กูฏสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๐

๕. รุณณสูตร

ว่าด้วยความร่าเริงในโลกและความเบิกบานในธรรม

{๕๔๗} [๑๐๓๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การขับร้อง คือการร้องไห้ในอริยวินัย การฟ้อนรำ คือความเป็นบ้าในอริยวินัย การหัวเราะจนเห็นฟันพร่ำเพรื่อ คือ การกระทำของเด็กในอริยวินัย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล จงละเสียโดยเด็ดขาดในการขับร้อง ในการฟ้อนรำ เมื่อเธอทั้งหลายเบิกบานในธรรม (คือเหตุบางอย่าง) ก็ควรแต่แย้ม”

๖. อติตติสูตร

ว่าด้วยสิ่งที่เสพไม่รู้อิ่ม ๓ อย่าง

{๕๔๘} [๑๐๓๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความอิ่มในการเสพสิ่ง ๓ สิ่งไม่มี สิ่ง ๓ สิ่งคืออะไรบ้าง คือ

(๑) ในการเสพความหลับ (๒) ในการเสพนํ้าสุราและเมรัย

(๓) ในการเสพเมถุนธรรม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความอิ่มในการเสพสิ่ง ๓ สิ่งนี้แลไม่มี”

๗. อรักขิตสูตร

ว่าด้วยกรรมที่เกิดขึ้นจากการรักษาและไม่รักษาจิต

{๕๔๙} [๑๐๓๔] ครั้งนั้นแล อนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งเรียบร้อยแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนคฤหบดี เมื่อบุคคลไม่รักษาจิต แม้กายกรรมก็เป็นอันไม่รักษา แม้วจีกรรมก็เป็นอันไม่รักษา

แม้มโนกรรมก็เป็นอันไม่รักษา เมื่อเขาไม่รักษากายกรรม ไม่รักษาวจีกรรม ไม่รักษามโนกรรม แม้กายกรรมก็เป็นอันรั่วแล้ว แม้วจีกรรมก็เป็นอันรั่วแล้ว แม้มโนกรรมก็เป็นอันรั่วแล้ว เมื่อเขามีกายกรรมรั่ว มีวจีกรรมรั่ว มีมโนกรรมรั่ว แม้กายกรรมก็เน่าเสีย แม้วจีกรรมก็เน่าเสีย แม้มโนกรรมก็เน่าเสีย เมื่อเขามีกายกรรมเน่าเสีย มีวจีกรรมเน่าเสีย มีมโนกรรมเน่าเสีย การตายก็ไม่ดี การทำกาละก็ไม่งามดูก่อนคฤหบดี เปรียบเหมือนเมื่อเรือนยอดมุงไว้ไม่ดี แม้ยอดเรือนก็เป็นอันไม่ได้รักษา แม้ไม้กลอนก็เป็นอันไม่ได้รักษา แม้ฝาเรือนก็เป็นอันไม่ได้รักษา แม้ยอดเรือนก็เป็นอันรั่ว แม้ไม้กลอนก็เป็นอันรั่ว แม้ฝาเรือนก็เป็นอันรั่ว แม้ยอดเรือนก็เป็นอันผุเสีย แม้ไม้กลอนก็เป็นอันผุเสีย แม้ฝาเรือนก็เป็นอันผุเสีย ฉันใด

ดูก่อนคฤหบดี เมื่อบุคคลไม่รักษาจิตก็ฉันนั้นเหมือนกัน ... การตายก็ไม่ดี การทำกาละก็ไม่งาม

ดูก่อนคฤหบดี เมื่อบุคคลรักษาจิต แม้กายกรรมก็เป็นอันรักษา แม้วจีกรรมก็เป็นอันรักษา แม้มโนกรรมก็เป็นอันรักษา เมื่อเขารักษากายกรรม รักษาวจีกรรม รักษามโนกรรม แม้กายกรรมก็เป็นอันไม่รั่ว แม้วจีกรรมก็เป็นอันไม่รั่ว แม้มโนกรรมก็เป็นอันไม่รั่ว เมื่อเขามีกายกรรมไม่รั่ว มีวจีกรรมไม่รั่ว มีมโนกรรมไม่รั่ว แม้กายกรรมก็เป็นอันไม่เน่าเสีย แม้วจีกรรมก็เป็นอันไม่เน่าเสีย แม้มโนกรรมก็เป็นอันไม่เน่าเสีย เมื่อเขามีกายกรรม ไม่เน่าเสีย มีวจีกรรมไม่เน่าเสีย มีมโนกรรมไม่เน่าเสีย การตายก็ดี การทำกาละก็งามดูก่อนคฤหบดี เปรียบเหมือนเมื่อเรือนยอดมุงไว้ดี แม้ยอดเรือนก็เป็นอันรักษา แม้ไม้กลอนก็เป็นอันรักษา แม้ฝาเรือนก็เป็นอันรักษา แม้ยอดเรือน

ก็เป็นอันไม่รั่ว แม้ไม้กลอนก็เป็นอันไม่รั่ว แม้ฝาเรือนก็เป็นอันไม่รั่ว แม้ยอดเรือนก็เป็นอันไม่ผุเสีย แม้ไม้กลอนก็เป็นอันไม่ผุเสีย แม้ฝาเรือนก็เป็นอันไม่ผุเสีย ฉันใด

ดูก่อนคฤหบดี เมื่อบุคคลรักษาจิต ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ... การตายก็ดี การทำกาละก็งาม”

๘. พยาปันนสูตร

ว่าด้วยกรรมวิบัติและไม่วิบัติเพราะจิต

{๕๕๐} [๑๐๓๕] ครั้งนั้นแล อนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง นั่งเรียบร้อยแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนคฤหบดี เมื่อจิตวิบัติแล้ว แม้กายกรรมก็เป็นอันวิบัติ แม้วจีกรรมก็เป็นอันวิบัติ แม้มโนกรรมก็เป็นอันวิบัติ เมื่อเขามีกายกรรมวิบัติ มีวจีกรรมวิบัติ มีมโนกรรมวิบัติ การตายก็ไม่ดี การทำกาละก็ไม่งาม ดูก่อนคฤหบดี เปรียบเหมือนเมื่อเรือนมุงไว้ไม่ดี แม้ยอดเรือนก็เป็นอันวิบัติ แม้ไม้กลอนก็เป็นอันวิบัติ แม้ฝาเรือนก็เป็นอันวิบัติ ฉันใด ดูก่อนคฤหบดี เมื่อจิตวิบัติแล้วก็ฉันนั้นเหมือนกัน ... ความตายก็ไม่ดี การทำกาละก็ไม่งามดูก่อนคฤหบดี เมื่อจิตไม่วิบัติแล้ว แม้กายกรรมก็เป็นอันไม่วิบัติ แม้ จีกรรมก็เป็นอันไม่วิบัติ แม้มโนกรรมก็เป็นอันไม่วิบัติ เมื่อเขามีกายกรรมไม่วิบัติ มีวจีกรรมไม่วิบัติ มีมโนกรรมไม่วิบัติ การตายก็ดี การทำกาละก็งาม ดูก่อนคฤหบดี เปรียบเหมือนเมื่อเรือนมุงไว้ดี แม้ยอดเรือนก็เป็นไม่วิบัติ แม้ไม้กลอนก็เป็นอันไม่วิบัติ แม้ฝาเรือนก็เป็นอันไม่วิบัติ ฉันใด ดูก่อนคฤหบดี เมื่อจิตไม่วิบัติแล้ว ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ... การตายก็ดี การทำกาละก็งาม”