ยกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์”
- ๑กำหนัดในสิ่งอันเป็นที่ตั้งแห่งความกำหนัด หมายถึงมีความติดใจยินดีในอารมณ์ทั้งหลายอัน เป็นปัจจัยแห่งกิเลสคือราคะ แม้ในประการที่เหลือก็พึงเทียบโดยนัยนี้ ( องฺ.ปญฺจก.อ.๔๑)
๒. วีตราคสูตร
ว่าด้วยธรรมของพระเถระที่น่าเคารพและไม่น่าเคารพ
{๘๒} [๘๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ย่อมไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พอใจ ไม่เป็นที่เคารพ และไม่เป็นที่ยกย่องของ เพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เป็นผู้ไม่ปราศจากความกำหนัด
(๒) เป็นผู้ไม่ปราศจากความขัดเคือง
(๓) เป็นผู้ไม่ปราศจากความหลง
(๔) เป็นผู้ลบหลู่
(๕) เป็นผู้ตีเสมอ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการนี้แล ย่อม ไม่เป็นที่รัก ไม่เป็นที่พอใจ ไม่เป็นที่เคารพ และไม่เป็นที่ยกย่องของพื่อน ร่วมพรหมจรรย์ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ย่อมเป็น ที่รัก เป็นที่พอใจ เป็นที่เคารพ และเป็นที่ยกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์ ธรรม ๕ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เป็นผู้ ปราศจากความกำหนัด
(๒) เป็นผู้ปราศจากความขัดเคือง
(๓) เป็นผู้ปราศจากความหลง
(๔) เป็นผู้ไม่ลบหลู่
(๕) เป็นผู้ไม่ตีเสมอ
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เถระประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ นี้แล ย่อมเป็นที่รัก เป็นที่พอใจ เป็นที่เคารพ และเป็นที่ยกย่องของเพื่อนร่วมพรหมจรรย์”
จบ ๑. รัชนียสูตร