ฌานสูตรที่ ๒ เล่ม ๒๒

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุละธรรม ๖ ประการนี้แลได้แล้ว ย่อมเป็นผู้ สามารถที่จะบรรลุปฐมฌานได้”

๑๐. ทุติยตัชฌานสูตร

ว่าด้วยความเป็นผู้ไม่สามารถและสามารถบรรลุปฐมฌาน สูตรที่ ๒

{๓๔๕} [๗๔] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการไม่ได้ ย่อม เป็นผู้ไม่สามารถที่จะบรรลุปฐมฌานได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) กามวิตก (ความตรึกในทางกาม)

(๒) พยาปาทวิตก (ความตรึกในทางพยาบาท)

(๓) วิหิงสาวิตก (ความตรึกในทางเบียดเบียน)

(๔) กามสัญญา (ความกำหนดหมายในทางกาม)

(๕) พยาปาทสัญญา (ความกำหนดหมายในทางพยาบาท)

(๖) วิหิงสาสัญญา (ความกำหนดหมายในทางเบียดเบียน)

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการนี้แลไม่ได้ ย่อมเป็นผู้ ไม่สามารถที่จะบรรลุปฐมฌานได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุละธรรม ๖ ประการได้แล้ว ย่อมเป็นผู้สามารถ ที่จะบรรลุปฐมฌานได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) กามวิตก (๒) พยาปาทวิตก

(๓) วิหิงสาวิตก (๔) กามสัญญา

(๕) พยาปาทสัญญา (๖) วิหิงสาสัญญา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุละธรรม ๖ ประการนี้แลได้แล้ว ย่อมเป็นผู้ สามารถที่จะบรรลุปฐมฌานได้”

จบ เทวตาวรรคที่ ๒

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. อนาคามิสูตร ๒. อรหัตตสูตร

๓. มิตตสูตร ๔. สังคณิการามสูตร

๕. เทวตาสูตร ๖. สมาธิสูตร

๗. สักขิภัพพสูตร ๘. พลสูตร

๙. ปฐมตัชฌานสูตร ๑๐. ทุติยตัชฌานสูตร

(๘) ๓. อรหัตตวรรค

๑. ทุกขสูตร

ว่าด้วยธรรมที่ทำให้อยู่เป็นทุกข์และเป็นสุข

{๓๔๖} [๗๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมอยู่เป็นทุกข์ มีความเดือดร้อน คับแค้น เร่าร้อนในปัจจุบัน หลังจากตายไป ก็พึงหวังได้ทุคติ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) กามวิตก (๒) พยาปาทวิตก

(๓) วิหิงสาวิตก (๔) กามสัญญา

(๕) พยาปาทสัญญา (๖) วิหิงสาสัญญา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อมอยู่เป็นทุกข์ มีความเดือดร้อน คับแค้น เร่าร้อนในปัจจุบัน หลังจากตายไป ก็พึงหวังได้ทุคติ