พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ · อาหุเนยยวรรค
๕. อาชานิยสูตร ที่ ๑ เล่ม ๒๒
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๒๗๖ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๑๐ ในอาหุเนยยวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย ฉักกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ อาหุเนยยวรรค อาชานิยสูตร ที่ ๑ (ฉบับหลวง เล่ม ๒๒ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๒๒ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๓๖ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๒๒)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๒๒ หน้า ๔๑๓–๔๑๔
๕. ปฐมอาชานียสูตร
ว่าด้วยองค์ของม้าอาชาไนยและของภิกษุ สูตรที่ ๑
{๒๗๖} [๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนย ตัวงามของพระราชาประกอบด้วยองค์ ๖ ประการย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็นราชพาหนะได้ องค์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาในโลกนี้
(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง
(๓) อดทนต่อกลิ่น (๕) อดทนต่อรส
(๕) อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) สมบูรณ์ด้วยสี
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาประกอบด้วย องค์ ๖ ประการนี้แล ย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็นราช พาหนะได้
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมเป็นผู้ควรของแก่คำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้
(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง
(๓) อดทนต่อกลิ่น (๔) อดทนต่อรส
(๕) อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) อดทนต่อธรรมารมณ์
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า”
- ๑ม้าอาชาไนย หมายถึงม้าที่รู้เหตุที่ควรและไม่ควร (องฺ.ติก.อ. ๒๗๓) หรือม้าที่ฝึกหัดมาดีแล้ว (พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕ หน้า ๙๓๙)
๖. ทุติยอาชานียสูตร
ว่าด้วยองค์ของม้าอาชาไนยและของภิกษุ สูตรที่ ๒
{๒๗๗} [๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาประกอบ ด้วยองค์ ๖ ประการย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็นราช พาหนะได้ องค์ ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ม้าอาชาไนยตัวเจริญของ พระราชาในโลกนี้
(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง
(๓) อดทนต่อกลิ่น (๕) <*> อดทนต่อรส
(๖) <**> อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) สมบูรณ์ด้วยกำลัง
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวงามของพระราชาประกอบด้วย องค์ ๖ ประการนี้แล ย่อมควรแก่พระราชา ควรเป็นม้าต้น นับว่าเป็น ราชพาหนะได้
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมเป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้
(๑) อดทนต่อรูป (๒) อดทนต่อเสียง
(๓) อดทนต่อกลิ่น (๔) อดทนต่อรส
(๕) อดทนต่อโผฏฐัพพะ (๖) อดทนต่อธรรมารมณ์
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม เป็นผู้ควรแก่ของคำนับ ... เป็นเนื้อนาบุญของชาวโลกที่ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า”
- (๔) - ผู้รวบรวม
- (๕) - ผู้รวบรวม
จบ ๕. อาชานิยสูตร ที่ ๑