อานันทสังฆเภทสูตร เล่ม ๒๔

(๓) แสดงสิ่งที่มิใช่วินัยว่า มิใช่วินัย

(๔) แสดงสิ่งที่เป็นวินัยว่า เป็นวินัย

(๕) แสดงคำที่ตถาคตมิได้ตรัสไว้ มิได้ภาษิตไว้ว่า เป็นคำที่ตถาคต มิได้ตรัสได้ <*> มิได้ภาษิตไว้

(๖) แสดงคำที่ตถาคตตรัสไว้ ภาษิตไว้ว่า เป็นคำที่ตถาคตตรัสไว้ ภาษิตไว้

(๗) แสดงสิ่งที่ตถาคตมิได้ประพฤติมาว่าเป็นสิ่งที่ตถาคตมิได้ ประพฤติมา

( ๘) แสดงสิ่งที่ตถาคตประพฤติมาว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตประพฤติมา

(๙) แสดงสิ่งที่ตถาคตมิได้บัญญัติไว้ว่าเป็นสิ่งที่ตถาคตมิได้บัญญัติไว้

(๑๐) แสดงสิ่งที่ตถาคตบัญญัติไว้ว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตบัญญัติไว้

ภิกษุเหล่านั้นย่อมไม่ทอดทิ้งกัน ไม่แยกจากกัน ไม่ทำสังฆกรรมแยกกัน ไม่สวดปาติโมกข์แยกกันด้วยสาเหตุ ๑๐ ประการนี้ ดูก่อนอุบาลี สงฆ์จะเป็นผู้พร้อมเพรียงกันด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล”

๙. ปฐมอานันทสูตร

ว่าด้วยผลเผ็ดร้อนของผู้ทำสังฆเภท

{๓๗} [๓๙] ครั้งนั้นแล ท่านพระอานนท์ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ทูลถามว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระองค์ตรัสว่า ‘สังฆเภท สังฆเภท’ ดังนี้ สงฆ์จะเป็นผู้แตกกันด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอแล”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนอานนท์ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) แสดงอธรรมว่า เป็นธรรม

(๒) แสดงธรรมว่า เป็นอธรรม

(๓) แสดงสิ่งไม่เป็นวินัยว่า เป็นวินัย

(๔) แสดงวินัยว่า ไม่เป็นวินัย

(๕) แสดงคำอันตถาคตมิได้ตรัสไว้ มิได้ภาษิตไว้ว่า เป็นคำที่ตถาคตตรัสไว้ ภาษิตไว้(๖) แสดงคำที่ตถาคตตรัสไว้ ภาษิตไว้ว่า เป็นคำที่ตถาคตมิได้ ตรัสไว้ มิได้ภาษิตไว้(๗) แสดงสิ่งที่ตถาคตมิได้ประพฤติมาว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตประพฤติมา

(๘) แสดงสิ่งที่ตถาคตประพฤติมาว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตมิได้ประพฤติมา

(๙) แสดงสิ่งที่ตถาคตมิได้บัญญัติไว้ว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตบัญญัติไว้

(๑๐) แสดงสิ่งที่ตถาคตบัญญัติไว้ว่าเป็นสิ่งที่ตถาคตมิได้บัญญัติไว้

ภิกษุเหล่านั้นย่อมทอดทิ้งกัน แยกจากกัน ทำสังฆกรรมแยกกัน สวดปาติโมกข์แยกกันด้วยสาเหตุ ๑๐ ประการนี้ ดูก่อนอานนท์ สงฆ์จะเป็นผู้แตก ชกันด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล”{๓๘} “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็บุคคลผู้ที่ทำลายสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงกันจะประสพผลอะไร”“ดูก่อนอานนท์ บุคคลผู้ที่ทำลายสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงกันนั้นจะประสพผล อันเผ็ดร้อนซึ่งคงอยู่ตลอดกัปหนึ่ง”“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็ผลอันเผ็ดร้อนซึ่งคงอยู่ตลอดกัปหนึ่งคืออะไร”

“ดูก่อนอานนท์ บุคคลผู้ที่ทำลายสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงกันนั้นจะเสวยผลกรรมอยู่ในนรกตลอดกัปหนึ่ง”

บุคคลผู้ทำลายสงฆ์ต้องเกิดในอบาย ตกนรก ดำรง อยู่ชั่วกัป บุคคลผู้ยินดีในการแตกพวก ไม่ตั้งอยูในธรรม ยอมเสื่อมจากธรรมอันเกษมจากโยคะ บุคคลทำลายสงฆ์ ผู้พร้อมเพรียงกันแล้วยอมหมกไหม้อยูในนรกตลอดกัป

๑๐. ทุติยอานันทสูตร

ว่าด้วยบุคคลผู้สมานสงฆ์ที่แตกกันย่อมประสบบุญอันประเสริฐ

{๓๙} [๔๐] ท่านพระอานนท์ทูลถามว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระองค์ ตรัสว่า ‘สังฆสามัคคี สังฆสามัคคี’ ดังนี้ สงฆ์จะเป็นผู้พร้อมเพรียงกัน ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอแล”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนอานนท์ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) แสดงสิ่งที่ไม่เป็นธรรมว่า ไม่เป็นธรรม

(๒) แสดงสิ่งที่เป็นธรรมว่า เป็นธรรม

(๓) แสดงสิ่งที่มิใช่วินัยว่า มิใช่วินัย

(๔) แสดงสิ่งที่เป็นวินัยว่า เป็นวินัย

(๕) แสดงคำที่ตถาคตมิได้ตรัสไว้ มิได้ภาษิตไว้ว่า เป็นคำที่ตถาคต มิได้ตรัสไว้มิได้ภาษิตไว้

(๖) แสดงคำที่ตถาคตตรัสไว้ ภาษิตไว้ว่า เป็นคำที่ตถาคตตรัสไว้ ภาษิตไว้

(๗) แสดงสิ่งที่ตถาคตมิได้ประพฤติมาว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตมิได้ประพฤติมา

----------------------------------------

(๘) แสดงสิ่งที่ตถาคตประพฤติมาว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตประพฤติมา

(๙) แสดงสิ่งที่ตถาคตมิได้บัญญัติไว้ว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตมิได้ บัญญัติไว้

(๑๐) แสดงสิ่งที่ตถาคตบัญญัติไว้ว่า เป็นสิ่งที่ตถาคตบัญญัติไว้

ภิกษุเหล่านั้นย่อมไม่ทอดทิ้งกัน ไม่แยกจากกัน ไม่ทำสังฆกรรมแยกกัน ไม่สวดปาติโมกข์แยกกันด้วยสาเหตุ ๑๐ ประการนี้ ดูก่อนอานนท์ สงฆ์เป็น ผู้พร้อมเพรียงกันด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล”{๔๐} “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็บุคคลผู้สมานสงฆ์ผู้แตกกันแล้วให้พร้อม เพรียงกันจะประสพผลอะไร”

“ดูก่อนอานนท์ บุคคลผู้ที่สมานสงฆ์ผู้แตกกันแล้วให้พร้อมเพรียงกันนั้น จะประสพบุญอันประเสริฐ”

“ดูก่อนอานนท์ บุคคลผู้สมานสงฆ์ผู้แตกกันแล้วให้พร้อมเพรียงกันจะ บันเทิงอยู่ในสวรรค์ตลอดกัปหนึ่ง”

ความพร้อมเพรียงของหมู่เป็นเหตุให้เกิดความสุข และ การสนับสบุนผู้พร้อมเพรียงกันก็เป็นเหตุให้เกิดความสุข บุคคลผู้ยินดีในความพร้อมเพรียง ตั้งอยู่ในธรรม ย่อมไม่ เสื่อมจากธรรมกันเกษมจากโยคะ บุคคลสมานสงฆ์ให้ พร้อมเพรียงกันแล้วย่อมบันเทิงในสรวงสวรรค์ตลอดกัป

จบ อุปาลิวรรคที่ ๔