ชนสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๐

๒. ทุติยปัณณาสก์

(๖) ๑. พราหมณวรรค

๑. ปฐมเทวพราหมณสูตร

ว่าด้วยที่พึ่งในภายหน้า

{๔๙๑} [๙๐๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พราหมณ์ ๒ คนซึ่งเป็นคนชราแก่เฒ่า ล่วงกาลผ่านวัยมาโดยลำดับ มีอายุได้ ๑๒๐ ปีโดยกำเนิด ได้ชวนกันไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถีงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้วจึงนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กราบทูลว่า “ท่านพระโคดม พวกข้าพเจ้าเป็นพราหมณ์ผู้ชราแก่เฒ่า ล่วงกาลผ่านวัยมาโดยลำดับ มีอายุได้ ๑๒๐ ปีโดยกำเนิด แต่มิได้สร้างความดี มิได้สร้างกุศล มิได้สร้างเครื่องต้านทานภัยไว้ ขอท่านพระโคดมทรงโอวาทสั่งสอนพวกข้าพเจ้าถึงข้อที่จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์และความสุขแก่พวกข้าพเจ้าสิ้นกาลนานด้วยเถิด”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“เอาเถอะ พราหมณ์ พวกท่านเป็นคนชราแก่เฒ่า ล่วงกาลผ่านวัยมาโดยลำดับ มีอายุได้ ๑๒๐ ปีโดยกำเนิด แต่มิได้สร้างความดี มิได้สร้างกุศล มิได้สร้างเครื่องป้องกันภัยไว้ ดูก่อนพราหมณ์ ชาวโลกนี้ถูกชรา พยาธิ มรณะนำเข้าไปอยู่แล เมื่อชาวโลกถูกชรา พยาธิ มรณะนำเข้าไปอยู่อย่างนี้ ความสำรวมทางกาย ความสำรวมทางวาจา ความสำรวมทางใจในโลกนี้ย่อมเป็นที่ต้านทาน เป็นที่เร้น เป็นเกาะ เป็นที่พึ่ง เป็นที่ยึดหน่วงแก่เขาผู้ละไปแล้ว”

ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายถูกชรานำไปสู่ความตาย ชีวิตนี้

มีช่วงอายุสั้น เมื่อชีวิตนรชนถูกชรานำไปแล้ว ย่อมไม่มี

ใครช่วยต้านทานได้ บุคคลเมื่อมองเห็นภัยในความตายนี้

ควรบำเพ็ญบุญที่จะนำความสุขมาให้ไว้เถิด

ความสำรวมทางกาย ทางวาจา และทางใจในโลกนี้

ย่อมเป็นไปเพื่อความสุขแก่ผู้ที่ละโลกนี้ไปแล้ว ผู้ซึ่งได้

สร้างสมบุญไว้แต่เมื่อยังมีชีวิตอยู่

๒. ทุติยเทวพราหมณสูตร

ว่าด้วยที่พึ่งในภพหน้า

{๔๙๒} [๙๐๘] ครั้งนั้นแล พราหมณ์ ๒ คนซึ่งเป็นคนชราแก่เฒ่า ล่วงกาลผ่านวัยมาโดยลำดับ มีอายุได้ ๑๒๐ ปีโดยกำเนิด ได้ชวนกันไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นเข้าไปเฝ้าถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วจึงนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กราบทูลว่า “ท่านพระโคดม พวกข้าพเจ้าเป็นพราหมณ์ผู้ชราแก่เฒ่า ล่วงกาลผ่านวัยมาโดยลำดับ มีอายุได้ ๑๒๐ ปีโดยกำเนิด แต่มิได้สร้างความดี มิได้สร้างกุศล มิได้สร้างเครื่องต้านทานภัยไว้ ขอท่านพระโคดมทรงโอวาทสั่งสอนพวกข้าพเจ้าถึงข้อที่จะพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์และความสุขแก่พวกข้าพเจ้าสิ้นกาลนานด้วยเถิด”พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “เอาเถอะ พราหมณ์ พวกท่านเป็นคนชราแก่เฒ่า ล่วงกาลผ่านวัยมาโดยลำดับ มีอายุได้ ๑๒๐ ปีโดยกำเนิด แต่มิได้สร้างความดี มิได้สร้างกุศล มิได้สร้างเครื่องป้องกันภัยไว้ ดูก่อนพราหมณ์ ชาวโลกนี้ถูกชรา พยาธิ มรณะเผาแล้ว เมื่อชาวโลกถูกชรา พยาธิ มรณะ