๙. อนิมิตตสูตร เล่ม ๑๘

๙. อนิมิตตปัญหาสูตร

ว่าด้วยปัญหาเรื่องอนิมิตตเจโตสมาธิ

{๕๒๓} [๓๔๐] (ท่านพระมหาโมคคัลลานะได้กล่าวดังนี้ว่า ‘‘ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย เมื่อผมหลีกเร้นอยู่ในที่ลับในพระเชตวันนี้ ได้เกิดความปริวิตกแห่งใจขึ้นอย่างนี้ว่า) ‘ที่เรียกว่า ‘อนิมิตตเจโตสมาธิ อนิมิตตเจโตสมาธิ’ ดังนี้ อนิมิตตเจโตสมาธิเป็นไฉนหนอ’ ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ผมนั้นได้มีความคิดดังนี้ว่า ‘ภิกษุ ในพระธรรมวินัยนี้ เพราะไม่กระทำไว้ในใจซึ่งนิมิตทั้งปวง ย่อมเข้าอนิมิตต เจโตสมาธิอยู่ นี้เรียกว่าอนิมิตตเจโตสมาธิ’ ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ผมนั้น เพราะไม่ทำไว้ในใจซึ่งนิมิตทั้งปวง ก็เข้าอนิมิตตเจโตสมาธิอยู่ได้ เมื่อผมนั้นอยู่ด้วยวิหารธรรมนี้ วิญญาณย่อมแล่นไปตามนิมิตดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จเข้าไปหาผมด้วยฤทธิ์แล้วตรัสดังนี้ว่า ‘โมคคัลลานะ โมคคัลลานะผู้เป็นพราหมณ์เธออย่าประมาทอนิมิตตเจโตสมาธิ เธอจงรวมจิตตั้งไว้ในอนิมิตตเจโตสมาธิ จงทำจิตให้มีภาวะเป็นเอกผุดขึ้นในอนิมิตตเจโตสมาธิ จงตั้งจิตมั่นไว้ในอนิมิตตเจโตสมาธิ’ สมัยต่อมา ผมนั้น เพราะไม่ทำไว้ในใจซึ่งนิมิตทั้งปวงก็ได้เข้าอนิมิตตเจโตสมาธิอยู่แล้ว

ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ก็บุคคลเมื่อจะกล่าวให้ถูก ... ‘สาวกผู้อันพระศาสดาทรงอนุเคราะห์ได้บรรลุความรู้อันยิ่งใหญ่แล้ว’ ดังนี้”

๑๐. สักกสูตร

ว่าด้วยพระมหาโมคคัลลานเถระแสดงธรรมแก่ท้าวสักกะ

{๕๒๔} [๓๔๑] ครั้งนั้นแล ท่านพระมหาโมคคัลลานะหายจากพระวิหารเชตวันไปปรากฏตัวในดาวดึงสเทวโลก เปรียบเหมือนบุรุษที่แข็งแรงเหยียดแขนที่คู้ออกหรือคู้แขนที่เหยียดเข้าฉะนั้น ครั้งนั้นแล ท้าวสักกะจอมเทพเสด็จพร้อมด้วยเทวดา ๕๐๐ องค์เข้าไปหาท่านพระมหาโมคคัลลานะถึงที่อยู่ ครั้นแล้วนมัสการท่านพระมหาโมคคัลลานะแล้วได้ประทับยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ครั้นแล้วท่านพระมหาโมคคัลลานะได้เจริญพรท้าวสักกะจอมเทพว่า“ดูก่อนจอมเทพ การถึงพระพุทธเจ้าเป็นสรณะเป็นการดีแล เพราะเหตุแห่งการถึงพระพุทธเจ้าเป็นสรณะ สัตว์บางพวกในโลกนี้หลังจากตายไปจึงเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ การถึงพระธรรมเป็นสรณะเป็นการดีแล

เพราะเหตุแห่งการถึงพระธรรมเป็นสรณะ สัตว์บางพวกในโลกนี้หลังจากตายไปจึงเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ การถึงพระสงฆ์เป็นสรณะเป็นการดีแล เพราะเหตุแห่งการถึงพระสงฆ์เป็นสรณะ สัตว์บางพวกในโลกนี้หลังจากตายไปจึงเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์”ท้าวสักกะจอมเทพตรัสรับว่า “ข้าแต่พระมหาโมคคัลลานะผู้นิรทุกข์ การถึงพระพุทธเจ้าเป็นสรณะป็นการดีแล เพราะเหตุแห่งการถึงพระพุทธเจ้าเป็นสรณะ สัตว์บางพวกในโลกนี้หลังจากตายไปจึงเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ การ