สัญญาสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๔

๗. ทุติยสัญญาสูตร

ว่าด้วยสัญญา ๑๐ ประการ มีอนิจจสัญญาเป็นต้น

{๕๗} [๕๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัญญา ๑๐ ประการเหล่านี้อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก หยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะ เป็นที่สุด สัญญา ๑๐ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) อนิจจสัญญา (๒) อนัตตสัญญา

(๓) มรณสัญญา (๔) อาหาเรปฏิกูลสัญญา

(๕) สัพพโลเกอนภิรตสัญญา (๖) อัฏฐิกสัญญา

(๗) ปุฬุวกสัญญา (๘) วินีลกสัญญา

(๙) วิฉิททกสัญญา (๑๐) อุทธุมตกสัญญา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัญญา ๑๐ ประการเหล่านี้อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก หยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นที่สุด”

๘. มูลกสูตร

ว่าด้วยธรรมมีฉันทะเป็นมูล

[๕๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าพวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกพึงถามอย่างนี้ ว่า “ดูก่อนอาวุโสทั้งหลาย ธรรมทั้งปวงมีอะไรเป็นมูล มีอะไรเป็นแดนเกิด มีอะไรเป็นเหตุเกิด มีอะไรเป็นที่ประชุมลง มีอะไรเป็นประมุข มีอะไรเป็น

-----------------------------------------

ใหญ่ มีอะไรเป็นยิ่ง มีอะไรเป็นแก่น มีอะไรเป็นที่หยั่งลง มีอะไรเป็นที่สุด’ เธอทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้วจะพยากรณ์แก่อัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นว่าอย่างไร”

ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมทั้งหลายของ พวกข้าพระองค์มีพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นหลัก มีพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นผู้แนะนำ มีพระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นที่รวม ขอประทานพระวโรกาสเถิดพระพุทธเจ้าข้า ขอเนื้อความแห่งภาษิตนี้จงแจ่มแจ้งเฉพาะพระผู้มีพระภาคเจ้าเถิด ภิกษุทั้งหลายได้ฟังต่อพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วจักทรงจำไว้”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าเช่นนั้น เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าวให้ฟัง” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าพวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกพึงถามอย่างนี้ว่า ‘ดูก่อนอาวุโสทั้งหลาย ธรรมทั้งปวงมีอะไรเป็นมูล มีอะไรเป็นแดนเกิด ... มีอะไรเป็นที่หยั่งลง มีอะไรเป็นที่สุด’ เธอทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้วพึงพยากรณ์แก่พวกอัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้นอย่างนี้ว่า ‘ดูก่อนอาวุโสทั้งหลาย ธรรมทั้งปวงมีฉันทะเป็นมูล มีมนสิการเป็นแดนเกิด มีผัสสะเป็นเหตุเกิด มีเวทนาเป็นที่ประชุมลง มีสมาธิเป็นประมุข มีสติเป็นใหญ่ มีปัญญาเป็นยิ่ง มีวิมุตติเป็นแก่น มีอมตะ เป็นที่หยั่งลง มีนิพพาน เป็นที่สุด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้วพึงพยากรณ์แก่อัญเดียรถีย์ปริพาชกเหล่านั้น อย่างนี้แล”