arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · อาหุเนยยวรรค

๗. อาชานิยสูตร ที่ ๓ เล่ม ๒๒

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๗๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในอาหุเนยยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ อาหุเนยยวรรค อาชานิยสูตร ที่ ๓ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๔๑๕–๔๑๖

หน้า ๔๑๕

๗. ตติยอาชานียสูตร

ว่าด้วยองค์ของม้าอาชาไนยและของภิกษุ สูตรที่ ๓

{๒๗๘} [๗] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาประกอบ ด้วยองค์ ๖ ประการย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็นราช พาหนะได้ องค์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ม้าอาชาไนยตัวเจริญของพระ ราชาในโลกนี้

(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง

(๓) อดทนต่อกลิ่น (๔) อดทนต่อรส

(๕) อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) สมบูรณ์ด้วยเชาว์

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาประกอบด้วย องค์ ๖ ประการ นี้แลย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็น ราชพาหนะได้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการก็ฉันนั้น เหมือนกัน ย่อมเป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง

(๓) อดทนต่อกลิ่น (๔) อดทนต่อรส

(๕) อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) อดทนต่อธรรมารมณ์

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า”

หน้า ๔๑๖

๘. อนุตตริยสูตร

ว่าด้วยสิ่งที่ยอดเยี่ยม ๖

{๒๗๙} [๘] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุตตริยะ มี ๖ ประการนี้ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) ทัสสนานุตตริยะ การเห็นอันยอดเยี่ยม

(๒) สวนานุตตริยะ การฟังอันยอดเยี่ยม

(๓) ลาภานุตตริยะ การได้อันยอดเยี่ยม

(๔) สิกขานุตตริยะ การศึกษาอันยอดเยี่ยม

(๕) ปาริจริยานุตตริยะ การบำรุงอันยอดเยี่ยม

(๖) อนุสสตานุตตริยะ การระลึกถึงอันยอดเยี่ยม

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุตตริยะมี ๖ ประการนี้แล”

เชิงอรรถ (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑อนุตตริยะ หมายถึงสิ่งยอดเยี่ยม สิ่งดีที่สุด ๖ ประการ คือ (๑) ทัสสนานุตตริยะ การเห็นอันยอดเยี่ยม ได้แก่ การพบเห็นพระพุทธเจ้าหรือภิกษุสงฆ์ของผู้มีศรัทธามั่นคง หรือการเห็นนิมิต แห่งกัมมัฏฐานข้อใดข้อหนึ่งเช่นกสิณนิมิตหรืออสุภนิมิตเป็นต้น (๒) สวนานุตตริยะ การฟังอันยอดเยี่ยม ได้แก่ การฟังเรื่องเกี่ยวกับคุณของพระรัตนตรัยหรือการฟังพระพุทธพจน์คือพระไตร ปิฎกของผู้มีศรัทธามั่นคง (๓) ลาภานุตตริยะ การได้อันยอดเยี่ยม ได้แก่ การได้อริยทรัพย์ภายใน ๗ ประการ (๔) สิกขานุตตริยะ การศึกษาอันยอดเยี่ยม ได้แก่ การบำเพ็ญไตรสิกขาคือ ศีล สมาธิ ปัญญาให้บริบูรณ์ (๕) ปาริจริยานุตตริยะ การบำรุงอันยอดเยี่ยม ได้แก่ การบำรุงพระรัตนตรัย (๖) อนุสสตานุตตริยะ การระลึกถึงอันยอดเยี่ยม ได้แก่ การระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย {ที.ปา. (แปล) ๑๑/๓๒๗/๓๓๙-๓๔๐, ที.ปา.อ. ๒๓๕, องฺเอกก.อ. ๑๐๖-๑๐๗, องฺ.ฉกฺก.อ. ๙๖} อนึ่ง พึงดู พุทธาธิบายเกี่ยวกับอนุตตริยะ ๖ นี้โดยพิสดารในข้อ ๓๐ อนุตตริยสูตร อนุตตริยวรรค ปฐมปัณณาสก์ ฉักกนิบาต หน้า ๔๖๘-๔๗๑ ในเล่มนี้

จบ ๗. อาชานิยสูตร ที่ ๓