arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต จตุตถปัณณาสก์ · อุปาสกวรรค

๔. เวรสูตร เล่ม ๒๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๗๔ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๑๐ ในอุปาสกวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

๔. เวรสุตฺต

๔. เวรสูตร

ว่าด้วยภัยเวร

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต จตุตถปัณณาสก์ อุปาสกวรรค เวรสูตร (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๒๒ หน้า ๑๙๓–๑๙๔ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๒๒ หน้า ๒๙๐–๒๙๒

บาลี (มหาจุฬาฯ)

อถโข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ, เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ ภควา เอตทโวจ:- ปญฺจ คหปติ ภยานิ เวรานิ อปฺปหาย ทุสฺสีโล อิติ วุจฺจติ, นิรยญฺจ อุปปชฺชติ. กตมานิ ปญฺจ? ปาณาติปาตํ อทินฺนาทานํ กาเมสุ มิจฺฉาจารํ มุสาวาทํ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานํ. อิมานิ โข คหปติ ปญฺจ ภยานิ เวรานิ อปฺปหาย ทุสฺสีโล อิติ วุจฺจติ, นิรยญฺจ อุปปชฺชติ.

ปญฺจ คหปติ ภยานิ เวรานิ ปหาย สีลวา อิติ วุจฺจติ, สุคติญฺจ อุปปชฺชติ. กตมานิ ปญฺจ? ปาณาติปาตํ อทินฺนาทานํ กาเมสุ มิจฺฉาจารํ มุสาวาทํ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานํ. อิมานิ โข คหปติ ปญฺจ ภยานิ เวรานิ ปหาย สีลวา อิติ วุจฺจติ, สุคติญฺจ อุปปชฺชติ.

ยํ คหปติ ปาณาติปาตี ปาณาติปาตปจฺจยา ทิฏฺฐธมฺมิกมฺปิ ภยํ เวรํ ปสวติ, สมฺปรายิกมฺปิ ภยํ เวรํ ปสวติ, เจตสิกมฺปิ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ. ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต เนว ทิฏฺฐธมฺมิกํ ภยํ เวรํ ปสวติ, น สมฺปรายิกํ ภยํ เวรํ ปสวติ, น เจตสิกํ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ. ปาณาติปาตา ปฏิวิรตสฺส เอวํ ตํ ภยํ เวรํ วูปสนฺตํ โหติ.

ยํ คหปติ อทินฺนาทายี ฯเปฯ

ยํ คหปติ กาเมสุ มิจฺฉาจารี ฯเปฯ

ยํ คหปติ มุสาวาที ฯเปฯ

ยํ คหปติ สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐายี สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานปจฺจยา ทิฏฺฐธมฺมิกมฺปิ ภยํ เวรํ ปสวติ, สมฺปรายิกมฺปิ ภยํ เวรํ ปสวติ, เจตสิกมฺปิ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ, สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรโต เนว ทิฏฺฐธมฺมิกํ ภยํ เวรํ ปสวติ, น สมฺปรายิกํ ภยํ เวรํ ปสวติ, น เจตสิกํ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ. สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรตสฺส เอวํ ตํ ภยํ เวรํ วูปสนฺตํ โหตีติ.

โย ปาณมติปาเตติ มุสาวาทญฺจ ภาสติ

โลเก อทินฺนํ อาทิยติ ปรทารญฺจ คจฺฉติ

สุราเมรยปานญฺจ โย นโร อนุยุญฺชติ.

อปฺปหาย ปญฺจ เวรานิ ทุสฺสีโล อิติ วุจฺจติ

กายสฺส เภทา ทุปฺปญฺโญ นิรยํ โสปปชฺชติ.

โย ปาณํ นาติปาเตติ มุสาวาทํ น ภาสติ

โลเก อทินฺนํ นาทิยติ ปรทารํ น คจฺฉติ

สุราเมรยปานญฺจ โย นโร นานุยุญฺชติ.

ปหาย ปญฺจ เวรานิ สีลวา อิติ วุจฺจติ

กายสฺส เภทา สปฺปญฺโญ สุคตึ โสปปชฺชตีติ. จตุตฺถํ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

ครั้งนั้น อนาถบิณฑิกคหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกับอนาถบิณฑิกคหบดี ดังนี้ว่าคหบดี อุบาสกละภัย เวร ๕ ประการไม่ได้ เราเรียกว่า ‘ผู้ทุศีล’ และเขาย่อม ไปเกิดในนรกภัยเวร ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. การฆ่าสัตว์

๒. การลักทรัพย์

๓. การประพฤติผิดในกาม

๔. การพูดเท็จ

๕. การเสพของมึนเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นเหตุแห่งความประมาท

คหบดี อุบาสกละภัยเวร ๕ ประการนี้แลไม่ได้ เราเรียกว่า ‘ผู้ทุศีล’ และเขา ย่อมไปเกิดในนรกอุบาสกละภัยเวร ๕ ประการได้แล้ว เราเรียกว่า ‘ผู้มีศีล’ และเขาย่อมไปเกิด ในสุคติภัยเวร ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. การฆ่าสัตว์

๒. การลักทรัพย์

๓. การประพฤติผิดในกาม

๔. การพูดเท็จ

๕. การเสพของมึนเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นเหตุแห่งความประมาทคหบดี อุบาสกละภัยเวร ๕ ประการนี้แลได้แล้ว เราเรียกว่า ‘ผู้มีศีล’ และเขา ย่อมไปเกิดในสุคติคหบดี อุบาสกผู้ฆ่าสัตว์ย่อมประสพภัยเวรใดทั้งในภพนี้และภพหน้า เสวย ทุกขโทมนัส ทางใจใดเพราะมีการฆ่าสัตว์เป็นปัจจัย อุบาสกผู้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ ย่อมไม่ประสพภัยเวรนั้นทั้งในภพนี้และภพหน้า ย่อมไม่เสวยทุกขโทมนัสทางใจนั้น ภัยเวรนั้นของอุบาสกผู้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ ย่อมสงบระงับไปด้วยประการฉะนี้อุบาสกผู้ลักทรัพย์ ฯลฯ

อุบาสกผู้ประพฤติผิดในกาม ฯลฯ

อุบาสกผู้พูดเท็จ ฯลฯ

อุบาสกผู้เสพของมึนเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นเหตุแห่งความประมาท ย่อม ประสพภัยเวรใดทั้งในภพนี้และภพหน้า เสวยทุกขโทมนัสทางใจใดเพราะมีการ เสพของมึนเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นเหตุแห่งความประมาทเป็นปัจจัย อุบาสกผู้ เว้นขาดจากการเสพของมึนเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นเหตุแห่งความประมาท ย่อม ไม่ประสพภัยเวรนั้นทั้งในภพนี้และภพหน้า ย่อมไม่เสวยทุกขโทมนัสที่เป็นไป ทางใจนั้น ภัยเวรนั้นของอุบาสกผู้เว้นขาดจากการเสพของมึนเมาคือสุราและเมรัย อันเป็นเหตุแห่งความประมาท ย่อมสงบระงับไปด้วยประการฉะนี้

นรชนใดในโลกฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์

คบชู้กับภรรยาของผู้อื่น พูดเท็จ

และหมกมุ่นในการดื่มสุราและเมรัย

นรชนนั้นละเวร ๕ ประการไม่ได้

เราเรียกว่า ‘ผู้ทุศีล’

เขาผู้มีปัญญาทราม ตายไปแล้วย่อมไปเกิดในนรก

นรชนใดในโลกไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ลักทรัพย์

ไม่คบชู้กับภรรยาของผู้อื่น ไม่พูดเท็จ

และไม่หมกมุ่นในการดื่มสุราและเมรัย

นรชนนั้นละเวร ๕ ประการได้

เราเรียกว่า ‘ผู้มีศีล’

เขาผู้มีปัญญา ตายไปแล้วย่อมไปเกิดในสุคติ

เวรสูตรที่ ๔ จบ

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ภัย หมายถึงสิ่งที่ทำให้จิตสะดุ้ง (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๗๔/๖๗)
  2. ๒เวร หมายถึงอกุศลกรรม และบุคคลผู้ก่อเวร (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๗๔/๖๗)
  3. ๓ทุกข์ คือทุกข์ที่มีกายประสาทเป็นที่ตั้ง หมายถึงความไม่สบายกายหรือทุกข์ทางกาย โทมนัส คือ โทมนัสเวทนา หมายถึงความไม่สบายใจหรือทุกข์ใจ (องฺ.ปญฺจก.อ. ๓/๑๗๔/๖๗)
  4. ๔ดู ขุ.ธ. ๒๕/๒๔๖/๕๙

จบ ๔. เวรสูตร