โสเจยยสูตร ที่ ๒ เล่ม ๒๐

๘. ปฐมโสเจยยสูตร

ว่าด้วยความสะอาด ๓ อย่าง สูตรที่ ๑

{๕๖๐} [๑๐๔๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความสะอาดมี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) กายโสเจยยะ ความสะอาดกาย

(๒) วจีโสเจยยะ ความสะอาดวาจา

(๓) มโนโสเจยยะ ความสะอาดใจ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กายโสเจยยะเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ เว้นขาดจากการลักทรัพย์ เว้นขาดจากการประพฤติผิดในกาม ดูก่อนภิกษทั้งหลาย นี้เรียกว่ากายโสเจยยะดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วจีโสเจยยะเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้เว้นขาดจากการพูดเท็จ เว้นขาดจากการพูดส่อเสียด เว้นขาดจากการพูดคำหยาบ เว้นขาดจากการพูดเพ้อเจ้อ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าวจีโสเจยยะดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็มโนโสเจยยะเป็นไฉน คือ บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ไม่มากด้วยความอยากได้ มีจิตไม่พยาบาท เป็นสัมมาทิฏฐิ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่ามโนโสเจยยะดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความสะอาดมี ๓ อย่างนี้แล”

๙. ทุติยโสเจยยสูตร

ว่าด้วยความสะอาด ๓ อย่าง สูตรที่ ๒

{๕๖๑} [๑๐๔๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความสะอาดมี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ

(๑) กายโสเจยยะ ความสะอาดกาย

(๒) วจีโสเจยยะ ความสะอาดวาจา

(๓) มโนโสเจยยะ ความสะอาดใจ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กายโสเจยยะเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ เว้นขาดจากการลักทรัพย์ เว้นขาดจากการประพฤติอันไม่ประเสริฐ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่ากายโสเจยยะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วจีโสเจยยะเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้เว้นขาดจากการพูดเท็จ เว้นขาดจากการพูดส่อเสียด เว้นขาดจากการพูดคำหยาบ เว้นขาดจากการพูดเพ้อเจ้อ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่าวจีโสเจยยะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็มโนโสเจยยะเป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้กามฉันทะมีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เรามีกามฉันทะในภายใน’ หรือกามฉันทะไม่มีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เราไม่มีกามฉันทะในภายใน’ ย่อมรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่กามฉันทะที่ยังไม่เกิดขึ้นจะเกิดขึ้น รู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่จะละกามฉันทะที่เกิดขึ้นแล้ว และรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่กามฉันทะที่ละได้แล้วจะไม่เกิดขึ้นต่อไปพยาบาทมีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เรามีพยาบาทในภายใน’ หรือพยาบาทไม่มีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เราไม่มีพยาบาทในภายใน’ ย่อมรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่พยาบาทที่ยังไม่เกิดขึ้นจะเกิดขึ้น รู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่จะละพยาบาทที่เกิดขึ้นแล้ว และรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่พยาบาทที่ละได้แล้วจะไม่เกิดขึ้นต่อไปถีนมิทธะมีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เรามีถีนมิทธะในภายใน’ หรือถีนมิทธะไม่มีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เราไม่มีถีนมิทธะในภายใน’ ย่อมรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่ถีนมิทธะที่ยังไม่เกิดขึ้นจะเกิดขึ้น รู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่จะ

ละถีนมิทธะที่เกิดขึ้นแล้ว และรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่ถีนมิทธะที่ละได้แล้วจะไม่เกิดขึ้นต่อไป

อุทธัจจกุกกุจจะมีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เรามีอุทธัจจกุกกุจจะในภายใน’ หรืออุทธัจจกุกกุจจะไม่มีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เราไม่มีอุทธัจจกุกกุจจะในภายใน’ ย่อมรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่อุทธัจจกุกกุจจะที่ยังไม่เกิดขึ้นจะเกิดขึ้น รู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่จะละอุทธัจจกุกกุจจะที่เกิดขึ้นแล้ว และรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่อุทธัจจกุกกุจจะที่ละได้แล้วจะไม่เกิดขึ้นต่อไปวิจิกิจฉามีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เรามีวิจิกิจฉาในภายใน’ หรือวิจิกิจฉาไม่มีในภายใน ก็รู้ประจักษ์ว่า ‘เราไม่มีวิจิกิจฉาในภายใน’ ย่อมรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่วิจิกิจฉาที่ยังไม่เกิดขึ้นจะเกิดขึ้น รู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่จะละวิจิกิจฉาที่เกิดขึ้นแล้ว และรู้ประจักษ์ซึ่งอาการที่วิจิกิจฉาที่ละได้แล้วจะไม่เกิดขึ้นต่อไปดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่ามโนโสเจยยะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความสะอาดมี ๓ อย่างนี้แล”

พระอริยเจ้ามีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นต้นตรัสเรียก

บุคคลผู้สะอาดกาย สะอาดวาจา สะอาดใจ หาอาสวะมิได้

ว่าเป็นผู้สะอาด ถึงพร้อมด้วยความสะอาด เป็นผู้ล้างบาป

ได้แล้ว

๑๐. โมเนยยสูตร

ว่าด้วยความเป็นมุนี ๓ อย่าง

{๕๖๒} [๑๐๔๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเป็นมุนีมี ๓ อย่างนี้ ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ