คันธสูตร เล่ม ๒๐

๙. คันธชาตสูตร

ว่าด้วยกลิ่นหอม ๓ ชนิด

{๕๑๙} [๙๘๙] ครั้งนั้นแล ท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ กลิ่นหอม ๓ อย่างนี้ ฟุ้งไปได้แต่ตามลมอย่างเดียว ฟุ้งทวนลมไปไม่ได้ กลิ่นหอม ๓ อย่างคืออะไรบ้าง คือ กลิ่นที่ราก ๑ กลิ่นที่แก่น ๑ กลิ่นที่ดอก ๑ กลิ่นหอม ๓ อย่าง นี้แลฟุ้งไปได้แต่ตามลมอย่างเดียว ฟุ้งทวนลมไปไม่ได้ จะมีบ้างไหม พระพุทธเจ้าข้า กลิ่นหอมชนิดที่ฟุ้งไปตามลมก็ได้ ฟุ้งทวนลมไปก็ได้ ฟุ้งไปตามลมและทวนลมก็ได้”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “มีอยู่ อานนท์ กลิ่นหอมชนิดที่ฟุ้งไปตามลมก็ได้ ฟุ้งไปทวนลมก็ได้ ฟุ้งไปตามลมและทวนลมก็ได้”

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ กลิ่นหอมที่ฟุ้งไปตามลมก็ได้ ฟุ้งไปทวนลมก็ได้ ฟุ้งไปตามลมและทวนลมก็ได้เป็นไฉน”

“ดูก่อนอานนท์ ในหมู่บ้านหรือนิคมใดในโลกนี้ มีสตรีหรือบุรุษถึงพระพุทธเจ้าว่าเป็นสรณะ ถึงพระธรรมว่าเป็นสรณะ ถึงพระสงฆ์ว่าเป็นสรณะ เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ เว้นขาดจากการลักทรัพย์ เว้นขาดจากการประพฤติผิดในกาม เว้นขาดจากการพูดเท็จ เว้นขาดจากการดื่มนํ้าเมา คือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท เป็นคนมีศีล มีกัลยาณธรรม มีจิตปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน มีจาคะอันสละแล้ว มีฝ่ามืออันชุ่ม ยินดีในการเสียสละ เป็นผู้ควรแก่การขอ ยินดีในการจำแนกแจกทาน อยู่ครองเรือน สมณพราหมณ์ทุกทิศย่อมกล่าวสรรเสริญคุณของผู้นั้นว่า ‘สตรีหรือบุรุษในหมู่บ้านหรือนิคมแห่งโน้นเป็นผู้ถึงพระพุทธเจ้าว่าเป็นสรณะ ถึงพระธรรมว่าเป็นสรณะ ถึงพระสงฆ์ว่าเป็นสรณะ เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์

เว้นขาดจากการลักทรัพย์ เว้นขาดจากการประพฤติผิดในกาม เว้นขาดจากการพูดเท็จ เว้นขาดจากการดื่มนํ้าเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท เป็นคนมีศีลมีกัลยาณธรรม มีจิตปราศจากความตระหนี่อันเป็นมลทิน มีจาคะอันสละแล้ว มีฝ่ามืออันชุ่ม ยินดีในการเสียสละ เป็นผู้ควรแก่การขอ ยินดีในการจำแนกแจกทาน อยู่ครองเรือน’แม้เทวดาทั้งหลายก็กล่าวสรรเสริญคุณของผู้นั้นว่า ‘สตรีหรือบุรุษในหมู่บ้านหรือนิคมแห่งโน้นเป็นผู้ถึงพระพุทธเจ้าว่าเป็นสรณะ ... เป็นผู้ควรแก่การขอ ยินดีในการจำแนกแจกทาน อยู่ครองเรือน’ ดูก่อนอานนท์ กลิ่นหอมนี้นั้นแล ฟุ้งไปตามลมก็ได้ ฟุ้งไปทวนลมก็ได้ ฟุ้งไปตามลมและทวนลมก็ได้”

กลิ่นดอกไม้หอมฟุ้งไปทวนลมไม่ได้ กลิ่นจันทน์หรือ

กฤษณา และกลัมพักก็หอมฟุ้งไปทวนลมไม่ได้ ส่วน

กลิ่นของสัตบุรุษหอมฟุ้งไปทวนลมได้ เพราะสัตบุรุษ

ย่อมหอมฟุ้งไปทั่วทุกทิศ

๑๐. จูฬนิกาสูตร

ว่าด้วยแสนโกฏิจักรวาล

{๕๒๐} [๙๙๐] ครั้งนั้นแล ท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า นั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ได้ สดับรับฟังมาเฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ‘ดูก่อนอานนท์ สาวกของพระสิขีสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งมีนามว่าอภิภู สถิตอยู่ในพรหมโลก ทำให้