๘. มัจฉสูตร เล่ม ๒๒

โพธิปักขิยธรรม ทั้งเบื้องต้นและเบื้องปลายแห่งวันคืนแล้ว จะทำให้แจ้งซึ่ง เจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหาอาสวะมิได้เพราะอาสวะทั้งหลายสิ้นไปด้วย ปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ได้”

“หามิได้ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดี ภิกษุทั้งหลาย แม้เราก็ไม่ได้เห็นไม่ได้ฟังข้อนั้นมาว่า ‘สมณะหรือ พราหมณ์ผู้ขวนขวายหาความสุขจากการนอน ความสุขจากการเอนข้าง ความ สุขจากการนอนหลับตามประสงค์ ไม่คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย ไม่รู้จัก ประมาณในโภชนะ ไม่ประกอบความเพียร ไม่เห็นแจ้งกุศลธรรมทั้งหลาย ไม่ประกอบการเจริญโพธิปักขิยธรรมทั้งเบื้องต้นและเบื้องปลายแห่งวันคืนแล้ว จะทำให้แจ้งซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันหาอาสวะมิได้เพราะอาสวะ ทั้งหลายสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองในปัจจุบันเข้าถึงอยู่ได้’ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นแล เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า ‘เราทั้งหลายจักเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย จักเป็นผู้รู้จักประมาณ ในโภชนะ จักเป็นผู้ประกอบความเพียร จักเป็นผู้เห็นแจ้งกุศลธรรมทั้งหลาย จักประกอบการเจริญโพธิปักขิยธรรมทั้งเบื้องต้นและเบื้องปลายแห่งวันคืนอยู่’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล”

๘. มัจฉพันธสูตร

ว่าด้วยโทษของการฆ่าสัตว์

{๒๘๙} [๑๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจาริกไปในแคว้นโกศลพร้อม ด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จดำเนินทางไกลอยู่ ได้ทอด

พระเนตรเห็นชาวประมงผูกปลาฆ่าปลาขายอยู่ ณ ท้องถิ่นแห่งหนึ่ง จึงเสด็จ แวะลงจากทางแล้วประทับนั่งลงบนอาสนะที่ปูลาดไว้ ณ โคนต้นไม้แห่งหนึ่ง แล้วตรัสถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอเห็นชาวประมง ผูกปลาฆ่าปลาขายอยู่ที่แห่งโน้นไหม”

ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลว่า “เห็นพระพุทธเจ้าข้า”

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลายพวกเธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน พวก

เธอได้เห็นหรือได้ฟังมาบ้างไหมว่า ‘ชาวประมงผู้ผูกปลาฆ่าปลาขายอยู่ ได้ขี่ช้าง ขี่ม้า ขี่รถ ขึ้นยาน เป็นเจ้าของโภคะ หรือได้ครอบครองกองโภค สมบัติเป็นอันมากอยู่เพราะกรรมนั้น เพราะอาชีพนั้น”

“หามิได้ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดี ภิกษุทั้งหลาย แม้เราก็ไม่ได้เห็นไม่ได้ฟังข้อนั้นมาว่า ‘ชาวประมงผู้ ผูกปลาฆ่าปลาขายอยู่ ได้ขี่ช้าง ขี่ม้า ขี่รถ ขึ้นยาน เป็นเจ้าของโภคะ หรือ ได้ครอบครองกองโภคสมบัติเป็นอันมากอยู่เพราะกรรมนั้น เพราะอาชีพนั้น’ ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร เพราะว่าเขาย่อมเพ่งดูปลาเหล่านั้นที่จะถูกฆ่าที่ถูกนำ มาฆ่าด้วยใจที่เป็นบาป ฉะนั้น เขาจึงไม่ได้ขี่ช้าง ขี่ม้า ขี่รถ ขึ้นยาน ไม่ได้ เป็นเจ้าของโภคะ ไม่ได้ครอบครองโภคสมบัติเป็นอันมากดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน พวกเธอ ได้เห็นหรือได้ฟังมาบ้างไหมว่า ‘คนฆ่าโคผู้ฆ่าโคขายอยู่ ได้ขี่ช้าง ขี่ม้า ขี่รถ ขึ้นยาน เป็นเจ้าของโภคะ หรือได้ครอบครองกองโภคสมบัติเป็นอันมากอยู่’ เพราะกรรมนั้น เพราะอาชีพนั้น”

“หามิได้ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดี ภิกษุทั้งหลาย แม้เราก็ไม่ได้เห็นไม่ได้ฟังข้อนั้นมาว่า ‘คนฆ่าโคผู้ฆ่าโคขายอยู่ ได้ขี่ช้าง ขี่ม้า ขี่รถ ขึ้นยาน เป็นเจ้าของโภคะ หรือได้ครอบครอง

กองโภคสมบัติเป็นอันมากอยู่’ ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร เพราะว่าเขาย่อมเพ่งดู โคเหล่านั้นที่จะถูกฆ่าที่ถูกนำมาฆ่าด้วยใจที่เป็นบาป ฉะนั้น เขาจึงไม่ได้ขี่ช้าง ขี่ม้า ขี่รถ ขึ้นยาน ไม่ได้เป็นเจ้าของโภคะ ไม่ได้ครอบครองกอง โภคสมบัติเป็นอันมากอยู่

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน พวกเธอ ได้เห็นหรือได้ฟังมาบ้างไหมว่า ‘คนฆ่าแพะ ... คนฆ่าสุกร ... พรานนก ... พรานเนื้อ ฆ่าเนื้อขายอยู่ ได้ขี่ช้าง ขี่ม้า ขี่รถ ขึ้นยาน เป็นเจ้าของโภคะ หรือ ได้ครอบครองกองโภคสมบัติเป็นอันมากอยู่เพราะกรรมนั้น เพราะอาชีพนั้น”

“หามิได้ พระพุทธเจ้าข้า”

“ดี ภิกษุทั้งหลาย แม้เราก็ไม่ได้เห็นไม่ได้ฟังข้อนั้นมาว่า ‘พรานเนื้อ ฆ่าเนื้อขายอยู่ ได้ขี่ช้าง ขี่ม้า ขี่รถ ขึ้นยาน เป็นเจ้าของโภคะ หรือได้ ครอบครองกองโภคสมบัติเป็นอันมากอยู่เพราะกรรมนั้น เพราะอาชีพนั้น’ ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะว่าเขาเพ่งดูเนื้อเหล่านั้นที่จะถูกฆ่าที่ถูกนำมาฆ่า ด้วยใจที่เป็นบาป ฉะนั้นเขาจึงไม่ได้ขี่ช้าง ขี่ม้า ขี่รถ ขึ้นยาน ไม่ได้เป็น เจ้าของโภคะ ไม่ได้ครอบครองกองโภคสมบัติเป็นอันมากอยู่ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เพราะเขาเพ่งดูสัตว์ดิรัจฉานเหล่านั้นที่จะถูกฆ่า ที่ถูกนำมาฆ่าด้วยใจที่เป็นบาป ฉะนั้นเขาจึงไม่ได้ขี่ช้าง ขี่ม้า ขี่รถ ขึ้นยาน ไม่ได้เป็นเจ้าของโภคะ หรือครอบครองกองโภคสมบัติเป็นอันมากอยู่ จะ กล่าวอะไรถึงบุคคลผู้เพ่งดูมนุษย์ที่จะถูกฆ่า ที่ถูกนำมาฆ่าด้วยใจที่เป็นบาป เล่า ข้อนั้นแลย่อมเป็นไปเพื่อสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความทุกข์ ตลอดกาลนานแก่เขา หลังจากตายไปเขาย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก”

๙. ปฐมมรณัสสติสูตร

ว่าด้วยการเจริญมรณัสสติมีผลมาก สูตรที่ ๑

{๒๙๐} [๑๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ที่พักที่สร้างด้วยอิฐ ในหมู่บ้านนาทิกคาม ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลาย ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้า แล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มรณัสสติ อันภิกษุเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก หยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นที่สุด ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย พวกเธอเจริญมรณัสสติกันหรือ”

เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว ภิกษุรูปหนึ่งได้กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ข้าพระองค์ก็เจริญมรณัสสติ”

“ดูก่อนภิกษุ ก็เธอเจริญมรณัสสติอย่างไรเล่า”

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์คิดอย่างนี้ว่า ‘โอหนอ เราพึงมี ชีวิตอยู่ได้เพียงชั่วคืนหนึ่งวันหนึ่ง เราพึงมนสิการคำสั่งสอนของพระผู้มีพระ ภาคเจ้า เราพึงทำกิจให้มากหนอ’ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ เจริญมรณัสสติอย่างนี้แล”ภิกษุอีกรูปหนึ่งได้กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ข้าพระองค์ ก็เจริญมรณัสสติ”

“ดูก่อนภิกษุ ก็เธอเจริญมรณัสสติอย่างไรเล่า”